Klemens V

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klemens V
Clemens Quintus
Bertrand de Got
Papież
Klemens V
Herb Klemens V
Data i miejsce urodzenia ok. 1260
Villandraut
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 1314
Roquemaure
Arcybiskup Bordeaux
Okres sprawowania 1299 – 1305
Papież
Okres sprawowania 1305 – 1314
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Pontyfikat 5 czerwca 1305
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Klemens V (łac. Clemens V, właśc. Bertrand de Got; ur. ok. 1260 w Villandraut, zm. 20 kwietnia 1314 w Roquemaure[1]) – papież w okresie od 5 czerwca 1305 do 20 kwietnia 1314[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Villandraut jako syn rycerza Arnolda Garsiasa de Got[3]. W młodości studiował prawo kanoniczne i świeckie w Bolonii i Orleanie[1]. Był kanonikiem-zakrystianinem w Bordeaux, wikariuszem generalnym arcybiskupa Lyonu, biskupem Comminges (1295) i arcybiskupem Bordeaux (1299). Jego starszy brat Bérard de Got został mianowany arcybiskupem Lyonu przez Bonifacego VIII[2].

Po śmierci Benedykta XI kardynałowie zebrani w Perugii, podzielili się na frakcje profrancuską i antyfrancuską[2]. W konklawe nie brali jednak udziału kardynałowie z rodu Colonna[2]. Po 11 miesiącach kardynałowie wybrali, niebędącego członkiem kolegium, Bertranda de Got, który był popierany przez frakcję profrancuską (zdobył równe 2/3 głosów)[2]. Przyjął imię Klemensa V, a uroczystości koronacyjne odbyły się 15 listopada 1305 w Lyonie[1].

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

Początkowo rezydował w Bordeaux oraz w Poitiers, ostatecznie osiadł w Awinionie czym zapoczątkował tzw. niewolę awiniońską[2]. Było to spowodowane całkowitą zależnością papieża od króla francuskiego Filipa IV Pięknego[2]. Ponadto papież był niezdecydowany i chory na nowotwór narządów wewnętrznych, co zmusiło go do wycofywania się z życia publicznego[1]. Już rok po objęciu Stolicy Piotrowej, Klemens mianował 10 nowych kardynałów, z czego dziewięciu z nich było Francuzami (i jeden Anglik)[1]. Przez pierwsze 6 lat pontyfikatu, Filip naciskał na Klemensa, by dokonał pośmiertnego sądu nad Bonifacym VIII, do czego doszło w lutym 1309 roku[1]. Wprawdzie w 1311, postępowanie zostało umorzone, jednak w zamian za to, papież był zmuszony do rehabilitacji kardynałów Pietro i Giacomo Colonnów i wypłacenia rekompensaty całej rodzinie, a ponadto: zawieszenie postanowień Bonifacego, szkodliwych dla Francji i przebaczenie Wilhelmowi Nogaretowi[1]. 5 maja 1313 dokonał kanonizacji Celestyna V, jako wyznawcy, który zmarł uwięziony[1].

Francuski król naciskał także na papieża w kwestii templariuszy – pożądając ich bogactw, nakazał aresztować wszystkich członków zakonu, a sam zakon rozwiązać na soborze w Vienne (październik 1311 – maj 1312)[2]. Niezależne śledztwo przeprowadzone przez Klemensa V doprowadziło ostatecznie do uniewinnienia templariuszy i oczyszczenia ich z zarzutu herezji. W wyniku nacisków Filipa Pięknego, wyrok został jednak utajniony (Pergamin z Chinon, który odnaleziono dopiero w 2001 roku)[4]. Na soborze zakon templariuszy został rozwiązany na mocy zarządzenia administracyjnego papieża (22 marzec 1313)[2].

W sprawach międzynarodowych Klemens doprowadził do zakończenia sporu na Węgrzech, gdzie poparł Karola Roberta, jako kandydata na króla[1]. W 1306 roku ekskomunikował także króla Szkocji – Roberta I za zamordowanie jego rywala Johna Comyna[1].

Zmarł w Roquemaure w pobliżu Carpentras, pochowany w kościele parafialnym w Uzeste[1].

Dokonania[edytuj | edytuj kod]

  • podporządkował władzy papieża cały episkopat zachodni i ograniczył autonomię kapituł katedralnych.
  • nakazał rozwiązanie wszystkich wspólnot beginek i begardów, zorganizowanych na kształt franciszkańskiego lub dominikańskiego trzeciego zakonu ludzi świeckich.
  • nakazał założenie katedr języków orientalnych na uniwersytetach w Paryżu, Oxfordzie, Bolonii i Salamance[1].
  • ustanowił uniwersytety w Orleanie i w Perugii[1].
  • zorganizował stałe sądy: papież i kardynałowie tworzyli konsystorz – sąd apelacyjny dla całego Kościoła; trybunały kardynalskie zajmowały się kwestiami procedury sądowej i egzekwowaniem wydanych wyroków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 296-299. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 107-108. ISBN 83-7006-437-X.
  3. Maurice Druon: Król z żelaza. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1991, s. 273. ISBN 83-08-02445-9.
  4. Adriano Forgione: Templariusze: płomień niewinności.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Benedykt XI
Emblem of the Papacy SE.svg Papież Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Jan XXII