Klasztor
Klasztor (czes. klášter, z niem. Kloster, od łac. claustrum, miejsce zamknięte) – budynek, lub kompleks budynków, w którym zamieszkują zakonnicy, lub zakonnice określonej reguły, charakterystyczny dla wyznań chrześcijańskich jak i buddyzmu; w obrządku wschodnim – monaster.
W klasycznym układzie zabudowań ich centralnym punktem był kościół, do którego od strony południowej przylegał otoczony krużgankami czworoboczny wirydarz, od wschodniej – kapitularz, a od zachodniej – cele zakonne lub dormitoria. Naprzeciwko kościoła usytuowany był refektarz, a różne inne budynki (szkoła, zabudowania gospodarcze) lokowano w dalszych częściach kompleksu, jednak w obrębie opasających go murów.
Odmienny charakter miały klasztory w kościele prawosławnym, których największy rozkwit przypadł na XVI – XVIII wiek. Budowane były najczęściej przy ujściach rzek, blisko jezior lub na wyspach stanowiły elementy systemu obronnego. Duże monastyry miały po kilka cerkwi, a ich charakterystycznym elementem były monumentalne dzwonnice.
Nazwą tą określa się często sam zakon czy zgromadzenie zakonne.
Spis treści |
[edytuj] Słynne klasztory chrześcijańskie
- obrządku zachodniego
- Klasztor oo. paulinów na Jasnej Górze
- Klasztor benedyktyński na Monte Cassino
- Klasztor benedyktyński w Sankt Gallen (zobacz też: plan klasztoru w Sankt Gallen)
- Klasztor benedyktyński w Cluny
- Klasztor bernardyński w Kalwarii Zebrzydowskiej - Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej
- Klasztor cysterski w Cîteaux
- Klasztor cysterski w Clairvaux
- Klasztor cysterski w Morimond
- Klasztor benedyktyński na Mont Saint-Michel
- Klasztor franciszkański w Asyżu
- Klasztor cysterski w Lubiążu
- Klasztor cysterski w Mogile
- Klasztor mariawitów w Płocku - Świątynia Miłosierdzia i Miłości
- obrządku wschodniego (monastyry)
- prawosławne
- Zespół klasztorów na półwyspie Athos
- Ławra Troicko-Siergijewska w Siergijewie Posadzie k. Moskwy
- Ławra Peczerska w Kijowie
- Ławra Uspenska w Poczajowie
- Monastyr Sołowiecki na Wyspach Sołowieckich (Morze Białe, Rosja)
- Monastyr Uspieński w pobliżu Bachczysaraju na Krymie
- Rylski Monastyr (w górach Riła, Bułgaria)
- Meteory na równinie tesalijskiej (Grecja)
- katolickie
- Ławra Uniowska należąca do mnichów reguły studyckiej
- prawosławne
[edytuj] Słynne klasztory buddyjskie
- Baima si – jeden z najstarszych chińskich klasztorów
- Songgwang-sa – klasztor sǒn (jap. zen)
- Haein sa – klasztor koreański
- Daitoku-ji – zespół klasztorny
- Engaku-ji – klasztor zen
- Hosshin-ji – klasztor zen soto
- Rumtek – klasztor w Tybecie
- Hemis – klasztor w Tybecie
- Ryutaku-ji
- Shaolin – klasztor chan (jap. zen)
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 73. ISBN 83-85001-89-1.
