Kościół i klasztor pw. Zwiastowania NMP w Skępem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
kościół klasztorny bernardynów, Sanktuarium Matki Bożej Skępskiej
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Distinctive emblem for cultural property.svg 303 z 10 lipca 1954
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Państwo  Polska
Miejscowość Skępe, ulica Klasztorna 5
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Parafia Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Skępem
Wezwanie Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Ziemia 52°51′59″N 19°19′56″E/52,866389 19,332222Na mapach: 52°51′59″N 19°19′56″E/52,866389 19,332222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Kościół i klasztor pw. Zwiastowania NMP w Skępem wybudowany został na początku XVI w. na terenie wsi Wymyślin; obecnie jest to część Skępego. Miejsce to stało się słynne z powodu objawień maryjnych pod koniec XV w. Sanktuarium Matki Bożej Skępskiej. Posługują tu Bernardyni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Objawienie[edytuj | edytuj kod]

Powstanie i rozwój klasztoru w Skępem wiąże się z prywatnym objawieniem, jakie w tym miejscu otrzymał kuśnierz Jan z Pobiedzisk podczas panującej w 1495 r. epidemii dżumy. Mikołaj Kościelecki, kasztelan kruszwicki, i jego żona Katarzyna z Szamotuł, właściciele Skępego, przekonani o prawdziwości objawień, wybudowali za miastem, w Wymyślinie (dzisiejsze Skępe), drewnianą kaplicę na miejscu dużego kamienia oznaczonego krzyżami. Kaplica ta była nawiedzana przez okoliczną ludność, szczególnie po roku 1496, kiedy to córka Kościeleckich – Katarzyna – umieściła w niej z wdzięczności za uzdrowienie chorych nóg niedużą drewnianą gotycką figurę Matki Bożej, nabytą w Poznaniu.

Sprowadzenie bernardynów i budowa kościoła[edytuj | edytuj kod]

Stryj fundatora, również Mikołaj Kościelecki, dziekan gnieźnieński, sfinansował budowę murowanego kościoła i niewielkiego klasztoru dla bernardynów, których postanowił tu sprowadzić. W 1498 r. Władysław z Gielniowa, wikariusz bernardynów, przyjął fundację, by latach 1501-1504 pełnić funkcję przełożonego tutejszej wspólnoty. Gotycki kościół i klasztor nie spełnił jednak wymogów rozrastającej się placówki z powodu napływu rzesz pielgrzymów. W latach 1508-1510 wybudowano nowy klasztor, a następnie kościół, który pochłonął starą budowlę. Został on konsekrowany w 1511 r. przez Mikołaja Kościeleckiego, podówczas już biskupa chełmińskiego.

Kompleks klasztorny był stopniowo rozbudowywany. W 1524 r. została ukończona kaplica św. Anny, znajdująca się po północnej stronie nawy głównej. W latach 1726-1732 z inicjatywy wojewody kujawskiej Michała Działyńskiego i o. Serafina Gamalskiego, gwardiana klasztoru, dodano krużganki ze stacjami drogi krzyżowej. Obrazy do nich wykonał br. Jacek Uzdowski, malarz zakonny. Uległy one zniszczeniu; ich miejsce zajmują dziś inne płótna, nieznanego autorstwa, z końca XVIII w. Staraniem zaś Józefa Pawła Zielińskiego (zm. 1734) w pośrodku krużganków została wybudowana kaplica św. Barbary.

Koronacja i przebudowa kościoła[edytuj | edytuj kod]

Rozwój kultu spowodował, iż podjęto starania o koronację figury Matki Bożej. Stolica Apostolska wydała odpowiednią zgodę 4 grudnia 1754 r. W przygotowaniu do uroczystości koronacyjnych dokonano wielu remontów i zmian w świątyni. Br. Walenty Żebrowski, malarz zakonny, ozdobił sklepienie kościoła polichromią. Przebudowano ołtarz główny (w tej formie istniał on aż do lat 90-tych XX w.)

Uroczystości koronacyjne w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, 18 maja 1755 r. celebrował bp Fabian Pląskowski, sufragan chełmiński, w zastępstwie bpa płockiego Jana Szembeka. W przeddzień koronacji z kościoła parafialnego do specjalnie wzniesionej na tę okoliczność małej kapliczki, zwanej na Borku przeszła procesja z figurą Matki Bożej Skępskiej. Po nocnym czuwaniu i kolejnej procesji - do kościoła klasztornego - nastąpiła koronacja.

Dalsze losy klasztoru[edytuj | edytuj kod]

W roku 1777 przeniesiono do klasztoru parafię ze spalonego kościoła w Skępem.

Wraz z zakończeniem powstania styczniowego władze carskie zlikwidowały klasztor w 1864 r. Miejsce bernardynów zajęli księża diecezjalni, podtrzymując kult Matki Bożej Skępskiej. Szczególnie zapisał się tu ks. Pielaszewski, autor śpiewanej do dziś pieśni: Cudowna Skępska Maryjo nasza, tylu łaskami wsławiona.

Rewindykacja klasztoru na rzecz bernardynów nastąpiła w 1933 r. Wkrótce jednak - w 1940 r. - zakonnicy znów musieli opuścić Skępe. Wrócili w 1945 r. W 1995 r. sanktuarium uroczyście obchodziło 500-lecie objawień w Skępem.

Matka Boża Skępska[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Matka Boża Skępska.

Nieduża (96 cm) figura Matki Bożej przestawia młodą dziewczynę z rękami złożonymi na piersiach, oczekującą potomstwa. Liczne wota otaczające tę figurę świadczą o żywym kulcie przybywających z Mazowsza, Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej pątników. Figura Matki Bożej Skępskiej została koronowana koronami papieskimi w 1755 r.

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Klasztory bernardyńskie, pod red. H.E. Wyczawskiego, Kalwaria Zebrzydowska 1985.
  • Krystyna Pawłowska, Do Maryi Skępskiej po łaski, Skępe 2011 (wydawnictwo do użytku wew.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]