Kościół Mariacki w Stralsundzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Mariacki w Stralsundzie
St.-Marien-Kirche (Stralsund)
kościół parafialny
Kościół Mariacki w Stralsundzie
Kościół Mariacki w Stralsundzie
Państwo  Niemcy
Miejscowość Stralsund
Wyznanie protestanckie
Kościół luterański
Parafia St. Mariengemeinde Stralsund
Imię Najświętsza Maryja Panna
Położenie na mapie Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Mapa lokalizacyjna Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Kościół Mariacki w Stralsundzie
Kościół Mariacki w Stralsundzie
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Kościół Mariacki w Stralsundzie
Kościół Mariacki w Stralsundzie
Ziemia 54°18′36″N 13°05′17″E/54,310000 13,088056Na mapach: 54°18′36″N 13°05′17″E/54,310000 13,088056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Kościół Mariacki na planie miasta z 1647 r. jeszcze z wysoką wieżą

Kościół Mariacki w Stralsundzie to trójnawowa bazylika z transeptem, posiadająca także zachodni pseudotransept, ambit oraz wieniec kaplic. Bazylika znajduje się na Nowym Rynku. Pierwsze zapiski o kościele w tym miejscu pochodzą z 1298, obecnie jest to największy kościół Hanzeatyckiego miasta Stralsund, a sama świątynia jest arcydziełem środkowo-europejskiego późnego gotyku.

Warto podkreślić, iż od 1625 do 1647 był to najwyższy budynek świata.

Obecnie wieża Kościoła Mariackiego ma wysokość 104 m[1], a z tarasu widokowego umiejscowionego na jej szczycie wieży rozciąga się przepiękna panorama obejmująca Stralsund i okolice oraz wyspę Rugię

Historia budowy[edytuj | edytuj kod]

Kościół Mariacki w Stralsundzie jest najwcześniej wybudowaną, z wyjątkiem kościoła św. Mikołaja w Lüneburgu, ceglaną bazyliką zbudowaną na północnych obszarach Europy Środkowo-Wschodniej.

Świątynia była wzorowana na Kościele Mariackim w Lubece. Zastosowano wiele rozwiązań i elementów charakterystycznych dla okresu późnego gotyku. Łuki przyporowe schowano już pod dachami przykrywającymi nawy boczne, typowe dla architektury gotyckiej skarpy zostały tu zastosowane w niewielkim stopniu, przez co budowla wydaje się być bardzo lekka. Oryginalna konstrukcja chóru, ambit doświetlony mniejszymi oknami, monumentalne nawy, a zwłaszcza wspaniały ołtarz, to wszystko powoduje, że Bazylika Mariacka w Stralsundzie odbiega od swojego pierwowzoru z Lubeki, jednakże obie budowle to wspaniały przykład gotyku.

W 1382 runęła pierwsza wieża kościoła, zniszczeniu uległ także oryginalny chór oraz część głównej nawy, przyczyna tego wypadku tkwiła w zbyt słabych fundamentach. Niezwłocznie po tych wydarzeniach przystąpiono od odbudowy świątyni. W 1411 na sygnaturce kościoła zamontowano zegar wraz z dzwonami. W 1416 położono kamień węgielny pod budowę nowej wieży, początkowo wznoszono potężny trzon wieży, następnie obudowano go czterema mniejszymi wieżyczkami, tego typu konstrukcja jak na ówczesne czasy była unikatowa. Również w 1416 od strony południowej kościoła wzniesiono kaplicę św. Apolonii, jako zadośćuczynienie za spalenie trzech tutejszych księży.

Pod odbudowie wieża kościoła liczyła sobie 151 metrów, przez co świątynia w latach 16251647 była najwyższym budynkiem na świecie. W 1647 w wieżę trafił piorun i zniszczył ją. Obecny wygląd wieża uzyskała w 1708, kiedy to przykryto ją barokowym hełmem.

Obecne wyposażenie kościoła jest tylko namiastką pierwotnie bogato zdobionego wnętrza. Największe straty w wystroju świątyni nastąpiły podczas reformacji w 1647, gdy podburzony tłum mieszkańców dokonał splądrowania bazyliki.

W latach 1807-1810 kościół stracił swoją sakralną funkcję i był wykorzystywany przez wojska napoleońskie jako koszary oraz spichlerz.

W dniu 6 października 1944 miały miejsce ciężkie naloty amerykańskiego lotnictwa, spowodowały one także uszkodzenia bazyliki – zwłaszcza powierzchni dachu oraz okien. Już w 1947 rozpoczęto powolną renowację świątyni.

Obecnie trwa obszerna restauracja kościoła, obejmująca także odtworzenie olbrzymich witraży. Niestety jej przebieg poważnie zakłócił pożar, który wybuchł w nocy z 14 na 15 czerwca 2005.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Emporis: Marienkirche Stralsund (ang.). [dostęp 2010-04-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wolfgang Clasen: St. Marien zu Stralsund und der Kirchenbau der Spätgotik im norddeutschen Backsteingebiet. (Diss. ms.), Marburg 1947
  • Silke Freier: Friedhof und Denkmal am Neuen Markt in Stralsund. in: Heimathefte für Mecklenburg und Vorpommern. 7. Jg. 1 (1997), 51–53
  • Antje Grewolls: Die Kapellen der norddeutschen Kirchen im Mittelalter. Architektur und Funktion., Kiel 1999
  • Ernst von Haselberg (Bearb.): Die Baudenkmäler des Regierungsbezirks Stralsund. Heft V. Der Stadtkreis Stralsund (Die Baudenkmäler Der Provinz Pommern, Erster Theil), Stettin 1902.
  • Hellmuth Heyden: Die Kirchen Stralsunds und ihre Geschichte. Berlin 1961
  • Ralf Lusiardi: Stiftung und Gesellschaft. Religiöse und soziale Aspekte des Stiftungsverhaltens im spätmittelalterlichen Stralsund. (Stiftungsgeschichten, Bd.2), Berlin 2000
  • Walther Jahn: Die Marienkirche, Stralsund 1930.
  • Silke Kossmann: Die Marienkirche in Stralsund und ihre Nachfolge in Mecklenburg und Pommern. Thomas-Helms-Verlag, Schwerin 2005. ISBN 3-931185-70-2.
  • Nikolaus Zaske: Die gotischen Kirchen Stralsunds und ihre Kunstwerke. Kirchliche Kunstgeschichte von 1250 bis zur Gegenwart. Berlin 1964.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni
Kościół św. Olafa w Tallinnie
Skyscrapercompare.svg Chronologia najwyższych budowli
1625-1647
Skyscrapercompare.svg Następny
Katedra Najświętszej Marii Panny w Strasburgu