Kościół i klasztor pw. Zwiastowania NMP w Skępem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
kościół klasztorny bernardynów, Sanktuarium Matki Bożej Skępskiej
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Distinctive emblem for cultural property.svg 303 z 10 lipca 1954
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Państwo  Polska
Miejscowość Skępe, ulica Klasztorna 5
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Parafia Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Skępem
Wezwanie Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Skępego
Mapa lokalizacyjna Skępego
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Ziemia 52°51′59,183″N 19°19′51,204″E/52,866440 19,330890
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Kościół i klasztor pw. Zwiastowania NMP w Skępem wybudowany został na początku XVI w. na terenie wsi Wymyślin; obecnie jest to część Skępego. Miejsce to stało się słynne z powodu objawień maryjnych pod koniec XV w. Sanktuarium Matki Bożej Skępskiej. Posługują tu Bernardyni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Objawienie[edytuj | edytuj kod]

Powstanie i rozwój klasztoru w Skępem wiąże się z prywatnym objawieniem, jakie w tym miejscu otrzymał kuśnierz Jan z Pobiedzisk podczas panującej w 1495 r. epidemii dżumy. Mikołaj Kościelecki, kasztelan kruszwicki, i jego żona Katarzyna z Szamotuł, właściciele Skępego, przekonani o prawdziwości objawień, wybudowali za miastem, w Wymyślinie (dzisiejsze Skępe), drewnianą kaplicę na miejscu dużego kamienia oznaczonego krzyżami. Kaplica ta była nawiedzana przez okoliczną ludność, szczególnie po roku 1496, kiedy to córka Kościeleckich – Katarzyna – umieściła w niej z wdzięczności za uzdrowienie chorych nóg niedużą drewnianą gotycką figurę Matki Bożej, nabytą w Poznaniu.

Sprowadzenie bernardynów i budowa kościoła[edytuj | edytuj kod]

Stryj fundatora, również Mikołaj Kościelecki, dziekan gnieźnieński, sfinansował budowę murowanego kościoła i niewielkiego klasztoru dla bernardynów, których postanowił tu sprowadzić. W 1498 r. Władysław z Gielniowa, wikariusz bernardynów, przyjął fundację, by latach 1501-1504 pełnić funkcję przełożonego tutejszej wspólnoty. Gotycki kościół i klasztor nie spełnił jednak wymogów rozrastającej się placówki z powodu napływu rzesz pielgrzymów. W latach 1508-1510 wybudowano nowy klasztor, a następnie kościół, który pochłonął starą budowlę. Został on konsekrowany w 1511 r. przez Mikołaja Kościeleckiego, podówczas już biskupa chełmińskiego.

Kompleks klasztorny był stopniowo rozbudowywany. W 1524 r. została ukończona kaplica św. Anny, znajdująca się po północnej stronie nawy głównej. W latach 1726-1732 z inicjatywy wojewody kujawskiej Michała Działyńskiego i o. Serafina Gamalskiego, gwardiana klasztoru, dodano krużganki ze stacjami drogi krzyżowej. Obrazy do nich wykonał br. Jacek Uzdowski, malarz zakonny. Uległy one zniszczeniu; ich miejsce zajmują dziś inne płótna, nieznanego autorstwa, z końca XVIII w. Staraniem zaś Józefa Pawła Zielińskiego (zm. 1734) w pośrodku krużganków została wybudowana kaplica św. Barbary.

Koronacja i przebudowa kościoła[edytuj | edytuj kod]

Rozwój kultu spowodował, iż podjęto starania o koronację figury Matki Bożej. Stolica Apostolska wydała odpowiednią zgodę 4 grudnia 1754 r. W przygotowaniu do uroczystości koronacyjnych dokonano wielu remontów i zmian w świątyni. Br. Walenty Żebrowski, malarz zakonny, ozdobił sklepienie kościoła polichromią. Przebudowano ołtarz główny (w tej formie istniał on aż do lat 90-tych XX w.)

Uroczystości koronacyjne w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, 18 maja 1755 r. celebrował bp Fabian Pląskowski, sufragan chełmiński, w zastępstwie bpa płockiego Jana Szembeka. W przeddzień koronacji z kościoła parafialnego do specjalnie wzniesionej na tę okoliczność małej kapliczki, zwanej na Borku przeszła procesja z figurą Matki Bożej Skępskiej. Po nocnym czuwaniu i kolejnej procesji - do kościoła klasztornego - nastąpiła koronacja.

Dalsze losy klasztoru[edytuj | edytuj kod]

W roku 1777 przeniesiono do klasztoru parafię ze spalonego kościoła w Skępem.

Wraz z zakończeniem powstania styczniowego władze carskie zlikwidowały klasztor w 1864 r. Miejsce bernardynów zajęli księża diecezjalni, podtrzymując kult Matki Bożej Skępskiej. Szczególnie zapisał się tu ks. Pielaszewski, autor śpiewanej do dziś pieśni: Cudowna Skępska Maryjo nasza, tylu łaskami wsławiona.

Rewindykacja klasztoru na rzecz bernardynów nastąpiła w 1933 r. Wkrótce jednak - w 1940 r. - zakonnicy znów musieli opuścić Skępe. Wrócili w 1945 r. W 1995 r. sanktuarium uroczyście obchodziło 500-lecie objawień w Skępem.

Matka Boża Skępska[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Matka Boża Skępska.

Nieduża (96 cm) figura Matki Bożej przedstawia młodą dziewczynę z rękami złożonymi na piersiach, oczekującą potomstwa. Liczne wota otaczające tę figurę świadczą o żywym kulcie przybywających z Mazowsza, Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej pątników. Figura Matki Bożej Skępskiej została koronowana koronami papieskimi w 1755 r.

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Klasztory bernardyńskie, pod red. H.E. Wyczawskiego, Kalwaria Zebrzydowska 1985.
  • Krystyna Pawłowska, Do Maryi Skępskiej po łaski, Skępe 2011 (wydawnictwo do użytku wew.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]