Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu
Distinctive emblem for cultural property.svg A-153 (z 14 lutego 1930)[1]
Kościół NMP w Poznaniu
Kościół NMP w Poznaniu
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu
Wezwanie Najświętszej Marii Panny
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu
Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu
Kościół Najświętszej Marii Panny w Poznaniu
Ziemia 52°24′40,07″N 16°56′49,86″E/52,411131 16,947183
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Najświętszej Marii Panny (in summo[2]) w Poznaniugotycki kościół na Ostrowie Tumskim wraz z resztkami wczesnopiastowskiego palatium.

Historia kościoła i palatium[edytuj | edytuj kod]

W dzisiejszym kształcie powstał w połowie XV wieku, jednak jego historia rozpoczyna się około 965 roku, gdy po przybyciu Dobrawy wzniesiono na Ostrowie Tumskim kaplicę zamkową. W dokumentach kościół NMP pod swoim dzisiejszym wezwaniem pojawia się po raz pierwszy w 1247.

Według najnowszych badań prawdopodobnie pod prezbiterium znajdują się fundamenty rotundy pełniącej funkcję kaplicy, pewnym jest natomiast istnienie pod kościołem resztek palatium przypisywanego Mieszkowi I, które było największym ówczesnym budynkiem świeckim na ziemiach polskich. Obecnie prace archeologiczne prowadzone są przed kościołem (ostatnio odkryto przewróconą ścianę przedromańską kojarzoną z kaplicą Dobrawy); wewnątrz natomiast badania wstrzymano do momentu uzyskania funduszy pozwalających na zabezpieczenie gotyckiej świątyni.

Pomimo że podczas II wojny światowej znajdował się na linii ostrzału, kościół ocalał.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Dzisiejszy kościół powstawał w kilku fazach. Ściany, które pierwotnie miały pełnić jedynie funkcję prezbiterium znacznie większej świątyni, wzniesiono ze środków poznańskiej kapituły w latach 14311448. Pracami kierował Hanusz Prus z Poznania, który kontynuował szkołę Heinricha Brunsberga. W wyniku braku środków postanowiono przerwać budowę i w 1445 Jan Lorek z Kościana dobudował szczyt i dach, a w latach 14471448 Mikołaj z Poznania wraz z synem wykonali sklepienia.

Całość budowli wykonano z czerwonej cegły przetykanej cegłą glazurowaną. Szczyt wypełniają biało otynkowane blendy, a wieńczy go sygnaturka oraz sterczyny z kwiatonami. Skarpy są włączone w ściany, a na zewnątrz sygnalizują je lizeny. Pomiędzy nimi znajdują się olbrzymie, ostrołukowe okna zaślepione od strony północnej.

Halowa konstrukcja podzielona jest na trzy nawy, prezbiterium i ambit. Przykrywa ją sklepienie gwiaździste. Wnętrze pokrywają polichromie namalowane w latach 19541955 przez Wacława Taranczewskiego. Stworzył on też poliptyk wzorowany na gotyckim, a rok później zaprojektował witraże. Na ścianach znajdują się cenne drewniane rzeźby z XV wieku. Przed kościołem znajduje się kolumna z figurą Matki Boskiej Niepokalanej z 1886 roku.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie (pol.). 30 września 2014. [dostęp 2010-10-07]. s. 155.
  2. na grodzie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]