Kołowrót (maszyna prosta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kolowrot 0211.jpg
Kołowrót zamontowany na studni (kołowrót studzienny)
Rycina przedstawiająca kołowrót
Kołowrót stosowany w kopalni miedzi

Kołowrótwalec o promieniu r z umocowaną na jego końcu korbą o ramieniu R. Na walec nawinięte jest cięgno, na koniec którego działa siła Q zwana siłą użyteczną, natomiast P jest siłą poruszającą. Jeżeli długość korby jest większa od promienia walca, kołowrót umożliwia podnoszenie ciężkiego ciała przy użyciu mniejszej siły. Z równowagi momentów sił wynika wzór:

R \cdot P = r \cdot Q

Kołowrót służy do podnoszenia i opuszczania ładunku zawieszonego na linie (lub łańcuchu) przez nawijanie jej na obracający się wał, napędzany korbą.

Urządzenie to znalazło zastosowanie w studniach, z których wyciąga się wodę za pomocą kołowrotu studziennego oraz w kopalniach do wyciągania urobku.

Kołowrót zalicza się do maszyn prostych i może być traktowany jako rodzaj dźwigni.

W zależności od położenia korby, kołowrót pracuje jako dźwignia jedno- albo dwustronna. Kołowrót znalazł zastosowanie np. w studniach.

W heraldyce[edytuj | edytuj kod]

Element kołowrotu w heraldyce:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]