Kościół Luizy w Kaliningradzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Luizy w Kaliningradzie
Кирха памяти королевы Луизы
Dawny kościół Luizy w Kaliningradzie, obecnie Teatr Lalek
Dawny kościół Luizy w Kaliningradzie, obecnie Teatr Lalek
Państwo  Rosja
Miejscowość Coat of arms of Kaliningrad.svg Kaliningrad
Wyznanie luterańskie
Kościół ewangelicki
Wezwanie Luiza Pruska
Położenie na mapie obwodu kaliningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu kaliningradzkiego
Kościół Luizy w Kaliningradzie
Kościół Luizy w Kaliningradzie
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Kościół Luizy w Kaliningradzie
Kościół Luizy w Kaliningradzie
Ziemia 54°43′10,26″N 20°28′31,94″E/54,719517 20,475539Na mapach: 54°43′10,26″N 20°28′31,94″E/54,719517 20,475539
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kościół Luizy na starej pocztówce

Kościół Luizy w Kaliningradzie – dawny kościół ewangelicki z początku XX w., obecnie mieszczący Teatr Lalek.

Znajduje się przy prospekcie Pobiedy 1 (ros. проспект Победы; przed 1945 Lawsker Allee). Powstał jako niem. Königin-Luise-Gedächtniskirche (Kościół Pamiątkowy Królowej Luizy), powszechnie nazywany kościołem Luizy (niem. Luisenkirche). Nazwę nadano dla uczczenia królowej Prus, małżonki Fryderyka Wilhelma III, która przebywała dłuższy czas w Królewcu w dobie wojen napoleońskich. Słynęła z dobroczynności, urody i patriotyzmu. Ulubionym miejscem odpoczynku królowej był znajdujący się w tym miejscu, w przedmiejskim rejonie zwanym Mittelhufen, park Luisenwahl (zwany tak już wcześniej, od imienia małżonki radcy szkolnego Busolta, właściciela posiadłości), co w 1874 r. uczczono wystawieniem popiersia monarchini (niezachowane, przetrwała oprawa architektoniczna w formie kolumnowej pergoli).

Kościół został zbudowany w latach 1899-1901 jako pierwsza świątynia poza pierścieniem wałów otaczających miasto, dla uczczenia 200. rocznicy istnienia Królestwa Prus. W poświęceniu uczestniczył cesarz Wilhelm II z małżonką. Kościół wzniesiono z ofiar prywatnych, m.in. radcy handlowego (niem. Kommerzienrat) Louisa Grosskopfa i jego żony. Projekt neoromańskiej asymetrycznej trójnawowej świątyni z wysoką wieżą sporządził Fritz Heitmann (niekiedy obok niego wymieniany jest również Krah). Parafia obejmowała zamożne willowe osiedla Hufen i Amalienau, podobnie jak wzniesiona nieco później na drugim końcu alei katolicka kaplica św. Wojciecha.

Podczas walk o miasto w 1945 budowla została uszkodzona, lecz przetrwała (ros. Kircha pamjati korolewy Luizy - Кирха памяти королевы Луизы). Gdy budynkowi zagroziła rozbiórka, architekt Jurij Waganow przedstawił projekt adaptacji na Kaliningradzki Obwodowy Teatr Lalek (ros. Kalinigradskij obłastnoj teatr kukoł - Калининградский овластной театр кукол). Przy pozostawieniu prawie niezmienionej szaty zewnętrznej, w latach 19681976 wnętrze przedzielono na 2 kondygnacje i rozebrano sklepienia, nadając mu całkowicie nową formę. Dawny dom parafialny i plebania nie zachowały się. Park, poszerzony o obszar dawnych cmentarzy, to Park Centralny (Centralny Park Kultury i Wypoczynku - ros. Centralnyj park kultury i otdycha - Центральный парк куьтуры и отдыха). Na jego terenie ustawiono drewniany domek myśliwski Wilhelma II, przeniesiony po II wojnie światowej z rezydencji w Puszczy Rominckiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn, Remix, 1992, ISBN 83-900155-1-X
  • Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5
  • Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ISBN 3-88042-849-2
  • Baldur Köster, Königsberg. Architektur aus deutscher Zeit, Husum, Husum, 2000, ISBN 3-88042-923-5

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]