Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Protestantyzm
   └ Adwentyzm
Nurty pobożnościowe milleryzm
Zasięg geograficzny ogólnoświatowy
Strona internetowa
Adwentyzm
Millerite 1843 chart 2.jpg
 PortalKategoria
Synagoga, od 1930 r. służy jako dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Ottawie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Campion, w stanie Kolorado, USA

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (ang. Seventh-day Adventist Church, w skrócie SDA Church) – kościół chrześcijański, wywodzący się z grona wyznań protestanckich, w wyniku przebudzenia adwentowego, które nastąpiło w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Ameryki Północnej.

Doktryna[edytuj | edytuj kod]

Adwentyści dnia siódmego deklarują, że wyznają protestanckie zasady oparte na Biblii (zasada Sola Scriptura), zbawienia wyłącznie na podstawie łaski (zasada Sola Gratia) i jedynie za pośrednictwem Jezusa Chrystusa (zasada Solus Christus). Postrzegają świat jako miejsce wielkiego boju między Bogiem a Szatanem, w który włączona jest cała ludzkość. Akceptują doktrynę trynitaryzmu, świętują biblijny sabatsobotę, nie praktykują kultu świętych, obrazów i figur. Sprawują trzy ustanowienia: chrzest wierzących przez zanurzenie, Wieczerzę Pańską oraz umywanie nóg jako obrządek pokory i służby, ale także jako nawiązanie do powszechnego kapłaństwa wierzących. Adwentyzm nie wyznaje nieśmiertelności duszy[1], uznaje zaś kondycjonalizm – nieśmiertelnością zostaną obdarzeni tylko zbawieni, wraz z nastaniem paruzji (drugiego adwentu) – czyli powtórnego przyjścia Chrystusa w chwale. Ciału, jako świątyni ducha należy się troska, co wiąże się z powstrzymywaniem od używania narkotyków, alkoholu, tytoniu oraz mocnej herbaty i kawy[2]. Zasadniczym i unikatowym składnikiem doktryny adwentystycznej jest wiara w naukę o świątyni niebiańskiej, w której arcykapłańską służbę pełni Jezus Chrystus. Opierając się na własnej interpretacji Dn 8,14 adwentyści nauczają, że od roku 1844 świątynia niebiańska jest oczyszczana i żyjemy w czasie niebiańskiego Dnia Pojednania (hebr. Jom Kippur)[3].

Ważną rolę w adwentystycznej doktrynie zajmuje eschatologia, bazująca na swoistej interpretacji Księgi Daniela i Apokalipsy. W 13 rozdziale Apokalipsy rozróżniają papiestwo (bestia wychodząca z morza) i Stany Zjednoczone (bestia wstępująca z ziemi). Twierdzą, że apokaliptyczny okres „1260 dni” (dni zamieniają na lata) rozpoczął się od dekretu cesarza Justyniana w roku 538, kiedy ich zdaniem biskup rzymski stał się głową wszystkich biskupów. Okres ten kończy się w roku 1798, kiedy aresztowano papieża Piusa VI. Tym samym w roku 1798 papiestwo otrzymało śmiertelną ranę. Gojenie rany rozpoczęło się w roku 1929, kiedy podpisano Traktaty Laterańskie[4]. W wielkiej wszetecznicy z Ap 17, nazywanej też Babilonem, upatrują Kościół katolicki, a ponieważ jest ona „matką nierządnic i obrzydliwości”, w jej córkach upatrują Kościoły protestanckie. W papieżu część z nich widzi antychrysta.

Według adwentystów do początku IV wieku cały Kościół świętował sabat, ale Konstantyn I Wielki zaprowadził niedzielę. Każdy, kto świętuje niedzielę przyjmuje „znamię bestii”. Kościołowi katolickiemu zarzucają, że przypisuje sobie autorytet większy od Biblii[5], a protestantom, że ulegli katolickiemu zwiedzeniu. Pomimo tego adwentyści prowadzą dialog ekumeniczny z Kościołem katolickim oraz Kościołami protestanckimi[6][7]. Od końca XX wieku toczy się dyskusja w łonie adwentyzmu nad zmianą interpretacji Apokalipsy[5].

Adwentystyczne poglądy na Trójcę ewoluowały. Do roku 1890 dominował antytrynitaryzm, w latach 1890-1900 – trynitaryzm w wersji zalążkowej, lata 1900-1931 – burzliwy okres przejściowy, lata 1931-1957 – wkracza trynitaryzm[8].

Geneza i dzieje[edytuj | edytuj kod]

Historycznie, adwentyści są spadkobiercami ruchu Williama Millera z lat 40. XIX wieku. William Miller — kaznodzieja, były kapitan armii amerykańskiej — był inicjatorem tzw. „ruchu drugiego adwentu” (Advent Awakening), który w latach 1831-1844 przetoczył się przez większą część Ameryki w postaci wielkiego ożywienia religijnego. Miller interpretując proroctwa z Księgi Daniela przewidział powtórne przyjście Jezusa Chrystusa na jesień 1844 roku. W wyniku tzw. wielkiego rozczarowania (22 października 1844), rozpoczęto szczegółowe badania teologiczne, których efektem było stworzenie przez kilkuset uczestników ruchu millerowskiego nowego Kościoła.

Głównym twórcą Kościoła Adwentystów D.S., był pastor Hiram Edson — jeden z wybitnych kaznodziejów ruchu millerowskiego, pastor Joseph Bates, a także pastor Jakub White i jego żona Ellen White (wcześniej: Ellen G. Harmon), uważana za osobowość charyzmatyczną obdarzoną darem proroczym. Nazwę - Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - społeczność przyjęła na pierwszym spotkaniu przedstawicieli zborów w 1860 roku. Pierwsze zjednoczenie zborów (diecezja) oraz przyjęcie projektu struktury organizacyjnej Kościoła nastąpiło w 1861 roku. Oficjalne zorganizowanie, połączenie diecezji w jednolity organizm kościelny oraz powołanie naczelnych władz Kościoła nastąpiło w dniach 20-23 maja 1863 roku na zjeździe wyznawców w Battle Creek w stanie Michigan w USA.

Pierwszym, nieoficjalnym przedstawicielem adwentyzmu w Europie był Polak, pastor Michał Belina-Czechowski, dawny ksiądz katolicki. Adwentyzm dotarł do większości państw Europy dopiero w XX wieku. Do Austrii — w 1902 roku, do Hiszpanii — w 1903, do Portugalii — w 1904, do Jugosławii — w 1905, do Grecji — w 1907, na Litwę — w 1913, do Luksemburga — w 1918.

Ekumenizm[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1993 odbywają się regularne kontakty przywódców KADS i przedstawicieli Światowej Federacji Luteran. Podczas tych kontaktów adwentyści jednoznacznie przyznali się do reformacyjnego dziedzictwa. Pierwsza konsultacja teologiczna odbyła się 1-5 listopada 1994 w Darmstadt. Jej celem było dojście do lepszego wzajemnego zrozumienia, przezwyciężenie stereotypów, ustalenie wspólnej podstawy wiary, wyakcentowanie różnic[9].

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Poznaniu
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Pszczynie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Skoczowie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Świdnicy

Uznaje się, że w Polsce pierwszy ośrodek adwentyzmu powstał w zaborze rosyjskim, w Żarnówku na Wołyniu w 1888 roku, choć mogło to nastąpić już kilkanaście lat wcześniej, dzięki działalności Czechowskiego. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, łączący polskich adwentystów powstał w 1921 roku, ale legalizacja nastąpiła dopiero w 1946 roku. Osobowość prawną Kościoła oraz stosunki między Kościołem i państwem reguluje ustawa z 30 czerwca 1995 roku[10], podpisana przez prezydenta Lecha Wałęsę.

W ramach podziału terytorialnego działają w Polsce trzy Diecezje (zjednoczenia): Diecezja Południowa (z siedzibą w Krakowie), Wschodnia (z siedzibą w Warszawie) i Zachodnia (z siedzibą w Poznaniu przy ul. Zeylanda 11). W Polsce w 2011 Kościół Adwentystów Dnia Siódmego zrzeszał 5748 ochrzczonych wiernych, a licząc łącznie z dziećmi i sympatykami 9600 osób[11].

W skład diecezji wchodzą zbory (parafie) kilku okręgów (województw, powiatów). Każda diecezja w ciągu kadencji jest kierowana przez Radę Diecezji i Zarząd Diecezji, które zostają wyłonione podczas posiedzeń walnych Zjazdów (synodów) Diecezji, odbywających się co 4 lata. W skład rady wchodzą członkowie zarządu diecezji (przewodniczący, sekretarz i skarbnik), kierownicy sekretariatów (oddziałów, departamentów) przy zarządzie diecezji oraz inni duchowni i świeccy, wybrani przez zjazd. Podstawową jednostką organizacji terytorialnej Kościoła jest zbór, zrzeszający wiernych danego terenu.

W okresie Polski Ludowej zwierzchnik Kościoła, Jan Kulak realizował wytyczne władz państwowych odpowiedzialnych za politykę wyznaniową[12].

Członkinią Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego była piosenkarka Anna German, a obecnie jest m.in. aktorka Anna Samusionek.

Zwierzchnicy Kościoła

Rozwój Kościoła[edytuj | edytuj kod]

W roku 2006 Kościół zwiększył swą liczebność o 1.107.425 wiernych. Wśród tzw. wydziałów Kościoła najbardziej rozwijał się Wydział Ameryki Południowej. Na koniec roku 2007 członkostwo Kościoła obejmowało ogółem 15.435.470 ochrzczonych wyznawców. Skupieni byli oni w 61.818 zborach (parafiach), te natomiast organizacyjnie należą do 559 zjednoczeń (diecezji), 102 kościołów krajowych (unii) i 13 wydziałów. Kościół zatrudniał 15.813 ordynowanych i aktywnych duchownych, 17.343 aktywnych misjonarzy, którzy wraz z innymi pracownikami tworzyli rzeszę 201.646 osób. Prowadził również 168 szpitali i sanatoriów oraz 442 przychodnie lecznicze, 172 domy opieki i sierocińce, 29 zakładów zdrowej żywności oraz 63 instytuty wydawnicze, jak również posiadał 10 dużych centrów medialnych oraz 5.523 stacje radiowe i 2.279 stacji telewizyjnych (w tym telewizje: Hope Channel i 3ABN). W swoich publikacjach adwentyści posługiwali się 361 językami i dialektami, a gdyby wziąć pod uwagę także mowę, byłoby ich 885.

Oficjalnie w Kościele funkcjonuje tzw. szkoła sobotnia (odpowiednik szkółek niedzielnych w innych wyznaniach). Skupia ona nie tylko wiernych ochrzczonych, ale także sympatyków nauki głoszonej przez Kościół. Liczba takich szkół w roku 2006 wyniosła 131.892. W skali światowej Kościół prowadzi bardzo rozbudowany system oświatowy, prowadząc 5.666 szkoły podstawowe, 1.470 szkoły średnie, 106 szkół wyższych i uniwersytetów (w Polsce Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. M. Beliny-Czechowskiego w Podkowie Leśnej[21]).

W Polsce Kościół prowadzi m.in. Wydawnictwo "Znaki Czasu"[22], Ośrodek Radiowo-Telewizyjny "Głos Nadziei"[23], Korespondencyjną Szkołę Biblijną, Korespondencyjną Szkołę Lepszego Życia, Chrześcijańską Służbę Charytatywną[24], Dom Opieki "Samarytanin" oraz kilka tzw. ośrodków zdrowego życia. Jego działalność wspierają Fundacja "Źródła Życia"[25] oraz Nadzieja.pl Sp. z o.o., prowadząca niszowy chrześcijański portal internetowy, jako organizacja pożytku publicznego[26].

Statystyka członków Kościoła[edytuj | edytuj kod]

  • 1961: 1(+) mln
  • 1980: 3,5 mln
  • 1990: ok. 7 mln
  • 2000: ok. 11 mln
  • 2002: ok. 12,9 mln
  • 2005: ok. 13,9 mln
  • 2006: ok. 14,5 mln
  • 2007: ok. 15,4 mln
  • 2011: ok. 17,2 mln[27]

Dane liczbowe (2007 r.)[edytuj | edytuj kod]

  • 23 mln wiernych,
  • 15 mln ochrzczonych,
  • 13 wydziałów światowych,
  • 102 kościoły krajowe (unie),
  • 559 diecezji,
  • ponad 61.000 zborów (parafii) i grup kościelnych,
  • ponad 200.000 duchownych i innych pracowników,
  • ponad 16.000 różnych instytucji oświatowo-wychowawczych i naukowych, zdrowotnych (szpitale, sanatoria, domy opieki), wydawniczych i masowego przekazu.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Zachariasz Łyko: Adwentyzm. Warszawa: Znaki Czasu, 1970, s. 287.
  • Zachariasz Łyko: Nauki Pisma Świętego. Wyd. 2, popr. i uzup.. Warszawa: Znaki Czasu, 1989, s. 918. ISBN 83-85007-19-9.
  • Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 525. ISBN 83-87188-82-4.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Z. Łyko: Adwentyzm. Warszawa: 1970, s. 37-38.
  2. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w RP - Dział Pytań Trudnych.
  3. Adam Gołębiewski, Adwentyści dnia siódmego: Dzień Pojednania od 1844 jeszcze7000.org (2013)
  4. Adam Gołębiewski, Stany Zjednoczone i papiestwo - 12 i 13 rozdział księgi Apokalipsy
  5. 5,0 5,1 Arkadiusz Piętka, Katolicy KADS 2008
  6. Adwentyści Dnia Siódmego (2009) www.zbawienie.com
  7. Czy adwentyści są sektą? Apologetyka.info
  8. Merlin D. Burt, Trójca w historii Kościoła Adwentystycznego (2009) KADS w RP Zbór Warszawa Centrum
  9. Karol Karski, Adwentyści i luteranie w dialogu, "Studia i Dokumenty Ekumeniczne" Rok XX: 2004 Nr 2 (55), s. 67.
  10. Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP w Wikiźródłach
  11. Poland (ang.). adventistatlas.org, 2011. [dostęp 2015-02-07]. s. [dane z 2011 r.].
  12. Ryszard Michalak. Dziel i rządź. „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”. Nr 3 (38), s. 22, marzec 2004. 
  13. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 88. ISBN 83-87188-82-4.
  14. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 91. ISBN 83-87188-82-4.
  15. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 93. ISBN 83-87188-82-4.
  16. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 95. ISBN 83-87188-82-4.
  17. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 95. ISBN 83-87188-82-4.
  18. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 97. ISBN 83-87188-82-4.
  19. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 98. ISBN 83-87188-82-4.
  20. Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 100. ISBN 83-87188-82-4.
  21. Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. M. Beliny-Czechowskiego.
  22. Wydawnictwo "Znaki Czasu"
  23. Ośrodek Radiowo-Telewizyjny "Głos Nadziei"
  24. Chrześcijańska Służba Charytatywna: http://www.chsch.pl/
  25. Fundacja "Źródła Życia": http://www.fzz.pl/
  26. Portal Nadziei.pl Sp. z o.o.: http://www.nadzieja.pl/
  27. adventist.org

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]