Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie (Na Piasku)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
(Na Piasku)
kościół konwentualny karmelitów
kościół parafialny
Distinctive emblem for cultural property.svg A-84 z dnia 25 marca 1931[1]
Fasada kościoła Karmelitów na Piasku
Fasada kościoła Karmelitów na Piasku
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków-Piasek
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Nawiedzenia NMP w Krakowie (Karmelicka)
bazylika mniejsza od 1997
Wezwanie Nawiedzenia NMP
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny(Na Piasku)
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
(Na Piasku)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny(Na Piasku)
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny
(Na Piasku)
Ziemia 50°03′54,6″N 19°55′54,8″E/50,065167 19,931889Na mapach: 50°03′54,6″N 19°55′54,8″E/50,065167 19,931889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Model bazyliki (Kościół Nawiedzenia NMP) znajdujący się na krużgankach klasztornych

Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny – zabytkowy, rzymskokatolicki kościół karmelitów, znajdujący się przy ul. Karmelickiej 19 w Krakowie na Piasku.

Historia kościoła[edytuj | edytuj kod]

Według legendy budowę kościoła, zapoczątkował Władysław I Herman w XI w. Faktyczna budowa rozpoczęła się w roku 1395 z fundacji św. Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława II Jagiełły. Dwa lata później świątynia została przekazana zakonowi Karmelitów Trzewiczkowych przybyłych z Pragi czeskiej. Przy fundacji brali udział biskupi krakowscy Jan Radlica i Piotr Wysz. Gotycki kościół został poważnie uszkodzony w 1587 r. podczas oblężenia Krakowa przez cesarza Maksymiliana Habsburga. Odbudowano go z pomocą finansową Anny Jagiellonki, w 1588 r. pochowano w nim pretendenta do korony polskiej księcia legnickiego Henryka XI. Ponownie zniszczono świątynię podczas najazdu szwedzkiego, obecny kształt zawdzięcza odbudowie w 2. połowie XVII w. Odbudowany kościół konsekrował biskup Mikołaj Oborski 23 kwietnia 1679 r. Podczas konfederacji barskiej kościół zajęli Rosjanie i stąd prowadzili ostrzał Krakowa. Nadszarpnięte działaniami militarnymi mury świątyni naprawiono dzięki wsparciu finansowemu biskupa Kajetana Sołtyka. Kolejne prace konserwatorskie prowadzono w latach 192939 pod kierunkiem Franciszka Mączyńskiego i ponownie w roku 1983[2]. Od 1997 r. kościół jest bazyliką mniejszą.

Wygląd i wnętrze kościoła[edytuj | edytuj kod]

Świątynia jest bazyliką z elewacją na wzór fasady rzymskiego kościoła Il Gesù. Przy południowej elewacji kościoła znajduje się Golgota – zespół trzech rzeźb z XVIII wieku. Ołtarz główny z wyobrażeniem Nawiedzenia św. Elżbiety jest jedną z największych w Krakowie realizacji snycerskich doby baroku. W roku 1711 poświęcił go biskup Michał Szembek. Pośród wielu znaczących dzieł sztuki na szczególną uwagę zasługują majestatyczne stalle, z połowy XVII i XVIII w. Barokowy klasztor z XVII w. został rozbudowany w 1. połowie XX w. o kolejne dwa piętra. Na sklepieniach krużganków widnieją malowidła z połowy XVIII w., przedstawiające historię kościoła na Piasku oraz dzieje cudownego obrazu Matki Boskiej Piaskowej.

Znajdujący się w kościele obraz Chrystusa dźwigającego krzyż został przywieziony po 1945 z kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny we Lwowie.

Kaplica Matki Boskiej Piaskowej[edytuj | edytuj kod]

Od strony ulicy Garbarskiej przylega do kościoła kaplica Matki Boskiej Piaskowej, autorstwa Giovanniego Trevano. Nakryta jest kopułą z latarnią, którą wieńczy pozłacany posąg Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1678 r. Na elewacji znajduje się pamiątkowa tablica upamiętniająca koronację obrazu w 1883 r. Cudowny wizerunek Matki Boskiej Piaskowej zwanej również "Panią Krakowa" namalowany został na murze przez nieznanego zakonnika z końcem XV wieku. Kaplicę zniszczoną podczas potopu szwedzkiego odbudowano z pieniędzy pozostawionych na ten cel w testamencie przez biskupa Piotra Gembickiego. Tutaj przed wyruszeniem pod Wiedeń w 1683 r. modlił się król Jan III Sobieski. Obecny neoklasycystyczny ołtarz ufundował biskup Kajetan Sołtyk w 1785 r. Obraz koronami papieskimi koronował w dwusetną rocznicę zwycięstwa pod Wiedniem biskup Albin Dunajewski. Korony dla Madonny zaprojektował Jan Matejko, który tutaj w 1864 r. brał ślub z Teodorą Giebułtowską. Ciekawostką jest to, iż w kaplicy są 2 organy na dwóch bliźniaczych chórach w bocznych częściach kaplicy.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Rożek, Kościół OO. Karmelitów na Piasku w Krakowie, Kraków 1990.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]