Kościół Świętego Krzyża w Dalby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Dalby Heligkorskyrka
katedra (1060-1066)
kościół klasztorny (w okresie średniowiecza)
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Państwo  Szwecja
Miejscowość Dalby
Wyznanie protestanckie
Kościół ewangelicko-luterański
Imię Świętego Krzyża
Położenie na mapie Skanii
Mapa lokalizacyjna Skanii
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Kościół Świętego Krzyża w Dalby
Ziemia 55°39′51,23″N 13°20′38,08″E/55,664231 13,343911Na mapach: 55°39′51,23″N 13°20′38,08″E/55,664231 13,343911
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Świętego Krzyża w Dalby (szw. Dalby Heligkorskyrka) – kościół położony w Dalby, region Skåne, ok. 10 km na południowy wschód od Lund.

Jeden z najstarszych, kamiennych kościołów Skandynawii.

Kościół ma status zabytku sakralnego według rozdz. 4 Kulturminneslagen (pol. Prawo o pamiątkach kultury) ponieważ został wzniesiony do końca 1939 (3 §)[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kamień węgielny pod budowę kościoła uważanego za najstarszy zachowany kamienny kościół na Półwyspie Skandynawskim, położono w 1060. Pozostałości tego najwcześniejszego kościoła zachowały się w południowej części nawy środkowej w filarze wmurowanym w niszę. Potężna wieża zachodnia z pomieszczeniem wejściowym na parterze, sklepionym krzyżowo wzniesiona została na pocz. XII w.

Diecezja w Dalby została założona w 1060 kiedy król Danii Swen II Estrydsen otrzymał zgodę z Rzymu na podział diecezji Roskilde na 9 nowych diecezji, z których 2 miały być w Skåne, w Lund i w Dalby. Powody, dla których powstały nowe diecezje w Skåne, w miastach położonych blisko siebie nie są do końca jasne. Być może król w ten sposób chciał podkreślić swoją pozycję wobec cesarza Niemiec oraz zaakcentować duńskie ambicje wobec Wysp Brytyjskich, które zaatakował w 1069. Drugim powodem mogła być chęć uczynienia z Dalby centrum misyjnego dla pierwszego biskupa tej diecezji, pochodzącego z Niemiec Egino, który po 1060 schrystianizował pobliską krainę Blekinge oraz współdziałał przy chrystianizacji środkowej Szwecji z punktem wypadowym w Skarze. Według kronikarza Adama z Bremy zamierzał również zniszczyć pogańską świątynię w Gamla Uppsala.

Na zachód od kościoła w Dalby znajdowały się również dobra królewskie. Ich resztki odkryto podczas prac wykopaliskowych.

W 1066 biskup Egino objął biskupstwo w Lund po zmarłym biskupie Henryku, po czym obie diecezje uległy połączeniu w jedną, z siedzibą w Lund; tym samym kościół w Dalby utracił status katedry.

Kościół w Dalby został następnie kościołem klasztornym augustianów i był nim przez cały okres średniowiecza.

W kościele spoczął syn Swena II Estrydsena, król Danii Harald Hein, który zmarł 17 kwietnia 1080.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Siegrud Fernlund, Kyrkor i Skåne : en kultur Historia, Bokförlaget Signum, Lund, 1980, ISBN 91-85330-26-4
  • Rasmus Wærn, Claes Caldenby, Olof Hultin, Gunilia Linde Bjur, Johan Mårtelius, Guide till Sveriges arkitektur : [byggnadskonst under 1000 år], wyd. Arkitektur Förlag AB, Stockholm, 2001, ISBN 91-86050-55-9