Koźlarz pomarańczowożółty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Koźlarz pomarańczowożółty
Leccinum versipelle G8.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj koźlarz
Gatunek koźlarz pomarańczowożółty
Nazwa systematyczna
Leccinum versipelle (Fr. & Hök) Snell
Lloydia 7(1): 58 (1944)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Już od początku łuseczki na trzonie są czarniawe

Koźlarz pomarańczowożółty (Leccinum versipelle (Fr. & Hök) Snell) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Leccinum, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983[2]. Gatunek ten posiada około 50 synonimów łacińskich[3]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Ceglastopomarańczowy lub pomarańczowożółty. Ma średnicę 5-15 cm, jest poduszeczkowato wypukły, zwykle kosmkowaty i szorstki; na jego brzegu widoczne są błoniaste resztki zwisającej skórki[4].

Rurki

Rurki białawe z odcieniem szarości[4].

Trzon

Trzon białawy z czarnymi łuseczkami. Ma długość 6-15 cm i grubość 1-3 cm., jest pokryty czarnymi lub brązowoczarnymi łuseczkami[4].

Miąższ

Miąższ po przekrojeniu zmienia się na różowo-szaro-fioletowy, a w dolnej części trzonu na zielononiebieskawy. Ta zmiana koloru może także występować u koźlarza czerwonego[4].

Wysyp zarodników

Brązowawy. Zarodniki gładkie, eliptyczno-wrzecionowate, o rozmiarach 13-16 × 4-5 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje pod brzozami, miejscami licznie, w okresie od czerwca do października. Rośnie wyłącznie pod brzozą lub w bliskim sąsiedztwie tego drzewa. Rośnie w lecie i jesieni w większości krajów strefy umiarkowanej półkuli północnej.

W Polsce nie jest rzadki, ale znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych w Niemczech i Holandii[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny: bardzo smaczny, nadaje się zwłaszcza do marynowania, mniej do duszenia z powodu twardego trzonu[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Bardzo podobny jest koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum). Ma on bardziej intensywny, jaskrawoczerwony kapelusz i rośnie tylko pod osiką. Gatunki te przez grzybiarzy często nie są rozróżniane. Obydwa są smacznymi grzybami jadalnymi, więc z użytkowego punktu widzenia nie ma to istotnego znaczenia[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Ewald Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, ISBN 83-7404-513-2
  5. 5,0 5,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.