Kościół Najświętszej Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie
| Kościół Najświętszej Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie | |||||||||
 458 z 1.07.1965[1] |
|||||||||
.JPG&filetimestamp=20100702221100) Kościół Najświętszej Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie |
|||||||||
| Państwo |  Polska |
||||||||
| Miejscowość | Warszawa | ||||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||||||||
| Wezwanie | Najświętszej Matki Bożej Loretańskiej | ||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
|
Położenie na mapie Polski
  Kościół Najświętszej Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie
|
|||||||||
| Na mapach: | |||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||
Kościół Najświętszej Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie znajduje się na terenie diecezji warszawsko-praskiej w dzielnicy Praga Północ przy ulicy Ratuszowej 5a w obszarze MSI Nowa Praga, w sąsiedztwie warszawskiego ZOO. Jest to najstarsza świątynia na Pradze. Kościół jest siedzibą parafii Matki Bożej Loretańskiej.
Spis treści |
[edytuj] Historia
W 1617 przybył tu zakon bernardynów sprowadzony przez Zofię, żonę kanclerza królewskiego koronnego Feliksa Kryskiego, a w tym samym roku położono kamień węgielny pod kościół i klasztor, który poświęcił biskup płocki Henryk Firlej w obecności króla Zygmunta III Wazy i dworu.
Budowa ta była wspierana przez królów Zygmunta III i Władysława IV, dzięki czemu w latach 1628-1638 ukończono budowę murowanego klasztoru i kościoła, pierwotnie pod wezwaniem św. Andrzeja[2].
Przy południowej ścianie wzniesiono kaplicę z Domkiem Loretańskim, projektu najprawdopodobniej architekta królewskiego Konstantyna Tencalli[3], a w 1642 kaplica ta została poświęcona. I ta budowa została wsparta przez króla Władysława IV, ofiary składali też prywatni fundatorzy. Gdy w 1648 Praga otrzymuje prawa miejskie, w jej herbie umieszczony zostaje wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem nad kaplicą Loretańską podtrzymywaną przez anioły.
W kaplicy znalazła się Figura Matki Bożej Loretańskiej[4], odziana w szaty z drogich tkanin[5], o skroniach zdobionych przez złote korony[6]. Początkowo figura była oddzielona od wiernych kratą, a przed nią płonęło 14 lamp wykonanych z pozłacanego srebra. Było to miejsce szczególnego kultu i oprócz mieszkańców Pragi, przybywali tu też mieszkańcy Warszawy[7].
Julian Bartoszewicz[8] przytacza opis kaplicy za Adamem Jarzębskim ("Gościniec albo krótkie opisanie Warszawy" wyd. 1643 - pisownia oryginalna)
 |
W lipcu 1656 w czasie potopu szwedzkiego po bitwie o Warszawę kościół, kaplica i zabudowania klasztorne zostały zniszczone i ograbione. Dopiero darowizny kasztelana krakowskiego Stefana Warszyckiego i wojewody sandomierskiego Michała Warszyckiego, pozwoliły na odbudowę.
Następne zniszczenia dotknęły w czasie Insurekcji kościuszkowskiej, gdy po bohaterskiej obronie Pragi 4 listopada 1794 Rosjanie zdobyli Pragę dokonując rzezi ludności. Wokół kościoła znajdował się cmentarz ofiar tych wojen.
W okresie Księstwa Warszawskiego klasztor znalazł się w planowanym przez Francuzów pasie praskich umocnień i w 1811 rozebrano kościół i klasztor, jednak kaplica Loretańska ocalała dzięki sprzeciwowi miejscowej ludności[9]. Po upadku Księstwa Domek Loretański był jedyną praską świątynią, a miejsce poprzedniej figury zajęła gotycka rzeźba Maryi z Dzieciątkiem (przełom XV/XVI wieku) zwana Matką Bożą Kamionkowską[10].
W XIX wieku przejmuje funkcje kościoła parafialnego aż do czasu wzniesienia kościoła św. Floriana.
W 1853 kaplicę odbudowano i przebudowano wg projektu Alfonsa Kropiwnickiego. Kościół zyskał attykę przy wejściu z piętrowym portalem, krużganki i Domek Loretański przykryto wspólnym dachem, a z dawnych czterech wież narożnych pozostawiono dwie.
Na początku XX w. znaleziono w czasie remontu pod schodami schowek z fragmentem pierwotnego wyposażenia[11].W 1931 r. W. Kamiński zbudował istniejące do dzisiaj 16-głosowe organy. Po uszkodzeniach w czasie II wojny światowej w 1939 i 1944, odbudowany w 1945, a w 1960 przywrócono krużganki od strony północnej i wschodniej, rozebrane w 1811.
W latach 1961-1977 proboszczem parafii Matki Boskiej Loretańskiej był ksiądz Stefan Niedzielak – kapelan Rodzin Katyńskich, twórca sanktuarium Poległych i Pomordowanych na Wschodzie na Cmentarzu Powązkowskim, zamordowany przez "nieznanych sprawców" w 1989[12]. Wokół kościoła znajdował się cmentarz ofiar wojen z 1656 i 1794.
[edytuj] Cechy charakterystyczne
- Przy głównej alei do kościoła znajduje się symboliczny grób Rocha Kowalskiego, jednego z bohaterów "Trylogii" Henryka Sienkiewicza.
- W ścianie kościoła wmurowana jest tablica upamiętniająca Rzeź Pragi w 1794, wmurowana w 200-lecie wydarzeń.
- Przy głównej alei znajduje się też figura Matki Boskiej – dziękczynnej za opuszczenie Pragi przez wojska rosyjskie 8 sierpnia 1915, rozbrojenie Niemców 11 listopada 1918, postawionej tu w 1919.
[edytuj] Msze święte
- niedziele i święta: godz. 7.00, 8.30, 10.00, 11.00, 12.30, 18.00
- dni powszednie: godz. 7.00, 8.00, 18.00
[edytuj] Galeria
-
Widok Pragi z kościołem Bernardynów Canaletta
-
Jedna z wież narożnych
-
Tablica upamiętniająca ofiary Rzezi Pragi
-
Symboliczny grób Rocha Kowalskiego
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych m. st. Warszawy. [dostęp 2010-01-23].
- ↑ W 1738 otrzymuje nowego patrona - Najświętszą Maryję Pannę Niepokalanie Poczętą
- ↑ Inicjatorem budowy był gwardian praskiego klasztoru, o. Wincenty Morawski, który w Loreto sam dokonał pomiarów oryginalnego domku i jego detali
- ↑ Sprowadzona do Polski przed 1640, najprawdopodobniej przez króla Władysława IV
- ↑ Fundatorką była królewska siostra Anna Katarzyna
- ↑ Fundatorką była w 1641 żona króla Władysława IV - Cecylia Renata Habsburżanka
- ↑ Franciszek M. Sobieszczański opisuje zwyczaj pielgrzymek z Warszawy i zimowych procesji do Loretu praskiego po skutej lodem Wiśle
- ↑ Julian Bartoszewicz: Kościoły Warszawskie rzymsko-katolickie opisane pod względem historycznym, Warszawa 1855 str. 374
- ↑ Figurę Matki Bożej oo. Bernardyni zabrali do kościoła św. Anny, w latach 30. XIX wieku budując dla niej specjalną kaplicę
- ↑ Pochodząca z kościoła św. Stanisława biskupa na Kamionie, w czasie potopu szwedzkiego w kościele na Skaryszewie, po rozbiórce kościoła w 1807 przeniesiona na Pragę
- ↑ 10 kielichów, trybularz, 3 lampy z pierwotnych 14.
- ↑ Piotr Niedzielak Ostatnia ofiara Katynia w świetle faktów i dokumentów
[edytuj] Źródła
- Putkowska Jolanta: "Architektura Warszawy XVII wieku", PWN 1991, ISBN 83-01-07924-X
- "Kościoły Warszawy", Wydawnictwa Rady Prymasowskiej Budowy Kościołów Warszawy, Warszawa 1982
