Kościół św. Jakuba w Oliwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy kościoła św. Jakuba w Gdańsku-Oliwie. Zobacz też: kościół św. Jakuba w Gdańsku na Starym Mieście.
Kościół św. Jakuba w Oliwie
kościół filialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 276 z 25.07.1969[1]
Kościół św. Jakuba
Kościół św. Jakuba
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Trójcy Świętej w Gdańsku
Wezwanie św. Jakuba
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Kościół św. Jakuba w Oliwie
Kościół św. Jakuba w Oliwie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Jakuba w Oliwie
Kościół św. Jakuba w Oliwie
Ziemia 54°24′42,43″N 18°33′24,45″E/54,411786 18,556792

Kościół św. Jakubakościół rzymskokatolicki w Gdańsku Oliwie.

Budowla i otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze kościoła

Kościół jest dwunawową niewielką świątynią. Ma 28 metrów długości, 10 metrów szerokości oraz 12 metrów wysokości. Wyposażenie kościoła stanowią ambona i ołtarz z 2. połowy XVIII wieku. Ołtarz zdobił obraz Chrystusa z 1853 roku, dzieło malarza gdańskiego Louisa Sy, obecnie znajduje się w kurii metropolitalnej. W posadzce zobaczyć można 6 płyt nagrobnych, w tym 4 z herbami. Wschodni szczyt budowli zdobi rokokowy kartusz z czasów opata Jacka Rybińskiego (1740-1782).

Cmentarz przy kościele św. Jakuba dzisiaj już nie istnieje, został zamknięty w 1878 roku. Obecny pobliski Cmentarz Oliwski został założony w 1832 roku. W 1909 roku wybudowano na nim kaplicę cmentarną, według planów architekta Singera - twórcy kaplicy św. Piotra w Jelitkowie (→kościół św. Apostołów Piotra i Pawła).

Przy al. Grunwaldzkiej 517 w Oliwie stoi kapliczka św. Jana Nepomucena z XVIII wieku. Jest ona świadectwem pielgrzymek organizowanych przez Bractwo Drogi Krzyżowej, powołane w 1766 roku przez papieża Klemensa XIII. Po drodze z kościoła Reformatów w Gdańsku Chełmie do Kalwarii Wejherowskiej było 14 stacji. Zachowana do dziś kapliczka z figurami Matki Boskiej i św. Jana Nepomucena, zwana przez dawnych mieszkańców Oliwy „Kolumna Maryjna”, świadczy o religijności w tamtych czasach.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

  • około początku XIV wieku - obok klasztoru cysterskiego powstał murowany, na miejscu wcześniejszego drewnianego, trójnawowy kościół parafialny pw. św. Jakuba dla mieszkańców najbliższych wsi będących własnością opactwa cystersów oliwskich
  • 18 lutego 1577 - kościół został zburzony przez gdańskich żołnierzy
  • 1591-1593 - odbudowa świątyni w formie dwunawowej
  • 18 stycznia 1604 - Franciszek Łącki, sufragan z Włocławka, konsekrował kościół św. Jakuba
  • 1637 - gruntowny remont i przebudowa kościoła
  • 1709 - kościół zwieńczyła wieża o wysokości 24 metrów
  • 1833 - po kasacie klasztoru cysterskiego w Oliwie (1831) kościół klasztorny został przekazany katolikom jako parafialny, a kościół św. Jakuba przyznany ewangelikom
  • 1835 - wybudowano plebanię (ul. Opacka 9)
  • 1879-1882 - przeprowadzono gruntowny remont kościoła
  • 1920 - ewangelicy przenieśli się do nowo wybudowanego kościoła Pojednania w Oliwie
  • 1946 - kościół św. Jakuba przekazano katolikom i do dnia dzisiejszego pełni on funkcję kościoła rektorskiego
  • 1960 - w ramach przeprowadzonej rewaloryzacji odsłonięto najstarsze partie muru na zewnętrznych ścianach z charakterystycznymi dla wiejskich kościółków gotyckich wmurowanymi polnymi kamieniami
  • 1999 - odnowiono kościół, pokryto go nowym dachem, naprawiono wieżę i pomalowano
  • 2006 - kościół otrzymał zewnętrzną iluminację

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]