Klitoria ternateńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klitoria ternateńska
Kwiat
Kwiat
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj klitoria
Nazwa systematyczna
Clitoria ternatea L.
Sp. pl. 2:753. 1753
Synonimy

Clitoria albiflora Mattei
Clitoria bracteata Poir.
Clitoria mearnsii De Wild.
Clitoria tanganicensis Micheli
Clitoria zanzibarensis Vatke[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia

Klitoria ternateńska (Clitoria ternatea L.) – gatunek tropikalnej rośliny należący do rodziny bobowatych (Fabaceae).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina zielna, liście o długości 6–17 cm, naprzemianległe, z 5–7 eliptycznymi listkami o długości 2–7 cm. Kwiaty najczęściej fioletowe, niekiedy białe lub różowe, z żółto-białą plamką w środku. Kwiaty odwrócone o 180 stopni w porównaniu z kwiatkami innych motylkowych. Pod działaniem kwasów kwiat zmienia barwę na czerwoną, zaś zasad – na niebieską[3]. Owoce: zielone, lekko owłosione strąki o długości 5–12 cm.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Ze względu na ładne kwiaty w krajach o tropikalnym klimacie jest uprawiana jako roślina ozdobna.
  • W niektórych krajach Azji stosuje się do barwienia żywności.
  • Roślina jest wykorzystywana w tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej. Tradycja przypisuje jej działanie przeciwstresowe, wzmacniające pamięć i inne. Badania naukowe potwierdziły przeciwbakteryjne, przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwbólowe, moczopędne, znieczulające, przeciwcukrzycowe, owadobójcze działanie ekstraktów, wpływ na agregację płytek krwi oraz działanie relaksujące, połączone z rozluźnieniem mięśni gładkich[4][5]. Etanolowy ekstrakt z korzenia stosowany jest w medycynie ludowej jak lek przeciwastmatyczny. Także w tym zakresie ocena naukowa potwierdza wartość farmaceutyczną wykorzystywanego gatunku. Substancjami aktywnymi mogą być flawonoidy i saponiny obecne w roślinie[6].

Obecność w kulturze i symbolice[edytuj | edytuj kod]

  • W Indiach kwiaty klitorii (sanskryt: aparadźita, dosłownie: „niezwyciężona”) uważane są za symbol bogini Durgi.

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Kształt kwiatów Clitoria zainspirował Linneusza do wybrania nazwy dla całego rodzaju.

Nazwa rodzaju Clitoria (od łac. clitoris - łechtaczka) powstała ze względu na podobieństwo kwiatów do kobiecych zewnętrznych narządów płciowych. Wiele nazw ludowych tych kwiatów w różnych językach ma podobne odniesienia.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  3. Rohwer, Jens: Atlas roślin tropikalnych, str. 180
  4. B.Parimala Devi, R Boominathan, Subhash C Mandal. Anti-inflammatory, analgesic and antipyretic properties of Clitoria ternatea root. „Fitoterapia”. 74 (4), s. 345–349, 2003. doi:10.1016/S0367-326X(03)00057-1. ISSN 0367326X (ang.). 
  5. Mukherjee PK, Kumar V, Kumar NS, Heinrich M. The Ayurvedic medicine Clitoria ternatea--from traditional use to scientific assessment.. „J Ethnopharmacol”. 120 (3), s. 291-301, 2008. doi:10.1016/j.jep.2008.09.009. PMID 18926895 (ang.). 
  6. Taur DJ, Patil RY. Evaluation of antiasthmatic activity of Clitoria ternatea L. roots.. „J Ethnopharmacol”. 136 (2), s. 374-6, 2011. doi:10.1016/j.jep.2011.04.064. PMID 21575696 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]