Kościół św. Gertrudy w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Gertrudy w Krakowie
(nieistniejący)
Państwo  Polska
Miejscowość POL Kraków COA.svg Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Gertruda z Nijvel
Wspomnienie liturgiczne 17 marca
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Dawna lokalizacja kościoła
Dawna lokalizacja kościoła
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dawna lokalizacja kościoła
Dawna lokalizacja kościoła
Ziemia 50°03′35,28″N 19°56′28,08″E/50,059800 19,941133

Kościół św. Gertrudy – nieistniejący kościół pod wezwaniem św. Getrtudy mieszczący się niegdyś w Krakowie, na terenie dzisiejszych Plant w pobliżu ulicy Siennej.

Niewielki kościół został wzniesiony w latach 1429–1432 z fundacji Mikołaja Wierzynka, na cmentarzu dla skazańców położonym tuż za krakowskimi murami miejskimi (w pobliżu bramy Nowej, na tyłach kompleksu kościoła i klasztoru dominikanów). Wierzynek chciał w ten sposób upamiętnić miejsce pochówku swego ojca, rajcy miejskiego Andrzeja Wierzynka, którego w 1406 osądzono pośpiesznie za defraudację miejskich pieniędzy, ścięto bez spowiedzi i pochowano w niepoświęconej ziemi[1]. Kościół zburzony został w czasie potopu szwedzkiego, odbudowano go w latach 1666–1676. Konsekracji dokonał biskup Mikołaj Oborski. Był to wówczas niewielki kościółek, wzniesiony na planie kwadratu, z prostokątnym prezbiterium zamkniętym apsydą, sygnaturką na dachu i trzema ołtarzami wewnątrz. Kaplica spłonęła w czasie konfederacji barskiej, została ponownie odbudowana w 1778. W tym okresie była pokryty kopułą zwieńczoną latarnią.

Wokół kościoła znajdował się niewielki cmentarz, na którym chowano ściętych w Krakowie skazańców – aż do 1796, gdy krakowska rada miejska utraciła prawo miecza[1]. Wówczas kościół stracił na znaczeniu, popadł w ruinę, w 1803 przeniesiono część sprzętów do kościoła św. Mikołaja. W 1810 kościół zamknięto, a w 1822 zburzono.

Pamiątką po nieistniejącej dziś świątyni jest m.in. nazwa pobliskiej ulicy św. Gertrudy oraz późnogotycki poliptyk ze sceną Koronacji Matki Boskiej, na skrzydłach wizerunkami świętych w kościele św. Mikołaja.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Karol Estreicher. Fundacja Wierzynkowa. „Rocznik Krakowski”. T. 25, s. 150–158, 1934. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Rożek. Nie istniejące kościoły Krakowa. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”. R. 33, s. 111–112, 1983. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]