Kościół św. Mikołaja w Kopenhadze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Mikołaja w Kopenhadze
Kunsthallen Nikolaj (Sankt Nikolaj Kirke)
budynek wystawowy
Wieża kościoła św. Mikołaja – widok od ul. Admiralgade
Wieża kościoła św. Mikołaja – widok od ul. Admiralgade
Państwo  Dania
Miejscowość Kopenhaga
Wyznanie protestanckie
Kościół ewangelicko-augsburski
Imię św. Mikołaj (do 1805)
Położenie na mapie Kopenhagi
Mapa lokalizacyjna Kopenhagi
Kościół św. Mikołaja w Kopenhadze
Kościół św. Mikołaja w Kopenhadze
Ziemia 55°40′43″N 12°34′53″E/55,678611 12,581389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Wieża bez hełmu ok. 1900. Nad wieżą widoczny jest maszt z kulą sygnalizacyjną uruchamianą o godz. 13.

Kościół św. Mikołaja w Kopenhadze (duń. Sankt Nikolaj Kirke, obecnie Kunsthallen Nikolaj) – były kościół położony w centrum Kopenhagi przy placu Nikolai Plads 10. Stanowi obecnie centrum wystawowe sztuki współczesnej. Należy do gminy Kopenhaga i nie pełni już funkcji sakralnej. Od dziesięcioleci jest używany jako sala wystawowa sztuki współczesnej pod nazwą Kunsthallen Nikolaj (do 1 kwietnia 2006 Nikolaj Udstillingsbygning).

Budowla składa się ze zrekonstruowanego dawnego kościoła i zachowanej średniowiecznej wieży.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Mikołaja został zbudowany na początku XIII. jako trzeci z kolei kościół w Kopenhadze. W 1261 kościół po raz pierwszy został wymieniony w dokumentach. W 1517, po przebudowie, stał się kościołem żeglarzy.

W 1520 stał się pierwszym kościołem w Danii, w którym wygłoszono luterańskie kazanie. W 1536 król Danii Chrystian III Oldenburg ogłosił luteranizm religią państwową w Danii. Kościół św. Mikołaja przestał tym samym być katolicki. W 1591 ukończona została wieża kościelna. W 1611 przykryto ją gotyckim hełmem, który w 1628 uległ zniszczeniu podczas gwałtownej burzy. Odbudowano go w 1669 w formie barokowej.

Podczas pożaru Kopenhagi w 1795 zniszczeniu uległa większość budowli, zwłaszcza cały korpus i hełm wieży. W 1805 oficjalnie postanowiono, że zrujnowana budowla przestanie być kościołem. Wyburzono ruiny korpusu swiątyni pozostawiając jedynie trzon wieży, który nakryto płaskim dachem. Wokół wieży wyrosły z czasem sklepiki rzeźników, które usunięto w II poł. XIX w. Dach wieży służył przez długi czas jako stanowisko obserwacyjne dla strażnika w celu wypatrywania pożarów. Kiedy strażnik dostrzegł pożar, wywieszał latarnię po tej stronie wieży, po której był pożar. Dla zawijających do portu okrętów nadawano codziennie o godz. 13 specjalny sygnał polegający na wyrzuceniu w górę kuli, która następnie spadała. Po odbudowie hełmu wieży sygnał ten nadawano z silosa we Frihamnen, wyburzonego w latach późniejszych.

W 1909 z inicjatywy i na koszt piwowara Carla Jacobsena odbudowano w nowoczesnej formie hełm wieży, istniejący do dzisiaj. Wieża, mierząca 90 m[1], jest jednym z charakterystycznych elementów panoramy Starego Miasta w Kopenhadze.

Odbudowano również jako nowoczesną replikę, choć w mniejszej skali, zniszczony w wyniku pożaru korpus kościoła. Przeznaczono go na salę wystawową, która zainaugurowała swą działalność w 1912. Razem z wieżą budowla funkcjonowała również jako muzeum marynarki wojennej i biblioteka.

W okresie powojennym były kościół stał się od 1957 na stałe salą wystawową. W latach 60. działali w nim artyści spod znaku Fluxusu pod przywództwem Knuda Pedersena. Jednym z oryginalnych projektów grupy jest zachowany oryginalny jukebox zawierający 22 godziny muzyki eksperymentalnej[2].

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Wieża kościoła św. Mikołaja stała się bohaterką debiutanckiej sztuki Hansa Christiana Andersena Kjærlighed paa Nicolaj Taarn (Miłość na Wieży Mikołaja) (1829) wystawionej przez Teatr Królewski (Det Kongelige Teater).

Przypisy

  1. Emporis: Skt Nikolajs Kirke (ang.). [dostęp 2010-09-01].
  2. Monika Witkowska, Joanna Hald, Marek Pernal, Jakub Sito, Barbara Sudnik-Wójcikowska: Första klass reseguider: Danmark. Wyd. 2. Stockholm: Streiffert Förlag AB, 2008, s. 70. ISBN 978-91-7886-471-3. (szw.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Monika Witkowska, Joanna Hald, Marek Pernal, Jakub Sito, Barbara Sudnik-Wójcikowska: Första klass reseguider: Danmark. Wyd. 2. Stockholm: Streiffert Förlag AB, 2008. ISBN 978-91-7886-471-3. (szw.)
  2. Dominic Earle: Time Out Copenhagen. Wyd. 4. London: Random House UK Ltd, 2007. ISBN 1-84670-002-7. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]