Kościół św. Szczepana w Krakowie (nieistniejący)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół św. Szczepana w Krakowie
(nieistniejący)
kościół parafialny
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Szczepana
brak współrzędnych

Nieistniejący kościół pod wezwaniem św. Szczepana – znajdował się w Krakowie, w południowo-zachodniej części dzisiejszego placu Szczepańskiego.

Został zbudowany w XIII w., był jedną z pierwszych świątyni parafialnych miasta. W późniejszych stuleciach rozbudowywany. Najwcześniejsza znana nam budowla była orientowana, trójnawowa, halowa. W końcu XVI w. kościół stał się punktem oparcia młodego zakonu jezuitów, którym ostatecznie przekazano go w 1579. Jezuici w XVII w. dobudowali doń kaplicę św. Ignacego Loyoli, a pod koniec tego stulecia dokonali gruntownej przebudowy świątyni (w duchu baroku). Kościół posiadał usytuowaną od strony zachodniej wieżę-dzwonnicę. Obok ufundowanej i wyposażonej przez rodzinę Korycińskich kaplicy św. Ignacego Loyoli, znajdowała się przy nim także kaplica św. Stanisława Kostki, patrona Polski.

Męczeństwo św. Szczepana – obraz z nieistniejącego kościoła św. Szczepana na Pl. Szczepańskim w Krakowie

Wewnątrz kościoła, w ołtarzu głównym, umieszczony był obraz przedstawiający św. Szczepana. Ponadto świątynia posiadała następujące ołtarze boczne: Św. Urszuli, P. Marii Łaskami Słynącej (tymi ołtarzami opiekowało się bractwo św. Urszuli, noszące podczas procesji czerwone kapy); Św. Anny (opiekował się nim cech białych garbarzy); Św. Stefana, króla węgierskiego (opiekował się nim cech garncarzy); N. P. Marii Niepokalanie Poczętej (opiekowali się nim krupnicy); Św. Mikołaja (opiekował się nim cech czerwonych garbarzy); Św. Marii Magdaleny (opiekowali się nim krakowscy ogrodnicy). Kościół, którego parafia obejmowała pierwotnie znaczny obszar miasta i przedmieścia, otoczony był rozległym cmentarzem, zajmującym większą część obecnego placu Szczepańskiego. W obrębie muru obwodowego kościoła, w południowo-wschodnim narożniku placu, usytuowany był jednopiętrowy budynek szkoły parafialnej, powstały na początku XVI w. z fundacji Macieja Miechowity. Na ścianie frontowej szkoły Św. Szczepana widniał obraz N. P. Marii, przed którym dzieci śpiewały litanie. Probostwo mieściło się w kamienicy sąsiadującej z gmachem Starego Teatru. Dom ten zburzono w 1908 r., a na jego miejscu wzniesiono nowoczesną kamienicę (pl. Szczepański 2)[1].

W XVIII w. kościół odebrano jezuitom, został przekazany Akademii Krakowskiej. Stopniowo podupadał, aż w 1797 siedziba parafii św. Szczepana została przeniesiona do kościoła karmelitów na Piasku. Ostatnie nabożeństwo w świątyni odbyło się 11 października 1801 r. 12 października po południu wyprowadzono z kościoła w uroczystej procesji relikwie świętych, które przeniesiono do kościoła Karmelitów na Piasku[2]. Kościół został ostatecznie zamknięty w 1801, a zburzony rok później. Jego wyposażenie przeniesiono do kościołów św. Marka i wspomnianego kość. oo. Karmelitów, zaś część sprzedano na aukcji[3]

W latach 1933–38 wybudowano przy ul. Sienkiewicza 19 nowy kościół pod wezwaniem św. Szczepana, do którego przeniesiono niektóre przedmioty z pierwotnej świątyni (m.in: obraz z ołtarza głównego ze sceną śmierci św. Szczepana, chrzcielnicę z 1425 r., relikwiarze św. Urszuli i św. Szczepana oraz ołtarz Matki Boskiej Pocieszenia z kość. św. Marka).

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Nie istniejące budowle Krakowa. Kościół św. Szczepana, "Echo Krakowa", 107 (13419) 1991.
  2. Marek Żukow-Karczewski, op. cit.
  3. Jeden z ołtarzy znalazł się np. w kościele św. Katarzyny w Oleśnie (http://www.tarnowskiekoscioly.net/index.php?option=com_content&view=article&id=115:olesno-kocio-w-katarzyny&catid=1:kocioy&Itemid=6).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]