Kościół św. Stanisława Biskupa Męczennika i św. Barbary Męczennicy w Szyku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół
św. Stanisława Biskupa i Męczennika
i św. Barbary Męczennicy
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg A=277 z 27.12.1961[1]
Kościółśw. Stanisława Biskupa i Męczennikai św. Barbary Męczennicy
Państwo  Polska
Miejscowość Szyk
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Parafia św. Stanisława Biskupa Męczennika i św. Barbary Męczennicy w Szyku
Wezwanie św. Stanisław Biskup
św. Barbara
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościółśw. Stanisława Biskupa i Męczennikai św. Barbary Męczennicy
Kościół
św. Stanisława Biskupa i Męczennika
i św. Barbary Męczennicy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościółśw. Stanisława Biskupa i Męczennikai św. Barbary Męczennicy
Kościół
św. Stanisława Biskupa i Męczennika
i św. Barbary Męczennicy
Ziemia 49°47′19,1″N 20°18′07,1″E/49,788639 20,301972Na mapach: 49°47′19,1″N 20°18′07,1″E/49,788639 20,301972

Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika i św. Barbary Męczennicy – zabytkowa świątynia rzymskokatolicka w miejscowości Szyk, w powiecie limanowskim, będąca kościołem parafialnym parafii pw. św. Stanisława Biskupa i św. Barbary.

Kościół znajduje się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafia w Szyku ufundowana została w I połowie XIV wieku przez ród Lasockich – ówczesnych właścicieli wsi.[3] Obecny kościół wzniesiono w 1633 r. z wykorzystaniem fragmentów starszej świątyni z I połowy XVI w.[4],[5]. Kościół został poświęcony w 1634 r.

Kościół kilkakrotnie przechodził remonty, z czego najpoważniejsze były te w 1751, w II połowie XIX wieku oraz w latach 90. XX wieku[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Szyku to przykład późnogotyckiej architektury drewnianej. Zbudowany został w konstrukcji zrębowej. Przylega do niego wieża konstrukcji słupowej. Jest to świątynia jednonawowa, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium, do którego przylega niewielka zakrystia[6].

Nawę i prezbiterium przykrywa dach jednokalenicowy, siodłowy, oparty o więźbę storczykową w typie gotyckim[2]. Nad nim znajduje się barokowa wieżyczka na sygnaturkę[6].

Po zachodniej stronie znajduje się izbicowa wieża o pochyłych ścianach, luźno związana z korpusem, nakryta daszkiem namiotowym[2]. W jej dolnej części znajdują się dwa wejścia z nadprożami w kształcie tzw. oślich grzbietów[6].

Zarówno dach, jak i ściany boczne oraz większość detali architektonicznych przykryta jest dwubarwnym gontem[6].

Wnętrze[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze kościoła nakryte jest stropami płaskimi z zaskrzynieniami w nawie[2].

Zdobiąca je polichromia została wykonana w II połowie XIX wieku. W prezbiterium odsłonięte pozostawiono fragmenty starszych renesansowych malowideł, pochodzących z XVI wieku. Największe fragmenty przedstawiają sceny Wniebowzięcia oraz sceny z życia św. Stanisława Biskupa[2][6].

Ołtarze[edytuj | edytuj kod]

Ołtarz główny
utrzymany w ciemnych barwach i złocony. Wykonany został w II połowie XVIII wieku, w stylu późnobarokowym. Znajduje się w nim namalowany na początku XVI wieku na desce obraz Matka Boża z Dzieciątkiem, którego autorstwo przypisuje się Stanisławowi Samostrzelnikowi[7][8], część historyków sztuki przypisuje go anonimowemu artyście, zwanemu też Mistrzem z Szyku[9][10]. Obraz przesłaniany jest przez wizerunek patronki kościoła – św. Barbary. W górnej części ołtarza znajduje się rzadkie przedstawienie Boga Ojca z martwym Chrystusem na ręku, tzw. Pietas Domini[9]. Obraz prawdopodobnie był częścią tryptyku.
Ołtarze boczne
rokokowe, bogato zdobione i pozłacane
  • ołtarz z obrazem św. Józefa i wizerunkiem św. Kingi w części górnej
  • ołtarz z obrazami św. Stanisława i św. Wojciecha (wymienne) oraz św. Apolonii w zwieńczeniu.

Wyposażenie kościoła[edytuj | edytuj kod]

Niedaleko ołtarza głównego znajduje się obraz przedstawiający św. Wawrzyńca, poniżej którego umieszczono siedem popiersi różnych świętych. Obraz ten jest częścią późnogotyckiego tryptyku, datowanego na ok. 1520 rok[10]. Z drugiej jego strony umieszczono obrazy Pojmanie Chrystusa i Ukrzyżowanie.

W kościele znajdują się również inne zabytkowe elementy wyposażenia, w tym:

  • kamienna chrzcielnica z 1585, ozdobiona herbem Półkozic[9],
  • barokowy obraz Św. Jan Nepomucen z 1726,
  • późnobarokowy kielich mszalny z 1753[7],
  • XVIII-wieczne ornaty[7],
  • dzwon z 1765[7].

Przypisy

  1. Województwo małopolskie – rejestr obiektów zabytkowych "A" (pol.). luty 2006. [dostęp 2010-12-16]. s. 34.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 P. Skoczek, "Parafie...", s. 58
  3. Zabytkowe kościoły diecezji tarnowskiej
  4. P. Skoczek, "Parafie...", s. 56
  5. Brykowski Ryszard, Kornecki Marian: Drewniane kościoły w Małopolsce Południowej, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1984, ISBN 83-04-00909-9, s. 93
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 M. Michniewska i inni, "Kościoły...", s. 72
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 A. Matuszczyk, "Beskid...", s. 208
  8. P. Skoczek, "Parafie...", s. 59
  9. 9,0 9,1 9,2 M. Michniewska i inni, "Kościoły...", s. 73
  10. 10,0 10,1 Szyk: kościół śś. Stanisława i Barbary (pol.). Katolicka Agencja Informacyjna, 2005-2007. [dostęp 2010-12-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 56-60. ISBN 978-83-88383-43-4.
  2. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2008, s. 208. ISBN 978-83-89188-78-6.
  3. Magdalena Michniewska, Artur Michniewski, Magdalena Duda, Paweł Luboński: Kościoły drewniane Karpat - Polska i Słowacja:przewodnik. Białystok: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2006, s. 72-73. ISBN 83-89188-43-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]