Koło Czasu (cykl)

Koło Czasu (tytuł oryginału: The Wheel of Time) – cykl książek fantasy, autorstwa amerykańskiego pisarza Roberta Jordana.

Cykl liczy 13 części, plus jeden prequel. Docelowo miał on liczyć 12 tomów, jednak w trakcie pisania ostatniego Robert Jordan zmarł. Zadanie zakończenia cyklu powierzono Brandonowi Sandersonowi, który zdecydował że aby zamknąć wszystkie wątki fabularne, będzie musiał napisać nie jedną, a trzy powieści (opierając się na notatkach pozostawionych przez Jordana przed śmiercią). Obecnie (październik 2011), Sanderson zbliża się do ukończenia ostatniego, 14 tomu.

Koło czasu opowiada o świecie, zwanym Światem Koła albo Randlandem, w którym niegdyś wysoko rozwinięta technologia funkcjonowała obok magii, nazywanej Jedyną Mocą. Posługiwały się nią wówczas zarówno kobiety, jak i mężczyźni, nazywani Aes Sedai, czyli Słudzy Wszystkich. Każde władało inną połową Mocy - kobiety saidarem, mężczyzni saidinem. Tylko kobieta mogła czerpać z saidara, tylko mężczyzna posługiwał się saidinem - nie było innych możliwości. Chcąc obejść te ograniczenia, prowadzono ożywione badania energii, którą - być może - mogłyby posługiwać się obie płcie. Skończyło się tragicznie - w toku badań wybito otwór w osnowie rzeczywistości, przez który świata dotknął Czarny - antyteza Stwórcy, uwięziony przez niego w momencie stworzenia. Świat stanął w ogniu. Czarnego pokonał ostatecznie Lews Therin Telamon, zwany Smokiem. Zwycięstwo było tylko częściowe - Czarny zdołał skazić saidina. Odtąd każdy mężczyzna, posługujący się Mocą, skazany był na obłęd, a w konsekwencji na śmierć. Oszaleli mężczyźni Aes Sedai zniszczyli świat - została przeobrażona linia brzegowa, powstały nowe łańcuch górskie, zniszczeniu uległy państwa i narody.

Trzy tysiące lat po tym tzw. Pęknięciu Świata rozpoczyna się pierwsza część Koła Czasu - Oko Świata. Odżywają proroctwa, mówiące, że pewnego dnia Czarny powróci i będzie chciał zniszczyć świat. Do walki z nim stanie Smok Odrodzony - wcielenie Lewsa Therina. Rozpoczyna się wyścig z czasem - młody Rand al'Thor musi nauczyć się władania Mocą i przyzwyczaić do myśli, że jest wcieleniem znienawidzonego człowieka. Proroctwa mówią bowiem, że Smok Odrodzony ponownie sprowadzi Pęknięcie Świata.

Części sagi

• New Spring, 1998 - nowela zamieszczona w antologii Legendy, rozbudowana później do rozmiarów powieści, która ukazała się w 2004 r.; wyd. polskie Nowa wiosna, 2006
• The Eye of the World, 1990; wyd. polskie Oko świata, 1994, wyd. 2 2000, wyd. 3 2011
• The Great Hunt, 1990; pierwsze wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Wielkie polowanie, 1995, t. 2: Róg Valere, 1995; wyd. 2 w jednym tomie: Wielkie polowanie, 2002, wyd. 3 2012
• The Dragon Reborn, 1991; pierwsze wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Smok odrodzony, 1995, t. 2: Kamień Łzy, 1996; wyd. 2 w jednym tomie: Smok odrodzony, 2003, wyd. 3 2012
• The Shadow Rising, 1992; wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Wschodzący cień, 1996, t. 2: Ten który przychodzi ze świtem, 1997, wyd. 2 2005, wyd. 3 w jednym tomie: Wschodzący cień, 2011
• The Fires of Heaven, 1993; wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Ognie niebios, 1997, t. 2: Spustoszone ziemie, 1998, wyd. 2 w jednym tomie: Ognie niebios, 2011
• Lord of Chaos, 1994; wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Triumf chaosu, 1998, t. 2: Czarna wieża, 1998
• A Crown of Swords, 1996; wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Czara wiatrów, 1999, t. 2: Korona mieczy, 2000
• The Path of Daggers, 1998, wyd. polskie Ścieżka sztyletów, 2001
• Winter's Heart, 2000; wyd. polskie Dech zimy, 2003
• Crossroads of Twilight, 2003, wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Rozstaje zmierzchu, 2004, t. 2: Wichry cienia, 2004
• Knife of Dreams, 2005; wyd. polskie w 2 tomach, t. 1: Gilotyna marzeń, 2006, t. 2: Książę kruków, 2007
• The Gathering Storm (Robert Jordan i Brandon Sanderson), 2009; wyd. polskie Pomruki burzy, 2011
• Towers of Midnight (Robert Jordan i Brandon Sanderson), 2010; planowane wyd. polskie Bastiony mroku, 2012
• A Memory of Light (Robert Jordan i Brandon Sanderson, data ukazania się w USA: 8 stycznia 2013)

Oprócz tego ukazało się opowiadanie The Strike at Shayol Ghul oraz Przewodnik po sadze Roberta Jordana (The World of Robert Jordan's the Wheel of Time, 1997, wyd. polskie 2003), napisany wraz z Teresą Patterson.

Polskie edycje sagi wydaje oficyna Zysk i S-ka. Do tej pory ukazało się na polskim rynku 12 tomów (z czego niektóre, ze względu na dużą objętość, zostały rozbite na dwie części). Kilka pierwszych tomów zostało wydanych ponownie, tym razem bez podziału, natomiast od 2011 wydawnictwo Zysk publikuje Koło Czasu w większym formacie, z oryginalnymi okładkami i również bez rozbijania na części. Na rok 2012 zapowiadany jest tom 13 - Bastiony mroku.