Koalicyjka
Koalicyjka − rodzaj paska noszonego na skos w poprzek piersi i troczonego do pasa głównego. Koalicyjkę (najczęściej wykonaną ze skóry) nosi się przewieszoną przez ramię, pod naramiennikiem lub między naramiennikiem a kołnierzem munduru. Pas z koalicyjką spełnia dwie zasadnicze funkcje: równoważy ciężar przytroczonej u pasa broni białej lub pistoletu, a także zapobiega obracaniu się pasa wraz z bronią wokół ciała. Dzięki temu ułatwia dobywanie broni za pomocą jednej ręki.
Jako że tradycyjnie koalicyjka służyła do przytrzymywania szabli, w armiach gdzie stanowi element munduru jej noszenie przysługuje żołnierzom uprawnionym do noszenia broni białej, to jest oficerom.
W krajach anglosaskich pas z koalicyjką nazywany jest imieniem generała Sama Browne'a, który miał być wynalazcą takiego sposobu noszenia broni w drugiej połowie XIX wieku. W tamtych czasach broń białą kawaleria nosiła najczęściej przytroczoną u pasa za pomocą żabek. Jednak podczas jazdy broń miała tendencję do obracania się wokół jeźdźca wraz z całym pasem i wyciągnięcie jej z pochwy prawą ręką wymagało przytrzymania pochwy w miejscu lewą ręką. Jednak podczas powstania sipajów w Indiach Sam Browne (podówczas w stopniu rotmistrza) stracił lewą dłoń. By móc nadal służyć w armii wymyślił koalicyjkę, która w ciągu kilku lat rozpowszechniła się wśród wojsk walczących w Indiach na tyle, że w 1900 roku podczas wojny burskiej została przyjęta do oficjalnego munduru oficerskiego armii brytyjskiej. Podczas I wojny światowej koalicyjki przyjęły także inne armie na świecie, w tym Wojsko Polskie (gdzie koalicyjkę powszechnie zwano poprzeczką).
-
Franciszek Kleeberg w polskim mundurze generalskim z koalicyjką
-
Polski podhalańczyk płk dypl. Stefan Szlaszewski w mundurze galowym, przepasany koalicyjką
-
Gen. John Pershing w pasie z koalicyjką
-
Niemcy w mundurach HJ-Jungen
Bibliografia [edytuj]
- Mirosław Bańko i in., Wielki Słownik Wyrazów Obcych PWN, wyd. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2003, ISBN 83-01-13941-2.
