Klejek czerwonawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Klejek lepki)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Klejek czerwonawy
Chroogomphus rutilus Bryonia orig.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina klejówkowate
Rodzaj Chroogomphus
Gatunek klejek lepki
Nazwa systematyczna
Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill
Mycologia 56(4): 543 (1964)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kupferrote Gelbfuß Chroogomphus rutilus.jpg

Klejek czerwonawy (Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill.) – gatunek grzybów z rodziny klejówkowatych (Gomphidiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: klejek lepki, bedłka lepak, klejówka mała, czop jemiołak, klejówka lepka[2]. Synonimy łacińskie[1]:

  • Agaricus gomphus Pers. (1800)
  • Agaricus rufescens J.F. Gmel. (1792)
  • Agaricus rutilus Schaeff. (1774)
  • Chroogomphus britannicus A.Z.M. Khan & Hora (1978)
  • Chroogomphus corallinus O.K. Mill. & Watling (1970)
  • Chroogomphus helveticus subsp. tatrensis (Pilát) Kuthan & Singer (1976)
  • Chroogomphus rutilus subsp. alabamensis (Singer) Singer (1990)
  • Chroogomphus rutilus subsp. michoacanensis Singer & Kuthan (1976)
  • Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill. (1964) (subsp. rutilus
  • Chroogomphus rutilus var. corallinus (O.K. Mill. & Watling) Watling (2004)
  • Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill. (1964) (var. rutilus
  • Chroogomphus rutilus var. tatrensis (Pilát) Bon & Courtec. (1987)
  • Chroogomphus testaceus (Fr.) Příhoda (in Přáhoda (Urban (1987
  • Cortinarius rutilus (Schaeff.) Gray [as Cortinaria rutila] (1821)
  • Gomphidius corralinus (O.K. Mill. & Watling) Kotl. & Pouzar (1974)
  • Gomphidius rutilus (Schaeff.) S. Lundell (1937)
  • Gomphidius rutilus f. testaceus (Fr.) Pilát & Dermek (1974)
  • Gomphidius rutilus subsp. alabamensis Singer (1946)
  • Gomphidius testaceus (Fr.) Mussat (in Saccardo (1901)
  • Gomphidius viscidus sensu auct. (2005)
  • Gomphidius viscidus * testaceus Fr. (1838)
  • Gomphidius viscidus f. giganteus J.E. Lange (1940)
  • Gomphidius viscidus var. tatrensis Pilát (1926)
  • Gomphus viscidus sensu auct. (2005)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy od 3 do 8 cm. Za młodu wypukły z podwiniętym brzegiem, miedzianobrązowy, później trochę wyblakły; stary spłaszczony; wilgotny – silnie śluzowaty, suchy – gładki i błyszczący; bardzo gruby i mięsisty.

Blaszki

Najpierw miedzianoszare, po dojrzeniu ciemno-purpurowo-brązowe; bardzo grube i rzadkie; często rozwidlone i daleko zbiegające na trzon.

Trzon

Długi i wysmukły, mięsisty. miedzianopomarańczowy do żółtobrązowawego, z delikatnym, zygzakowatym wzorkiem z ochrowej osłony, w stanie suchym czasem ze zgrubiałą strefą pierścieniową.

Miąższ

Pomarańczowożółty, po naciśnięciu po pewnym czasie przebarwiony karminowo. W podstawie trzonu chromowożółty; bez zapachu i o łagodnym smaku.

Wysyp zarodników

Oliwkowoczarny. Zarodniki wydłużone, elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, brązowożółte, o średnicy 17-23 x 5,5-7 µm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w lasach iglastych i mieszanych, na ziemi, pod pod jodłą pospolitą, sosną zwyczajną i kosodrzewiną. Owocniki pojawiają się od lipca do listopada[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny średniej jakości[3]. Grzyb mikoryzowy[2].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Klejek alpejski (Chroogomphus helveticus), który ma filcowaty kapelusz. Jadalny.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby : przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006. ISBN 83-7319-976-4.
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 374. ISBN 83-7404-513-2.
  3. Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "DELTA W-Z", s. 352.
  4. Marek Snowarski: klejek czerwonawy (pol.). grzyby.pl. [dostęp 2012-09-07].