Klon (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klon
Morfologia (klon jawor)
Morfologia (klon jawor)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mydleńcowce
Rodzina mydleńcowate
Rodzaj klon
Nazwa systematyczna
Acer L.
Sp. Pl. 1054. 1 Mai 1753
Mapa zasięgu
Map genus Acer.png
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Klon (Acer L.) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) (czasem, zwłaszcza dawniej z wyodrębnianej osobno rodziny klonowatych Aceraceae). Do rodzaju należy około 100 gatunków drzewiastych i krzewiastych (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków[2]), występujących głównie w strefie umiarkowanej (kilka w górach tropikalnych). Występują w największym zróżnicowaniu w Azji, poza tym w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, północnej Afryce. Gatunkiem typowym jest klon jawor (Acer pseudoplatanus L.)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa osiągające 50 m wysokości oraz niewielkie krzewy.
Liście
Nakrzyżległe o różnych kształtach[2]. Występują najczęściej z pięcioma głównymi nerwami odchodzącymi od nasady liścia pod kątem 45°[2]. Najczęściej ma 5 klapek[2], jednak ich liczba może się wahać zależnie od gatunku od pojedynczo klapowanego do 11 klapek. Liście opadają na zimę (z wyjątkiem nielicznych ciepłolubnych gatunków takich jak Klon wieczniezielony).
Kwiaty
Najczęściej obupłciowe, (poligamiczne), ale również na tej samej roślinie męskie kwiaty pręcikowe, rzadko rośliny dwupienne. Kwiaty zebrane w grona, baldachogrona lub wiązki. Okwiat 5-, rzadziej 4-krotny.
Owoce
Charakterystyczne, dwuskrzydlaki (orzechy) rozpadające się po dojrzeniu.
Wygląd drzewa w kolejnych porach roku

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Systematyka klonów.

Nowsze systemy klasyfikacyjne roślin okrytonasiennych nie wyróżniają rodziny klonowatych Aceraceae (APG I, APG II, APweb, system Reveala z 2007[4]). Rodzaj klon (Acer) jest siostrzany dla rodzaju Dipteronia, wraz z którym stanowi klad w obrębie podrodziny Hippocastanoideae Burnett (siostrzany dla rodzajów wyodrębnianych dawniej jako rodzina kasztanowcowatych Hippocastanaceae) wchodzącej w skład mydleńcowatych Sapindaceae[1][5].

Istnieje ponad 100 gatunków klonów na całym świecie (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków[2]). Gatunki są grupowane w liczne sekcje uwzględniające powiązania filogenetyczne.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Johnson O., More D.: Drzewa. Marszawa: Multico, 2009, s. 368. ISBN 978-83-7073-643-9.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
  4. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2010-02-02].
  5. Family: Sapindaceae Juss., nom. cons. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Bugała: Drzewa i krzewy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2000. ISBN 83-09-01724-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • www.klony.info Strona poświęcona klonom – drzewom i krzewom do dużych i małych ogrodów.