Kleszcze (pajęczaki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kleszcze
Ixodida, Metastigmata
Kleszcze
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Podgromada roztocze
Nadrząd Parasitiformes
Rząd kleszcze
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło kleszcz w Wikisłowniku
Ixodes ricinus
Kleszcz po pasożytowaniu na psie
Dwa osobniki, przed i po pasożytowaniu na psie

Kleszczepajęczaki należące do podgromady roztoczy (Acari), traktowane jako grupa umowna lub jako nadrodzina Ixodoidea albo też jako podrząd Ixodides (Ixodes).

Wyróżnia się rodziny kleszczy twarde (Ixodidae), częściowo okryte twardym pancerzem, oraz pozbawione tego pancerza, miękkieobrzeżkowate (Argasidae). Rozróżnia się blisko 825 gatunków kleszczy[1]. Są pasożytami zewnętrznymi głównie kręgowców.

Długość ciała wynosi od jednego do około 30 mm (większość nie przekracza 15 mm). Kleszcze są wyposażone w ryjkowaty narząd gębowy przystosowany do ssania krwi i płynów tkankowych (hypostom), zbrojny w liczne ząbki pomocne w utrzymywaniu się w skórze żywiciela; posiadają nożycowate szczękoczułki i 1. z czterech par odnóży przekształconą w narząd Hallera. Gatunki z rodziny Ixodidae ssą krew trzy razy w życiu: w stadium larwalnym, w stadium nimfy i jako postać dorosła, atakując zwierzęta na łąkach i w lasach (bez jedzenia mogą żyć do dwóch lat). Są kosmopolityczne. Zamieszkują głównie tropiki i subtropiki. W Polsce licznie występuje kleszcz pospolity (kleszcz pastwiskowy) (Ixodes ricinus). Kleszcze są wektorami dla wielu chorób; m.in. boreliozy, anaplazmozy, tularemię, gorączkę krwotoczną[1].

Zasadniczo żaden z gatunków kleszczy nie jest pasożytem człowieka. Większość kleszczy z rodziny Ixodidae żyje na polach lub w lasach, niektóre, jak kleszcz psi Rhipicephalus sanguineus są pasożytami zwierząt domowych. Nacinają ciało żywiciela i ssąc krew wprowadzają do ciała neurotoksyny, niekiedy prowadząc do paraliżu i śmierci[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Na tej liście znajdują się wszystkie rodzaje, ale tylko niektóre reprezentacyjne gatunki spośród blisko 825.

Ixodidae[edytuj | edytuj kod]

Argasidae[edytuj | edytuj kod]

Nuttalliellidae[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 praca zbiorowa: Encyklopedia Audiowizualna Britannica. T. Zoologia I. 2006, s. 84-85.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.