Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach
| Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach |
|||||||||
 A-1285/82[1] z 2 lutego 1982[1] |
|||||||||
 Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach |
|||||||||
| Państwo |  Polska |
||||||||
| Miejscowość | Katowice | ||||||||
| Wyznanie | protestanckie | ||||||||
| Kościół | Kościół Ewangelicko-Augsburski | ||||||||
| Imię | Zmartwychwstania Pańskiego | ||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
|
Położenie na mapie Polski
  Kościół Zmartwychwstania Pańskiego
w Katowicach |
|||||||||
| Na mapach: | |||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||
Ewangelicki Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach − kościół diecezjalny diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP oraz parafialny Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach, zlokalizowany przy ul. Warszawskiej 18.
Spis treści |
[edytuj] Budowa i rozbudowy
Kościół zbudowano według projektu Richarda Lucae[2], kamień węgielny pod budowę położono 17 lipca 1856 r., a poświęcenia dokonano 29 września 1858 r. Był to pierwszy murowany kościół w Katowicach.
Kościół został wybudowany w stylu neoromańskim, w odmianie tzw. stylu okrągło-łukowego (niem. Rundbogenstil), zwanego także arkadowym, wywodzącym się z berlińskiego środowiska architektonicznego - jednego z najbardziej twórczych w Europie w XIX w. Łączył on elementy lombardzkiej architektury romańskiej z architekturą bizantyjską i wczesnym renesansem florenckim. Jego cechami charakterystycznymi są okrągło-łukowe okna, halowe wnętrza, wieże na rzucie kwadratu z ośmiobocznymi wieżyczkami, fasady z rozetą.
Kościół był nieduży, przeznaczony dla niewielu ponad 300 wiernych. Wobec szybkiego rozwoju parafii (jak i miasta Katowice) z końcem XIX w., w 1887 r. nastąpiła znaczna rozbudowa. Przedłużono wówczas nawę o 15 m (o połowę), dobudowano dwie wieżyczki od strony wejścia, powiększono organy.
Rozbudowa przyniosła jednak poprawę sytuacji na niedługi czas, zatem zdecydowano się na ponowną, którą przeprowadzono w latach 1899-1902. Dobudowano wówczas dwa skrzydła boczne, transept, zakrystię, wewnątrz zbudowano galerie (pawłacze), a przy organach miejsce dla chóru. Kościół otrzymał wówczas interesującą formę neobarokową, zawierającą elementy wczesnego renesansu i silne akcenty modernistyczne. W tej postaci kościół istnieje do dziś.
Wartościowe witraże w prezbiterium, przedstawiające sceny biblijne, ufundowała w 2. połowie XIX w. rodzina Tiele-Wincklerów. Witraże boczne pochodzą z 1901 r. Cennymi zabytkami w kościele są ponadto zachowana pierwotna ambona obłożona płaskorzeźbami i 41-głosowe organy firmy Sauer z 1922 r., na których odbywają się liczne koncerty. Ołtarz dłuta Artura Cieńciały z Wisły pochodzi z 1949 r. (pierwotny został rozebrany w okresie zarządu kościoła przez Kościół Rzymskokatolicki).
[edytuj] Po ostatniej wojnie
Po II wojnie światowej, w latach 1945−1947 kościół został przejęty przez Kościół rzymskokatolicki. Starania parafii ewangelickiej o odzyskanie swego kościoła trwały dwa lata, i zakończyły się ostatecznie sukcesem, ale kosztem odstąpienia trzech innych kościołów ewangelickich: w Bytomiu, Siemianowicach Śląskich i Hołdunowie. W 1947 r. kościół, powrócił do ewangelików.
W 1997 r. wykonano zewnętrzną iluminację bryły kościoła. W latach 1997−2000 przeprowadzono jego kompleksowy remont, m.in. oczyszczono fasadę zewnętrzną oraz przywrócono pierwotne malowanie wnętrza.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 2010-06-30. [dostęp 2011-04-26].
- ↑ Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie śląskim na lata 2010−2013 (pol.) www.slaskie.pl [dostęp 2011-07-19]
[edytuj] Bibliografia
- Ewangelicki kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach. 150-lecie poświęcenia kościoła (red. J. Szturc), Wyd. "Głos Życia", Katowice 2008.
- Parafia ewangelicka Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach, Wyd. "Głos Życia", Katowice 2002.
- M. Szyszka, Kościół ewangelicko-augsburski w Katowicach – dzieje budowli, [w:] Wkład ewangelików w rozwój Katowic i Górnego Śląska. 150 lat parafii ewangelickiej w Katowicach (red. J. Szturc), Wyd. "Głos Życia", Katowice 2004.
