Klon (roślina)
| Klon | |
|---|---|
 Morfologia (klon jawor)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | mydleńcowce |
| Rodzina | mydleńcowate |
| Rodzaj | klon |
| Nazwa systematyczna | |
| Acer L. Sp. Pl. 1054. 1 Mai 1753 |
|
| Mapa zasięgu | |
 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Klon (Acer L.) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) (czasem, zwłaszcza dawniej z wyodrębnianej osobno rodziny klonowatych Aceraceae). Do rodzaju należy około 100 gatunków drzewiastych i krzewiastych (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków[2]), występujących głównie w strefie umiarkowanej (kilka w górach tropikalnych). Występują w największym zróżnicowaniu w Azji, poza tym w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, północnej Afryce. Gatunkiem typowym jest klon jawor (Acer pseudoplatanus L.)[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Drzewa osiągające 50 m wysokości oraz niewielkie krzewy.
- Liście
- Nakrzyżległe o różnych kształtach[2]. Występują najczęściej z pięcioma głównymi nerwami odchodzącymi od nasady liścia pod kątem 45°[2]. Najczęściej ma 5 klapek[2], jednak ich liczba może się wahać zależnie od gatunku od pojedynczo klapowanego do 11 klapek. Liście opadają na zimę (z wyjątkiem nielicznych ciepłolubnych gatunków takich jak Klon wieczniezielony).
- Kwiaty
- Najczęściej obupłciowe, (poligamiczne), ale również na tej samej roślinie męskie kwiaty pręcikowe, rzadko rośliny dwupienne. Kwiaty zebrane w grona, baldachogrona lub wiązki. Okwiat 5-, rzadziej 4-krotny.
- Owoce
- Charakterystyczne, dwuskrzydlaki (orzechy) rozpadające się po dojrzeniu, tzw. noski
Systematyka [edytuj]
Nowsze systemy klasyfikacyjne roślin okrytonasiennych nie wyróżniają rodziny klonowatych Aceraceae (APG I, APG II, APweb, system Reveala z 2007[4]). Rodzaj klon (Acer) jest siostrzany dla rodzaju Dipteronia, wraz z którym stanowi klad w obrębie podrodziny Hippocastanoideae Burnett (siostrzany dla rodzajów wyodrębnianych dawniej jako rodzina kasztanowcowatych Hippocastanaceae) wchodzącej w skład mydleńcowatych Sapindaceae[1][5].
Istnieje ponad 100 gatunków klonów na całym świecie (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków[2]). Gatunki są grupowane w liczne sekcje uwzględniające powiązania filogenetyczne.
Zastosowanie [edytuj]
- Drewno – Drzewa sadzone są dla pozyskania twardego, trwałego oraz elastycznego drewna.
- Rośliny ozdobne – jako rośliny parkowe i alejowe.
- Do dziś w Kanadzie wykorzystuje się sok ściekający ze zranionych pni gatunków (klon cukrowy i klon srebrzysty) do produkcji syropu klonowego i cukru klonowego.
- Rośliny miododajne – przede wszystkim niektóre gatunki (klon tatarski, klon ginnala).
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Johnson O., More D.: Drzewa. Marszawa: Multico, 2009, s. 368. ISBN 978-83-7073-643-9.
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
- ↑ Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2010-02-02].
- ↑ Family: Sapindaceae Juss., nom. cons. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-02].
Bibliografia [edytuj]
- Władysław Bugała: Drzewa i krzewy. Warszawa: PWRiL, 2000. ISBN 83-09-01724-3.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- www.klony.info Strona poświęcona klonom – drzewom i krzewom do dużych i małych ogrodów.
