Kościół św. Wojciecha w Bytomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół pw. św. Wojciecha
w Bytomiu
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 461/56 z 02.11.1956 r.
oraz 1148/70 z 21.12.1970 r.[1]
Kościół pw. św. Wojciechaw Bytomiu
Państwo  Polska
Miejscowość Bytom
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Wojciecha w Bytomiu
Wezwanie św. Wojciecha
Wspomnienie liturgiczne niedziela po 23 kwietnia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Wojciecha, św. Antoniego, św. Franciszka, św. Jana Pawła
Położenie na mapie Bytomia
Mapa lokalizacyjna Bytomia
Kościół pw. św. Wojciechaw Bytomiu
Kościół pw. św. Wojciecha
w Bytomiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół pw. św. Wojciechaw Bytomiu
Kościół pw. św. Wojciecha
w Bytomiu
Ziemia 50°20′44,00″N 18°55′30,04″E/50,345556 18,925011Na mapach: 50°20′44,00″N 18°55′30,04″E/50,345556 18,925011
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół pw. św. Wojciecha w Bytomiukościół parafialny w Bytomiu, zbudowany w połowie XV w. Posługę duszpasterską pełnią w nim franciszkanie.

Pierwszy, drewniany kościół wraz z klasztorem dla sprowadzonych przez księcia Władysława Opolskiego w 1258 roku franciszkanów zbudowano w Bytomiu w latach 1257 - 1258[2]. Nosił on wezwanie św. Mikołaja.

W wyniku wojen husyckich franciszkanie zostali w 1430 roku wygnani z miasta przez sympatyzujące z husytami Mieszczaństwo. W 1440 roku do Bytomia przybyła obserwancka gałąź zakonu. Przed 1450 rokiem przebudowali oni kościół i klasztor, zastępując drewniane budynki murowanymi. 20 maja 1454 roku w kościele wygłosił kazanie bernardyński reformator i kaznodzieja, św. Jan z Kapistranu[3].

Wobec rozwijającej się reformacji w ostatnich latach XVI w. bernardyni zostali zmuszeni do opuszczenia klasztoru. Powrócili do niego w 1605 roku, na fali kontrreformacji. Kolejne zniszczenia dotknęły kościół i klasztor w czasie wojny trzydziestoletniej. W XVIII w. kościół został przebudowany w stylu barokowym. Dobudowano nawę główną, wieżę z kruchtą i nową fasadę, zbarokizowano wnętrze i zainstalowano nowe Organy.

W 1810 roku majątek zakonu bernardynów w Prusach został zsekularuzowany. Budynek bytomskiego klasztoru został przejęty przez miasto i przeznaczony na szkołę (na jego miejscu znajduje się obecnie secesyjny budynek szkoły zbudowany w 1902 roku), w kościele urządzono magazyn, zaś w 1833 roku sprzedano go parafii ewangelickiej.

Po zakończeniu II wojny światowej kościół, wobec wysiedlenia ludności niemieckiej, pozostał bez wiernych. Świątynie zajęli katolicy, pod przewodnictwem księdza Zygmunta Staniszewskiego, przymusowego wysiedleńca z Kresów Wschodnich. Wtedy kościół uzyskał obecne wezwanie. Formalnie, budynek został przekazany Kościołowi katolickiemu w 1947 roku, w zamian za zwrot − również zajętego wcześniej − kościoła w Katowicach.

Od 1950 roku przy kościele powstała samodzielna kuracja, erygowana przez administratora apostolskiego, księdza Bolesława Kominka, a w 1952 roku parafia św. Wojciecha. W tym samym roku opiekę nad świątynią przejęli ponownie bracia mniejsi. Odbudowę kościoła zakończono w 1964 roku.

Wnętrze kościoła św. Wojciecha

Kościół św. Wojciecha w Bytomiu jest jednonawowym, halowym, barokowym kościołem z gotyckim prezbiterium, murowanym z cegły z elementami kamienia. Większość wyposażenia wnętrza jest współczesna, z dawnych sprzętów pozostały dwie barokowe figury z XVIII w., przedstawiające świętych Piotra i Pawła. Od 1997 r. parafia jest w posiadaniu relikwii św. Wojciecha, które sprowadzono z Pragi staraniem proboszcza, ojca Bartłomieja Kuźnika[2].

Kościół jest świątynią klasztoru Braci Mniejszych z Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach[4]. Klasztor i siedziba urzędu parafialnego znajduje się naprzeciw świątyni.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie (pol.). 30 września 2014. [dostęp 20.05.2010].
  2. 2,0 2,1 Diecezja Gliwice [dostęp 12 sierpnia 2009]
  3. Parafia Świętego Wojciecha w Bytomiu [dostęp 12 sierpnia 2009]
  4. Bonawentura Krzemień OFM, Norbert Kubica OFM: Katalog Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. Katowice: Prowincja Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych (Franciszkanów) w Katowicach Panewnikach, 2006, s. 43-44. ISBN 83-901128-9-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]