Grupa Janowska
Grupa Janowska (oficjalna nazwa: Koło Malarzy Nieprofesjonalnych[1][2]) - grupa malarzy-amatorów z Janowa Śląskiego założona w 1946 roku[3].
Początki Grupy Janowskiej sięgają lat 30. ubiegłego stulecia i założonej przez Teofila Ociepkę gminy okultystycznej, której jedną z form ekspresji było malarstwo. Po drugiej wojnie światowej twórcy zgromadzili się w założonym przez Ottona Klimczoka Zakładowym Domu Kultury Kopalni „Wieczorek”. W początkowym okresie, do 1956 ich twórczość spotykała się z krytyką, jako odstająca od kanonu socrealizmu. Niewątpliwie duży wpływ na twórców wywarły okultystyczne poglądy Teofila Ociepki. Uważał on, że twórczość malarska jest Bożym posłannictwem i powinna przedstawiać problematykę zasadniczą, w tym istotny dla niego problem walki Dobra ze Złem. Traktowanie twórczości jako posłannictwa, mającego na celu wypełnienie misji w istotny sposób odróżniała członków-założycieli grupy janowskiej od innych twórców amatorów. Malarze spotykali się raz w tygodniu, w środy lub czwartki, i przedstawiali ocenie kolegów swoje prace. Były one poddawane ich surowej krytyce, czasami skrytykowani twórcy na miejscu niszczyli swoje prace. W 1956 roku, na 15 lat opiekę nad malarzami objął Zygmunt Lis - absolwent krakowskiej ASP. Powstanie i funkcjonowanie grupy janowskiej często określane jest mianem fenomenu na skalę światową[4].
W 1971 Otton Klimczok, w wyniku organizowanej na niego przez wiele lat nagonki, popełnił samobójstwo. Z pracy odszedł Zygmunt Lis. Skończył się okres świetności grupy. Jej przywódcą duchowym został Bolesław Skulik, a ukształtowany w poprzednim okresie sposób działania pozwalał utrzymać jeszcze przez pewien czas wysoki poziom twórczości.
W latach 70. i 80. XX wieku opiekunami grupy byli: najpierw Barbara Kaczmarczyk (do 1985), a następnie Adam Plackowski[5], a od 1989 funkcję kierownika grupy pełni Helmut Matura, związany z nią od lat 50. ubiegłego stulecia, kiedy to należał do przykopalnianego zespołu plastycznego[6].
Od 2000 roku siedzibą grupy jest Miejski Dom Kultury w Szopienicach przy ul. Józefa Hallera 28[7]. Obecnie artyści spotykają się w pracowni plastycznej dwa razy w tygodniu.
Działalność Grupy Janowskiej została w fabularyzowanej formie przedstawiona w filmie Angelus.
[edytuj] Pierwsi członkowie „Grupy Janowskiej”
- Teofil Ociepka
- Paweł Wróbel
- Leopold Wróbel
- Eugeniusz Bąk
- Paweł Stolorz
- Ewald Gawlik
- Antoni Jaromin
- Bolesław Skulik
- Erwin Sówka
- Gerhard Urbanek
Przypisy
- ↑ Kultura polska: Teofil Ociepka
- ↑ Sto lat Nikisza - Rzeczpospolita
- ↑ Malarze-metafizycy. Od Teofila Ociepki do Erwina Sówki w serwisie Culture.pl
- ↑ Seweryn Aleksander Wisłocki: Mit, magia, manipulacja i orbis interior: śląska sztuka nieelitarna. Katowice: Wydawnictwo Naukowe ŚLĄSK, 2008. ISBN 978-83-7164-562-4.
- ↑ Historia - GRUPY JANOWSKIEJ - Miejski Dom Kultury "Szopienice-Giszowiec"
- ↑ Jubileusz Grupy Janowskiej w portalu Teberia.
- ↑ Seweryn A. Wisłocki. Helmut Matura (ur.1942 r.). „Katalog - 60 lat Grupy Janowskiej”. Wrzesień 2006. Miejski Dom Kultury "Szopienice-Giszowiec" Katowice.
[edytuj] Bibliografia
- Seweryn Aleksander Wisłocki: Mit, magia, manipulacja i orbis interior: śląska sztuka nieelitarna. Katowice: Wydawnictwo Naukowe ŚLĄSK, 2008, s. 162. ISBN 978-83-7164-562-4.
- mdk.katowice.pl: Grupa Janowska (pol.). [dostęp 3 października 2009].
