Kościół św. Teresy w Wilnie

Kościół św. Teresy w Wilnie
Vilniaus Šv. Teresės bažnyčia
kościół parafialny
Fasada kościoła św. Teresy
Państwo	Litwa
Miejscowość	Wilno
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Wezwanie	św. Teresa z Ávili
Historia Data zakończenia budowy 1652 Aktualne przeznaczenie czynny kościół parafialny
Dane świątyni Styl barok Świątynia • materiał budowlany • cegła Kopuła • liczba kopuł 1 Liczba naw 3
Położenie na mapie Litwy Kościół św. Teresy w Wilnie
54°40′30″N 25°17′22″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Główny ołtarz w kościele św. Teresy

Kościół św. Teresy w Wilnie – barokowy, katolicki, kościół wileński przy ulicy Aušros Vartų, zbudowany w latach 1635-1650 z fundacji Stefana Paca. Kościół jest połączony z Ostrą Bramą, stąd zwany jest też Ostrobramskim.

Kościół ten jest związany z zakonem karmelitów, którzy przybyli do Wielkiego Księstwa w 1626 r. Po wzniesieniu zabudowań klasztornych, wybudowali dzięki fundacji Stefana Paca istniejącą do dziś świątynię. W 1652 r. konsekrowany przez biskupa Jerzego Tyszkiewicza.

Projektanci kościoła są nieznani; projekt fasady przypisuje się Konstantemu Tencalli. Architektura kościoła reprezentuje styl dojrzałego baroku opartego na wzorach rzymskich. Budowla bazylikowa, trójnawowa z kopułą schowaną w dachu. Koło prezbiterium znajduje się wieża, a z boku dobudowano kaplicę Pociejów (1783 r.) oraz kaplicę Matki Bożej Dobrej Rady. Nawy boczne podzielone poprzecznymi ścianami składają się z osobnych kaplic. Fasada została wzniesiona z marmuru sprowadzonego do jego budowy ze Szwecji.

Wystrój wnętrza, projektu Jana Krzysztofa Glaubitza, pochodzi z XVIII w., gdyż pierwotne wyposażenie uległo zniszczeniu w wyniku pożaru w 1760 r. Wystrój jest jednolity, rokokowy. Na sklepieniu freski przedstawiające żywot św. Teresy w oprawie stiukowej. Bogato zdobiony ołtarz główny przedstawia ekstazę św. Teresy. W 8 ołtarzach bocznych znajduje się wiele cennych malowideł autorstwa m.in. Szymona Czechowicza i Kanuty Rusieckiego.

W 1812 r. świątynia została mocno zniszczona przez wojska napoleońskie. W 1844 została przekazana decyzją władz carskich monasterowi Świętego Ducha, nie została jednak zamieniona na cerkiew. Po I wojnie światowej ponownie przejęty przez katolików. W 1935 r. odzyskali kościół karmelici. Wkrótce musieli jednak wrócić do Polski – podczas rządów radzieckich kościół pełnił jednak nadal funkcje sakralne, choć zaniedbywany niszczał.

Bibliografia

1. Jagoda Rogoża, Jarosław Swajdo, Marzena Daszewska: Wilno: barok z kamienia i obłoków: przewodnik. Kraków: Wydawnictwo Bezdroża, 2008, s. 132. ISBN 978-83-7560-009-4. 
2. Krzysztof Plebankiewicz: Wilno: przewodnik turystyczny. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1997, s. 124-127. ISBN 83-213-3934-4. 
3. Adam Dylewski: Wilno po polsku. Warszawa: Bertelsmann Media, 2007, s. 253-256. ISBN 978-83-247-0566-5.