Koczkodan czarnosiwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Koczkodan czarnosiwy
Cercopithecus mitis[1]
Wolf, 1822
Koczkodan czarnosiwy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Nadrząd łożyskowce
Rząd naczelne
Rodzina makakowate
Rodzaj Cercopithecus
Gatunek koczkodan czarnosiwy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Koczkodan czarnosiwy (Cercopithecus mitis) – gatunek małpy wąskonosej z rodziny makakowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Izolowane populacje występują w lasach na południu i wschodzie Afryki. Tereny występowania sięgają aż po Zimbabwe, Kenię i Kongo.

Dane liczbowe[edytuj | edytuj kod]

  • Długość ciała: 40-70 cm
  • Długość ogona: 70-100 cm
  • Masa ciała: samiec 8-10 kg, samica 4-5 kg
  • Dojrzałość płciowa: 5-6 rok
  • Pora godowa: w zależności od miejsca występowania
  • Długość ciąży: 5-6 miesięcy
  • Liczba młodych: 1

Wygląd i budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Głowa: Okrągła, z krótkim nosem. Nad oczyma znajduje się wyraźna przepaska z długich brwi. Kępki na uszach są białe.

Sierść: Jest miękka i gęsta, na nogach i plecach ciemnobrązowa lub niebiesko-czarna. Na plecach i po bokach ciała w szarobrązowym odcieniu.

Ogon: Jest bardzo długi i pomaga małpie utrzymać równowagę. Najczęściej jest uniesiony i łukowato wygięty.

Nogi: Kończyny tylne są dłuższe niż przednie.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Koczkodan czarnosiwy jest płochliwą i ostrożną małpą. Większość czasu spędza na najwyższych gałęziach drzew. Żyje w stadach, najaktywniejszy jest rano i pod wieczór. Upalne godziny popołudniowe spędza odpoczywając w cieniu gęstych gałęzi. Członkowie stada czyszczą sobie w tym czasie wzajemnie sierść, co przyczynia się do umacniania więzi w grupie.

Stado koczkodanów składa się z 10-30 samic i jednego dojrzałego płciowo samca. Młode samice najczęściej przez całe życie pozostają ze swoją matką. Samiec nie musi całego życia spędzić z jednym stadem. Często związek trwa tylko kilka tygodni, nieraz lat, zawsze jednak samiec jest niekwestionowanym wodzem.

Choć pojedyncze stada koczkodanów zamieszkują własne, ograniczone terytorium, którego bronią przed sąsiadami, często tworzą w ciągu dnia mieszane grupy z innymi gatunkami koczkodanów oraz z gazelami i szympansami.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Podczas poszukiwania pożywienia całe stado przemieszcza się po swoim terytorium. Koczkodany czarnosiwe żywią się głownie owocami, ale nie gardzą też nasionami, pąkami, liśćmi, a nawet korą drzew. Ten wegetariański jadłospis uzupełniają owadami, jaszczurkami, ptakami i małymi ssakami.

Ich nawyki nie różnią się od przyzwyczajeń innych małp wąskonosych. Pożywienie podają sobie jedną ręką. Afrykańscy farmerzy i leśnicy uważają koczkodany za szkodniki, ponieważ pustoszą ich zbiory.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Pora godowa zmienia się w zależności od regionu występowania. W wilgotnych lasach tropikalnych parzenie następuje najczęściej w porze suchej, na wyżej położonych terenach jesienią. na innych obszarach może odbywać się cały rok. Jeśli w stadzie jeszcze inna samica ma ruję, do stada zostaje gościnnie przyjęty samotnie żyjący samiec.

Samica miewa młode z reguły co 2 lata. Najczęściej rodzi się tylko jedno młode, przeważnie w nocy, na drzewie. Zaraz po urodzeniu chwyta się sierści matki na brzuchu. Długi ogon, który jest na początku sztywny, pomaga mu w utrzymaniu się.

Przypisy

  1. Cercopithecus mitis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Cercopithecus mitis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  2. Strawder, N.: Cercopithecus mitis (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 2 stycznia 2009].
  3. Cercopithecus mitis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2 stycznia 2009]