Koźlarz topolowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Koźlarz topolowy
Leccinum duriusculum 254194.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj koźlarz
Gatunek koźlarz topolowy
Nazwa systematyczna
Leccinum duriusculum (Schulzer) Singer
Am. Midl. Nat. 37(1): 122 (1947)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Koźlarz topolowy

Koźlarz topolowy (Leccinum duriusculum (Schulzer ex Kalchbr.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1]. Grzyb jadalny.

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1999[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Boletus duriusculus Schulzer ex Kalchbr. 1874
  • Krombholzia aurantiaca f. duriuscula (Schulzer ex Kalchbr.) Vassilkov 1956
  • Leccinum aurantiacum subsp. duriusculum (Schulzer ex Kalchbr.) Hlaváček 1958
  • Leccinum duriusculum f. robustum Lannoy & Estadès 1994

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica dochodzi do 15 cm, u młodych egzemplarzy wypukły potem poduszkowato spłaszczony. Jest mięsisty, podczas suchej pogody suchy i matowy, przy wilgotnej pogodzie powierzchnia kapelusza jest lepka. Barwa od jasno- do ciemnorobrązowej. Powierzchnia łuskowata i włókniście pilśniowata[4][5].

Rurki

Do 30 mm długości, głęboko wcięte przy trzonie. Barwa od białej u młodych, do szarej u starszych egzemplarzy. Pory okrągławe[4]. Po uciśnięciu pory brązowieją[5].

Trzon

Grubość do 3 cm, wysokość do 15 cm, cylindryczny. Jest biały lub kremowy i pokryty licznymi łuseczkami, które u młodych okazów są bladobrązowe, u staszych czerniawe, szczególnie w dolnej części trzonu[5].

Miąższ

W kapeluszu biały, po przecięciu łososiowy, w górnej części trzonu siwofioletowy, u podstawy siniejący. Smak i zapach przyjemny[5].

Wysyp zarodników

Zarodniki gładkie, wrzecionowate o rozmiarach 13-17x5-7 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jesienią spotykany pod osikami i topolami białymi. Owocniki pojawiają się od sierpnia do października[5]. W Polsce jest rzadki, ale nie jest szczególnie zagrożony. znajduje się natomiast na czerwonych listach gatunków zagrożonych w Austrii, Danii, Niemczech, Holandii, Słowacji i Czechach[2].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • koźlarz babka (Leccinum scabrum) ma gładką skórkę kapelusza i jego miąższ nie zmienia barwy. Rośnie pod brzozami[5].
  • koźlarz różnobarwny (Leccinum variicolor) ma również gładką skórkę kapelusza, przy podstawie trzonu miąższ jasnozielony. ,iąższ kapelusza po przecięciu różowieje. Rośnie pod brzozami[5].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 Aurel Dermek, Albert Pilát: Poznajemy grzyby. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1991, s. 87. ISBN 8304-02963-4.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 364. ISBN 83-7404-513-2.