Klaus Fuchs

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Klaus Fuchs
Klaus Fuchs (zdjęcie z Projektu Manhattan)

Klaus Fuchs (ur. 29 grudnia 1911 w Rüsselsheim, zm. 28 stycznia 1988 w Dreźnie) - niemiecki fizyk, tajny współpracownik wywiadu radzieckiego (GRU). Studiował matematykę i fizykę na uniwersytetach w Lipsku i Kilonii. Już na studiach interesował się polityką. Należał do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD), w 1932 został członkiem Komunistycznej Partii Niemiec (KPD). W następnym roku, po dojściu nazistów do władzy, wyjechał z ojczyzny i po krótkim pobycie we Francji osiadł w Wielkiej Brytanii, gdzie studiował i pracował na uniwersytetach: najpierw w Bristolu (pod kierunkiem Nevilla Motta), od 1937 w Edynburgu (u Maxa Borna).

Po wybuchu wojny, jako obywatel niemiecki, został internowany. Z obozu na Wyspie Man zwolniono go po interwencji Borna. W 1941 wrócił na Wyspy i podjął pracę w zespole opracowującym brytyjską bombę atomową (projekt Tube Alloys). W 1942 otrzymał obywatelstwo brytyjskie. Mniej więcej w tym samym czasie podjął współpracę z wywiadem ZSRR.

W 1943 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował w laboratoriach atomowych, m.in. w Los Alamos. Brał udział w Projekcie Manhattan - pracach nad pierwszą bombą atomową. Do Wielkiej Brytanii wrócił w 1946. Pod koniec lat czterdziestych został aresztowany i 1 marca 1950 został skazany na 14 lat więzienia za szpiegostwo na rzecz ZSRR. Uważa się, że to właśnie Fuchs był najcenniejszym radzieckim szpiegiem w Projekcie Manhattan (nie Rosenbergowie), a przekazane przez niego informacje znacząco przyspieszyły prace nad radziecką bombą atomową.

Z więzienia wyszedł w 1959 i wyjechał do NRD, gdzie osiadł w Dreźnie. Pracował w instytucie fizyki. Za swe zasługi był w NRD wielokrotnie nagradzany. Odznaczony m.in. Orderem Karola Marksa oraz Orderem Zasług dla Ojczyzny. Zmarł 28 stycznia 1988 roku, w wieku 76 lat, w Dreźnie (NRD).

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]