Kościół św. Olafa w Tallinnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół św. Olafa w Tallinnie
Tallinna Oleviste kirik
Kościół św. Olafa
Kościół św. Olafa
Państwo  Estonia
Miejscowość Tallinn
Wyznanie protestanckie
Kościół baptyzm (od 1990)
Imię św. Olaf
Położenie na mapie Tallinna
Mapa lokalizacyjna Tallinna
Kościół św. Olafa w Tallinnie
Kościół św. Olafa w Tallinnie
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Kościół św. Olafa w Tallinnie
Kościół św. Olafa w Tallinnie
Ziemia 59°26′29,1″N 24°44′52,1″E/59,441417 24,747806Na mapach: 59°26′29,1″N 24°44′52,1″E/59,441417 24,747806
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Kościół św. Olafa w Tallinnie (est. Tallinna Oleviste kirik) – kościół Estońskiej Unii Zborów Ewangelicznych Chrześcijan i Baptystów. Jest położony przy ul. Lai 50, w miejscu, które już w XII w. było prawdopodobnie placem targowym osadników skandynawskich przed podbojem Tallinna przez Duńczyków w 1219. Nosi wezwanie św. Olafa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o kościele św. Olafa pochodzi z 1267. W XV w. został on przebudowany na bazylikę. Nawę główną przekryto sklepieniem gwiaździstym a nawy boczne – krzyżowym. W latach 1513—1523 do kościoła dobudowano kaplicę Mariacką.

15 września 1524 do Tallinna zawitała reformacja. Od tamtego czasu kościół św. Olafa stał się świątynią protestancką. Pod wpływem ikonoklazmu zniszczono w kościele wiele zabytkowego wyposażenia, w tym obrazów.

Kościół św. Olafa płonął kilka razy w swej historii, ostatni raz 16 lipca 1820. Po odbudowie w 1840 zyskał dzisiejszy wygląd. W 1850 car rosyjski Mikołaj I ufundował dla odbudowanego kościoła wielki dzwon, opatrzony stosowną inskrypcją informującą o ofiarodawcy (w jęz. niemieckim). Z tego samego okresu pochodzą organy, żyrandole są natomiast starsze i zostały przeniesione do kościoła z innych budowli.

W czasie II wojny światowej kościół szczęśliwie uniknął poważnych zniszczeń.

Po rozpadzie ZSRR i ponownym odzyskaniu niepodległości przez Estonię w 1990 kościół został przekazany miejscowej wspólnocie chrześcijan-baptystów.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze kościoła – widok na prezbiterium

Kościół św. Olafa jest budowlą trzynawową, przy czym nawa środkowa jest dwukrotnie wyższa od naw bocznych. Wystrój wnętrza jest gotycki. Do kościoła przylega pochodząca z XVI w. kaplica Mariacka, ufundowana przez miejscowego kupca, Hansa Pawelsa. Poświęcony jest mu specjalny cenotaf w kaplicy. Autorem cenotafu jest prawdopodobnie pochodzący z Westfalii rzeźbiarz Heinrich Brabender.

Wieża kościoła ok. 1500 została zwieńczona bardzo wysokim, szpiczastym hełmem i osiągnęła wysokość 159 m; wyższa była tylko prawdopodobnie wieża katedry w Lincoln, mierząca ok. 525 stóp (ok. 160 m; spłonęła ona w styczniu 1548[1]).

W latach 1549-1625 kościół św. Olafa był najwyższym kościołem w Europie. W 1625 jego wieża spłonęła od uderzenia pioruna.

Po odbudowaniu w 1820 wieża jest niższa i mierzy 123,70 m[2]. Nadal jednak jest, podobnie jak przed wiekami, najwyższą budowlą Starego Miasta w Tallinnie i jego charakterystycznym punktem orientacyjnym. Od 2002 wieża jest udostępniona dla ogółu.

Legenda o budowniczym kościoła[edytuj | edytuj kod]

Quote-alpha.png
Mieszczanie Tallinna postanowili na cześć swojego miasta wznieść kościół, jakiego jeszcze świat nie widział. Szukali więc mistrza, który podjąłby się tego niezwykłego zadania. W końcu znaleźli odpowiedniego wykonawcę – młodego mistrza Olafa. Zbudował on kościół taki, jaki wymarzyli sobie mieszczanie – z wieżą sięgającą do samego nieba. Gdy jednak mistrz, będąc na samym czubku wieży, już kończył swoje dzieło, spojrzał w dół, na maleńkie figurki ludzi, stracił nagle równowagę i runął, ponosząc śmierć na miejscu. Gdy leżał już na ziemi, z jego otwartych ust wyskoczyła żaba i wypełzła żmija. Od tamtej chwili mieszczanie postanowili nazwać swój kościół na cześć nieszczęsnego budowniczego kościołem Olafa[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. A.F. Kendrick, B.A.: THE CATHEDRAL CHURCH OF LINCOLN - A HISTORY AND DESCRIPTION (ang.). [dostęp 2010-04-08].
  2. Emporis: St. Olav Church (ang.). [dostęp 2010-04-08].
  3. Тамара Томберг: Таллин. Путеводитель.. Tallinn: Периодика, 1987, s. 55.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Тамара Томберг: Таллин. Путеводитель.. Таллин: Периодика, 1987.
  • Neil Taylor: Estonia – the Bradt Travel Guide. Bradt Guides, 2007. ISBN 978-1-84162-194-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni
Katedra w Lincoln
Skyscrapercompare.svg Chronologia najwyższych budowli
1549-1625
Skyscrapercompare.svg Następny
Kościół Mariacki w Stralsundzie