Kościół św. Wojciecha w Bytomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół pw. św. Wojciecha
w Bytomiu
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 461/56 z 02.11.1956 r.
oraz 1148/70 z 21.12.1970 r.[1]
Kościół pw. św. Wojciechaw Bytomiu
Państwo  Polska
Miejscowość Bytom
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Wojciecha w Bytomiu
Wezwanie św. Wojciecha
Położenie na mapie Bytomia
Mapa lokalizacyjna Bytomia
Kościół pw. św. Wojciechaw Bytomiu
Kościół pw. św. Wojciecha
w Bytomiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół pw. św. Wojciechaw Bytomiu
Kościół pw. św. Wojciecha
w Bytomiu
Ziemia 50°20′44,00″N 18°55′30,04″E/50,345556 18,925011Na mapach: 50°20′44,00″N 18°55′30,04″E/50,345556 18,925011
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół pw. św. Wojciecha w Bytomiu - kościół parafialny w Bytomiu, zbudowany w połowie XV w. Posługę duszpasterską pełnią w nim franciszkanie.

Pierwszy, drewniany kościół wraz z klasztorem dla sprowadzonych przez księcia Władysława Opolskiego w 1258 roku franciszkanów zbudowano w Bytomiu w latach 1257 - 1258[2]. Nosił on wezwanie św. Mikołaja.

W wyniku wojen husyckich franciszkanie zostali w 1430 roku wygnani z miasta przez sympatyzujące z husytami mieszczaństwo. W 1440 roku do Bytomia przybyła obserwancka gałąź zakonu. Przed 1450 rokiem przebudowali oni kościół i klasztor, zastępując drewniane budynki murowanymi. 20 maja 1454 roku w kościele wygłosił kazanie bernardyński reformator i kaznodzieja, św. Jan z Kapistranu[3].

Wobec rozwijającej się reformacji w ostatnich latach XVI w. bernardyni zostali zmuszeni do opuszczenia klasztoru. Powrócili do niego w 1605 roku, na fali kontrreformacji. Kolejne zniszczenia dotknęły kościół i klasztor w czasie wojny trzydziestoletniej. W XVIII w. kościół został przebudowany w stylu barokowym. Dobudowano nawę główną, wieżę z kruchtą i nową fasadę, zbarokizowano wnętrze i zainstalowano nowe organy.

W 1810 roku majątek zakonu bernardynów w Prusach został zsekularuzowany. Budynek bytomskiego klasztoru został przejęty przez miasto i przeznaczony na szkołę (na jego miejscu znajduje się obecnie secesyjny budynek szkoły zbudowany w 1902 roku), w kościele urządzono magazyn, zaś w 1833 roku sprzedano go parafii ewangelickiej.

Po zakończeniu II wojny światowej kościół, wobec wysiedlenia ludności niemieckiej, pozostał bez wiernych. Świątynie zajęli katolicy, pod przewodnictwem księdza Zygmunta Staniszewskiego, przymusowego wysiedleńca z Kresów Wschodnich. Wtedy kościół uzyskał obecne wezwanie. Formalnie, budynek został przekazany Kościołowi katolickiemu w 1947 roku, w zamian za zwrot - również zajętego wcześniej - kościoła w Katowicach.

Od 1950 roku przy kościele powstała samodzielna kuracja, erygowana przez administratora apostolskiego, księdza Bolesława Kominka, a w 1952 roku parafia św. Wojciecha. W tym samym roku opiekę nad świątynią przejęli ponownie bracia mniejsi. Odbudowę kościoła zakończono w 1964 roku.

Wnętrze kościoła św. Wojciecha

Kościół św. Wojciecha w Bytomiu jest jednonawowym, halowym, barokowym kościołem z gotyckim prezbiterium, murowanym z cegły z elementami kamienia. Większość wyposażenia wnętrza jest współczesna, z dawnych sprzętów pozostały dwie barokowe figury z XVIII w., przedstawiające świętych Piotra i Pawła. Od 1997 r. parafia jest w posiadaniu relikwii św. Wojciecha, które sprowadzono z Pragi staraniem proboszcza, ojca Bartłomieja Kuźnika[2].

Kościół jest świątynią klasztoru Braci Mniejszych z Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach[4]. Klasztor i siedziba urzędu parafialnego znajduje się naprzeciw świątyni.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 30 czerwca 2014. [dostęp 20.05.2010].
  2. 2,0 2,1 Diecezja Gliwice [dostęp 12 sierpnia 2009]
  3. Parafia Świętego Wojciecha w Bytomiu [dostęp 12 sierpnia 2009]
  4. Bonawentura Krzemień OFM, Norbert Kubica OFM: Katalog Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. Katowice: Prowincja Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych (Franciszkanów) w Katowicach Panewnikach, 2006, s. 43-44. ISBN 83-901128-9-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]