Klasyfikacja samogłosek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Samogłoski klasyfikuje się według następujących cech artykulacyjnych

  • stopień otwarcia jamy ustnej względem jej osi pionowej, im bardziej grzbiet języka zbliża się do podniebienia twardego tym bardziej przymknięta samogłoska.
  • położenia języka względem poziomej osi jamy ustnej, im bardziej język zbliża się do podniebienia miękkiego tym bardziej tylna samogłoska
  • udział warg w artykulacji, które mogą być zaokrąglone lub niezaokrąglone.

Tabela samogłosek[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikację samogłosek w postaci tabeli (czworoboku samogłosek) przedstawia poniższa tabela:

Samogłoski podstawowe
 
  przednie   centralne   tylne
przymknięte iy   ɨʉ   ɯu
prawie przymknięte   ɪʏ   ʊ  
półprzymknięte eø   ɘɵ   ɤo
średnie     ə    
półotwarte ɛœ   ɜɞ   ʌɔ
prawie otwarte æ   ɐ    
otwarte aɶ       ɑɒ
 
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Kryteria podziału[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski według położenia języka przednieprzednie scentralizowanecentralnetylne scentralizowanetylne

Samogłoski według otwarcia jamy ustnej przymknięteprawie przymkniętepółprzymknięteśredniepółotwarteprawie półotwarteotwarte

Samogłoski według udziału warg zaokrągloneniezaokrąglone

Udział rezonansu nosowego ustnenosoweznazalizowane

Według stopnia otwarcia[edytuj | edytuj kod]

Od najbardziej przymkniętych do najbardziej otwartych:

Samogłoski przymknięte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski prawie przymknięte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski półprzymknięte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski średnie[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski półotwarte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski prawie otwarte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski otwarte[edytuj | edytuj kod]

Według położenia języka[edytuj | edytuj kod]

Od najbardziej przednich do najbardziej tylnych

Samogłoski przednie[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski przednie scentralizowane[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski centralne[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski tylne scentralizowane[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski tylne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]