Koalicyjka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gen. Mieczysław Cieniuch w pasie z koalicyjką

Koalicyjka − rodzaj paska noszonego na skos w poprzek piersi i troczonego do pasa głównego. Koalicyjkę (najczęściej wykonaną ze skóry) nosi się przewieszoną przez ramię, pod naramiennikiem lub między naramiennikiem a kołnierzem munduru. Pas z koalicyjką spełnia dwie zasadnicze funkcje: równoważy ciężar przytroczonej u pasa broni białej lub pistoletu, a także zapobiega obracaniu się pasa wraz z bronią wokół ciała. Dzięki temu ułatwia dobywanie broni za pomocą jednej ręki.

Jako że tradycyjnie koalicyjka służyła do przytrzymywania szabli, w armiach gdzie stanowi element munduru jej noszenie przysługuje żołnierzom uprawnionym do noszenia broni białej, to jest oficerom.

W krajach anglosaskich pas z koalicyjką nazywany jest imieniem generała Sama Browne'a, który miał być wynalazcą takiego sposobu noszenia broni w drugiej połowie XIX wieku. W tamtych czasach broń białą kawaleria nosiła najczęściej przytroczoną u pasa za pomocą żabek. Jednak podczas jazdy broń miała tendencję do obracania się wokół jeźdźca wraz z całym pasem i wyciągnięcie jej z pochwy prawą ręką wymagało przytrzymania pochwy w miejscu lewą ręką. Jednak podczas powstania sipajów w Indiach Sam Browne (podówczas w stopniu rotmistrza) stracił lewą dłoń. By móc nadal służyć w armii wymyślił koalicyjkę, która w ciągu kilku lat rozpowszechniła się wśród wojsk walczących w Indiach na tyle, że w 1900 roku podczas wojny burskiej została przyjęta do oficjalnego munduru oficerskiego armii brytyjskiej.

Podczas I wojny światowej skośne paski napierśne przyjęły także inne armie koalicji antyniemieckiej (stąd nazwa), w tym Wojsko Polskie (gdzie początkowo zwano ją powszechnie poprzeczką).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mirosław Bańko i in.: Wielki Słownik Wyrazów Obcych PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003. ISBN 83-01-13941-2.