Kobaltyn
 |
Ten artykuł od 2011-07 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Kobaltyn | |||
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Inne nazwy | Błyszcz kobaltu | ||
| Skład chemiczny | siarczek kobaltu i arsenu (CoAsS) | ||
| Twardość w skali Mohsa | 5,5 | ||
| Przełam | muszlowy | ||
| Łupliwość | niewyraźna | ||
| Układ krystalograficzny | regularny | ||
| Gęstość minerału | 6,33 g/cm³ | ||
| Właściwości optyczne | |||
| Rysa | szaroczarna | ||
| Połysk | metaliczny | ||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
Kobaltyn (cobaltyn, błyszcz kobaltu) – minerał z gromady siarkosoli. Jest minerałem rzadkim.
Nazwa kobold występuje już u Bassiliusa (329–379) na określenie kruszców „zauroczonych” przez złego ducha podziemnego (kobolda), jako że pomimo dużej gęstości i metalicznego połysku z kruszców owych nie dało się uzyskać wówczas żadnego metalu.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
[edytuj] Właściwości
Zazwyczaj tworzy kryształy izometryczne o postaci sześcianu, ośmiościanu, dwunastościanu pięciokątnego o prążkowanych ścianach; oraz ich wzajemnej kombinacji. Kryształy kobaltynu mają taki sam kształt jak kryształy pirytu. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych, w formie wpryśnięć i impregnacji. Jest kruchy, nieprzezroczysty, rozpuszcza się w kwasie azotowym. Topi się tworząc kulkę o słabych właściwościach magnetycznych. Jest ciężki i stosunkowo twardy. Często zawiera żelazo – ferrokobaltyn – oraz nikiel – kobaltyn niklowy. Współwystępuje z chalkopirytem, pirotynem, arsenopirytem.
[edytuj] Występowanie
Występuje głównie w żyłach hydrotermalnych. Czasami pojawia się w skałach metamorficznych. Stanowi produkt wysokotemperaturowych procesów hydrotermalnych. Jest spotykany w żyłach kruszcowych i skarnach.
Miejsca występowania:
- Na świecie: USA – Kolorado, Idaho, Kalifornia, Kanada – Cobalt (Ontario), Meksyk – Sonora, Szwecja – Boliden, Tunaberg, Wielka Brytania, Norwegia – Kongsberg, Rosja – Kaukaz (Daszkesan), Maroko, Australia, Niemcy – Rudawy (Góry Kruszcowe).
- W Polsce: w Złotym Stoku (Góry Złote) i w łupkach miedzionośnych Dolnego Śląska.
[edytuj] Zastosowanie
- Należy do rzadkich i poszukiwanych kamieni kolekcjonerskich.
- Jest wykorzystywany do pozyskiwania kobaltu – ruda kobaltu zawiera (35,5% Co)
- kobalt służy do:
- uszlachetniania stali i stopów innych metali.
- Jest składnikiem najtwardszych stali narzędziowych,
- składnik stopów odpornych na korozję,
- do produkcji turbin gazowych,
- części samolotów odrzutowych,
- niebieskiego barwnika (smaltu).
Światowa roczna produkcja tego metalu wynosi około 35 tys. ton.
