Kościół niski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kościół niski to jeden z trzech zasadniczych skrzydeł Kościoła Anglii, a także innych kościołów anglikańskich, silnie podkreślający swą protestancką tożsamość. W interpretacji tradycji anglikańskiej rozumianej jako via media (z łac. „droga pośrednia”) pomiędzy katolicyzmem a protestantyzmem, Kościół niski akcentuje teologię reformowaną, na czele z pięcioma zasadami protestantyzmu (sola scriptura, solus Christus, sola gratia, sola fide i soli Deo gloria) oraz prezentuje tradycyjne, kalwińskie podejście do nauki o predestynacji, co uzasadnia literalnym i gramatycznym rozumieniem normatywnych dla całego anglikanizmu XXXIX Artykułów Wiary. Żywe są w nim tradycje purytańskie, w tym szczególnie bibliocentryzm. Kościół niski odrzuca zasadę ex opere operato, a także naukę o odrodzeniu przez chrzest, rozumiejąc działanie sakramentu chrztu na sposób kalwiński.

W Kościele niskim wyróżnić można dwa zasadnicze nurty: historyczny i ewangelikalny. Oba z nich mocno podkreślają swój reformowany charakter poprzez eksponowanie znaczenia literalnej wierności wobec XXXIX Artykułów Wiary jako obiektywnego wyznacznika anglikańskiej tożsamości. Doktrynalnie pozostając w zgodzie, oba nurty Kościoła niskiego różnią się rodzajem pobożności. Historyczny nurt Kościoła niskiego pozostaje pod wpływem pobożności purytańskiej, w tym ścisłych norm regulujących porządek nabożeństwa, podczas gdy ewangelikalni anglikanie są zwolennikami duchowości pietystycznej, głosząc konieczność przeżycia nowego narodzenia i podjęcia osobistej decyzji o przyjęciu zbawienia.

Ideowo, Kościół niski z jednej strony sprzeciwia się prokatolickim tendencjom Kościoła wysokiego, z drugiej zaś odżegnuje się od liberalizmu głoszonego przez Kościół szeroki, który znany jest m.in. z akceptacji dla udzielania święceń czynnym homoseksualistom.

Przykładem denominacji wpisującej się całościowo w nurt Kościoła niskiego jest Reformowany Kościół Episkopalny, którego amerykańskie diecezje wchodzą w skład konserwatywnego Kościoła Anglikańskiego w Ameryce Północnej.