Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Protestantyzm
   └ Adwentyzm
Zasięg geograficzny ogólnoświatowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Adwentyzm
Millerite 1843 chart 2.jpg
 PortalKategoria
Synagoga, od 1930 r. służy jako dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Ottawie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Campion, w stanie Kolorado, USA

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (ang. Seventh-day Adventist Church, w skrócie SDA Church) – kościół chrześcijański, wywodzący się z grona wyznań protestanckich, będących wynikiem przebudzenia adwentowego, jakie nastąpiło w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Ameryki Północnej.

Doktryna[edytuj | edytuj kod]

Adwentyści Dnia Siódmego wyznają protestanckie zasady oparte na Biblii (zasada Sola Scriptura), zbawienia wyłącznie na podstawie łaski (zasada Sola Gratia) i jedynie za pośrednictwem Jezusa Chrystusa (zasada Solus Christus). Adwentyści postrzegają świat jako miejsce wielkiego boju między Bogiem a Szatanem, w który włączona jest cała ludzkość. Akceptują doktrynę trynitaryzmu, świętują biblijny sabatsobotę, nie praktykują kultu świętych, obrazów i figur. Sprawują trzy ustanowienia: chrzest dorosłych przez zanurzenie, Wieczerzę Pańską oraz umywanie nóg jako obrządek pokory i służby, ale także jako nawiązanie do powszechnego kapłaństwa wierzących. Adwentyzm nie wyznaje nieśmiertelności duszy[1], uznaje zaś kondycjonalizm – nieśmiertelnością zostaną obdarzeni tylko zbawieni, wraz z nastaniem paruzji (drugiego adwentu) – czyli powtórnego przyjścia Chrystusa w chwale. Ciału, jako świątyni ducha należy się troska, co wiąże się z powstrzymywaniem od używania narkotyków, alkoholu, tytoniu oraz mocnej herbaty i kawy[2]. Zasadniczym i unikatowym składnikiem doktryny adwentystycznej jest wiara w naukę o świątyni niebiańskiej, w której arcykapłańską służbę pełni Jezus Chrystus. Opierając się na własnej interpretacji Dn 8,14 adwentyści nauczają, że od roku 1844 świątynia niebiańska jest oczyszczana i żyjemy w czasie niebiańskiego Dnia Pojednania (hebr. Jom Kippur)[3].

Ważną rolę w adwentystycznej doktrynie zajmuje eschatologia, bazująca na swoistej interpretacji Księgi Daniela i Apokalipsy. W 13 rozdziale Apokalipsy rozróżniają papiestwo (bestia wychodząca z morza) i Stany Zjednoczone (bestia wstępująca z ziemi). Twierdzą, że apokaliptyczny okres „1260 dni” (dni zamieniają na lata) rozpoczął się od dekretu cesarza Justyniana w roku 538, kiedy ich zdaniem biskup rzymski stał się głową wszystkich biskupów. Okres ten kończy się w roku 1798, kiedy aresztowano papieża Piusa VI. Tym samym w roku 1798 papiestwo otrzymało śmiertelną ranę. Gojenie rany rozpoczęło się w roku 1929, kiedy podpisano Traktaty Laterańskie[4]. W wielkiej wszetecznicy z Ap 17, nazywanej też Babilonem, upatrują kościół katolicki, a ponieważ jest ona „matką nierządnic i obrzydliwości”, w jej córkach upatrują kościoły protestanckie. W papieżu widzą antychrysta.

Według adwentystów do początku IV wieku cały Kościół świętował sabat, ale Konstantyn I Wielki zaprowadził niedzielę. Każdy, kto świętuje niedzielę przyjmuje „znamię bestii”. Kościołowi katolickiemu zarzucają, że przypisuje sobie autorytet większy od Biblii[5], a protestantom, że ulegli katolickiemu zwiedzeniu. Pomimo tego adwentyści prowadzą dialog ekumeniczny z kościołem katolickim oraz kościołami protestanckimi[6][7]. Od końca XX wieku toczy się dyskusja w łonie adwentyzmu nad zmianą interpretacji Apokalipsy[5].

Poglądy na Trójcę ewoluowały. Do roku 1890 dominował antytrynitaryzm, w latach 1890-1900 – trynitaryzm w powijakach, lata 1900-1931 – burzliwy okres przejściowy, lata 1931-1957 – wkracza trynitaryzm[8].

Geneza i dzieje[edytuj | edytuj kod]

Historycznie, adwentyści są spadkobiercami ruchu Williama Millera z lat 40. XIX wieku. William Miller — kaznodzieja, były kapitan armii amerykańskiej — był inicjatorem tzw. „ruchu drugiego adwentu” (Advent Awakening), który w latach 1831-1844 przetoczył się przez większą część Ameryki w postaci wielkiego ożywienia religijnego. Miller interpretując proroctwa z Księgi Daniela przewidział powtórne przyjście Jezusa Chrystusa na jesień 1844 roku. W wyniku tzw. wielkiego rozczarowania (22 października 1844), rozpoczęto szczegółowe badania teologiczne, których efektem było stworzenie przez kilkuset uczestników ruchu millerowskiego nowego Kościoła.

Głównym badaczem i twórcą Kościoła Adwentystów D.S., był pastor Hiram Edson — jeden z wybitnych kaznodziejów ruchu millerowskiego, pastor Joseph Bates, a także pastor Jakub White i jego żona Ellen White (wcześniej: Ellen G. Harmon), uważana za osobowość charyzmatyczną obdarzoną darem proroczym. Nazwę - Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - społeczność przyjęła na pierwszym spotkaniu przedstawicieli zborów w 1860 roku. Pierwsze zjednoczenie zborów (diecezja) oraz przyjęcie projektu struktury organizacyjnej Kościoła nastąpiło w 1861 roku. Oficjalne zorganizowanie, połączenie diecezji w jednolity organizm kościelny oraz powołanie naczelnych władz Kościoła nastąpiło w dniach 20-23 maja 1863 roku na zjeździe wyznawców w Battle Creek w stanie Michigan w USA.

Pierwszym, nieoficjalnym przedstawicielem adwentyzmu w Europie był Polak, pastor Michał Belina-Czechowski, dawny ksiądz katolicki. Adwentyzm dotarł do większości państw Europy dopiero w XX wieku. Do Austrii — w 1902 roku, do Hiszpanii — w 1903, do Portugalii — w 1904, do Jugosławii — w 1905, do Grecji — w 1907, na Litwę — w 1913, do Luksemburga — w 1918.

Ekumenizm[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1993 odbywają się regularne kontakty przywódców ADS i przedstawicieli Światowej Federacji Luteran. Podczas tych kontaktów adwentyści jednoznacznie przyznali się do reformacyjnego dziedzictwa. Pierwsza konsultacja teologiczna odbyła się 1-5 listopada 1994 w Darmstadt. Jej celem było dojście do lepszego wzajemnego zrozumienia, przezwyciężenie stereotypów, ustalenie wspólnej podstawy wiary, wyakcentowanie różnic (rzeczywistych i rzekomych)[9].

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Poznaniu
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Pszczynie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Skoczowie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Świdnicy

Uznaje się, że w Polsce pierwszy ośrodek adwentyzmu powstał w zaborze rosyjskim, w Żarnówku na Wołyniu w 1888 roku, choć mogło to nastąpić już kilkanaście lat wcześniej, dzięki działalności Czechowskiego. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, łączący polskich adwentystów powstał w 1921 roku, ale legalizacja nastąpiła dopiero w 1946 roku. Osobowość prawną Kościoła oraz stosunki między Kościołem i państwem reguluje ustawa z 30 czerwca 1995 roku[10], podpisana przez prezydenta Lecha Wałęsę.

W ramach podziału terytorialnego działają w Polsce trzy Diecezje (zjednoczenia): Diecezja Południowa (z siedzibą w Krakowie), Wschodnia (z siedzibą w Warszawie) i Zachodnia (z siedzibą w Poznaniu przy ul. Zeylanda 11).

W skład diecezji wchodzą zbory (parafie) kilku okręgów (województw, powiatów). Każda diecezja w ciągu kadencji jest kierowana przez Radę Diecezji i Zarząd Diecezji, które zostają wyłonione podczas posiedzeń walnych Zjazdów (synodów) Diecezji, odbywających się co 4 lata. W skład rady wchodzą członkowie zarządu diecezji (przewodniczący, sekretarz i skarbnik), kierownicy sekretariatów (oddziałów, departamentów) przy zarządzie diecezji oraz inni duchowni i świeccy, wybrani przez zjazd. Podstawową jednostką organizacji terytorialnej Kościoła jest zbór, zrzeszający wiernych danego terenu.

Członkinią Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego była piosenkarka Anna German, a obecnie jest m.in. aktorka Anna Samusionek.

W czasach PRL-u zwierzchnik Kościoła, Jan Kulak, był uwikłany we współpracę z władzami wyznaniowymi realizując ich wytyczne[11].

Zwierzchnicy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego

Rozwój Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Widoczne są naturalne starania mające na celu powiększenie liczby członków (telewizje: Hope Channel i 3ABN). W roku 2006 Kościół zwiększył swą liczebność o 1.107.425 wiernych. Wśród tzw. wydziałów Kościoła najbardziej rozwijał się Wydział Ameryki Południowej. Na koniec roku 2007 członkostwo Kościoła obejmowało ogółem 15.435.470 ochrzczonych wyznawców. Skupieni byli oni w 61.818 zborach (parafiach), te natomiast organizacyjnie należą do 559 zjednoczeń (diecezji), 102 kościołów krajowych (unii) i 13 wydziałów. Kościół zatrudniał 15.813 ordynowanych i aktywnych duchownych, 17.343 aktywnych misjonarzy, którzy wraz z innymi pracownikami tworzyli rzeszę 201.646 osób. Prowadził również 168 szpitali i sanatoriów oraz 442 przychodnie lecznicze, 172 domy opieki i sierocińce, 29 zakładów zdrowej żywności oraz 63 instytuty wydawnicze, jak również posiadał 10 dużych centrów medialnych oraz 5.523 stacje radiowe i 2.279 stacji telewizyjnych. W swoich publikacjach adwentyści posługiwali się 361 językami i dialektami, a gdyby wziąć pod uwagę także mowę, byłoby ich 885.

Oficjalnie w Kościele funkcjonuje tzw. szkoła sobotnia (odpowiednik szkółek niedzielnych w innych wyznaniach). Skupia ona nie tylko wiernych ochrzczonych, ale także sympatyków nauki głoszonej przez Kościół. Liczba takich szkół w roku 2006 wyniosła 131.892. W skali światowej Kościół prowadzi bardzo rozbudowany system oświatowy, prowadząc 5.666 szkoły podstawowe, 1.470 szkoły średnie, 106 szkół wyższych i uniwersytetów (w Polsce Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. M. Beliny-Czechowskiego w Podkowie Leśnej[12]).

W Polsce ponadto Kościół prowadzi kilka instytucji: Wydawnictwo "Znaki Czasu"[13], Ośrodek Radiowo-Telewizyjny "Głos Nadziei"[14], Korespondencyjną Szkołę Biblijną, Korespondencyjną Szkołę Lepszego Życia, Chrześcijańską Służbę Charytatywną[15], Dom Opieki "Samarytanin" oraz kilka tzw. ośrodków zdrowego życia. Jego działalność wspierają Fundacja "Źródła Życia"[16] oraz Nadzieja.pl Sp. z o.o., prowadząca niszowy chrześcijański portal internetowy, jako organizacja pożytku publicznego[17].

Przyrost liczby członków[edytuj | edytuj kod]

Dane liczbowe (2007 r.)[edytuj | edytuj kod]

  • 23 mln wiernych,
  • 15 mln ochrzczonych,
  • 13 wydziałów światowych,
  • 102 kościoły krajowe (unie),
  • 559 diecezji,
  • ponad 61.000 zborów (parafii) i grup kościelnych,
  • ponad 200.000 duchownych i innych pracowników,
  • ponad 16.000 różnych instytucji oświatowo-wychowawczych i naukowych, zdrowotnych (szpitale, sanatoria, domy opieki), wydawniczych i masowego przekazu.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Zachariasz Łyko: Adwentyzm. Warszawa: Znaki Czasu, 1970, s. 287.
  • Zachariasz Łyko: Nauki Pisma Świętego. Wyd. 2, popr. i uzup.. Warszawa: Znaki Czasu, 1989, s. 918. ISBN 83-85007-19-9.
  • Zachariasz Łyko: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo. Warszawa: Znaki Czasu, 2000, s. 525. ISBN 83-87188-82-4.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło adwentysta w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Z. Łyko: Adwentyzm. Warszawa: 1970, s. 37-38.
  2. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w RP - Dział Pytań Trudnych.
  3. Adam Gołębiewski, Adwentyści dnia siódmego: Dzień Pojednania od 1844 jeszcze7000.org (2013)
  4. Adam Gołębiewski, Stany Zjednoczone i papiestwo - 12 i 13 rozdział księgi Apokalipsy
  5. 5,0 5,1 Arkadiusz Piętka, Katolicy KADS 2008
  6. Adwentyści Dnia Siódmego (2009) www.zbawienie.com
  7. Czy adwentyści są sektą? Apologetyka.info
  8. Merlin D. Burt, Trójca w historii Kościoła Adwentystycznego (2009) KADS w RP Zbór Warszawa Centrum
  9. Karol Karski, Adwentyści i luteranie w dialogu, "Studia i Dokumenty Ekumeniczne" Rok XX: 2004 Nr 2 (55), s. 67.
  10. Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP w Wikiźródłach
  11. Ryszard Michalak. Dziel i rządź. „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”. Nr 3 (38), s. 22, marzec 2004. 
  12. Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. M. Beliny-Czechowskiego.
  13. Wydawnictwo "Znaki Czasu"
  14. Ośrodek Radiowo-Telewizyjny "Głos Nadziei"
  15. Chrześcijańska Służba Charytatywna: http://www.chsch.pl/
  16. Fundacja "Źródła Życia": http://www.fzz.pl/
  17. Portal Nadziei.pl Sp. z o.o.: http://www.nadzieja.pl/
  18. adventist.org

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]