Koczkodan czarnosiwy
| Koczkodan czarnosiwy | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Nadrząd | łożyskowce |
| Rząd | naczelne |
| Rodzina | makakowate |
| Rodzaj | Cercopithecus |
| Gatunek | koczkodan czarnosiwy |
| Nazwa systematyczna | |
| Cercopithecus mitis[1] | |
| Wolf, 1822 | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
| Zasięg występowania | |
Koczkodan czarnosiwy (Cercopithecus mitis) – gatunek małpy wąskonosej z rodziny makakowatych.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
Izolowane populacje występują w lasach na południu i wschodzie Afryki. Tereny występowania sięgają aż po Zimbabwe, Kenię i Kongo.
[edytuj] Dane liczbowe
- Długość ciała: 40-70 cm
- Długość ogona: 70-100 cm
- Masa ciała: samiec 8-10 kg, samica 4-5 kg
- Dojrzałość płciowa: 5-6 rok
- Pora godowa: w zależności od miejsca występowania
- Długość ciąży: 5-6 miesięcy
- Liczba młodych: 1
[edytuj] Wygląd i budowa ciała
Głowa: Okrągła, z krótkim nosem. Nad oczyma znajduje się wyraźna przepaska z długich brwi. Kępki na uszach są białe.
Sierść: Jest miękka i gęsta, na nogach i plecach ciemnobrązowa lub niebiesko-czarna. Na plecach i po bokach ciała w szarobrązowym odcieniu.
Ogon: Jest bardzo długi i pomaga małpie utrzymać równowagę. Najczęściej jest uniesiony i łukowato wygięty.
Nogi: Kończyny tylne są dłuższe niż przednie.
[edytuj] Tryb życia
Koczkodan czarnosiwy jest płochliwą i ostrożną małpą. Większość czasu spędza na najwyższych gałęziach drzew. Żyje w stadach, najaktywniejszy jest rano i pod wieczór. Upalne godziny popołudniowe spędza odpoczywając w cieniu gęstych gałęzi. Członkowie stada czyszczą sobie w tym czasie wzajemnie sierść, co przyczynia się do umacniania więzi w grupie.
Stado koczkodanów składa się z 10-30 samic i jednego dojrzałego płciowo samca. Młode samice najczęściej przez całe życie pozostają ze swoją matką. Samiec nie musi całego życia spędzić z jednym stadem. Często związek trwa tylko kilka tygodni, nieraz lat, zawsze jednak samiec jest niekwestionowanym wodzem.
Choć pojedyncze stada koczkodanów zamieszkują własne, ograniczone terytorium, którego bronią przed sąsiadami, często tworzą w ciągu dnia mieszane grupy z innymi gatunkami koczkodanów oraz z gazelami i szympansami.
[edytuj] Pożywienie
Podczas poszukiwania pożywienia całe stado przemieszcza się po swoim terytorium. Koczkodany czarnosiwe żywią się głownie owocami, ale nie gardzą też nasionami, pąkami, liśćmi, a nawet korą drzew. Ten wegetariański jadłospis uzupełniają owadami, jaszczurkami, ptakami i małymi ssakami.
Ich nawyki nie różnią się od przyzwyczajeń innych małp wąskonosych. Pożywienie podają sobie jedną ręką. Afrykańscy farmerzy i leśnicy uważają koczkodany za szkodniki, ponieważ pustoszą ich zbiory.
[edytuj] Rozmnażanie
Pora godowa zmienia się w zależności od regionu występowania. W wilgotnych lasach tropikalnych parzenie następuje najczęściej w porze suchej, na wyżej położonych terenach jesienią. na innych obszarach może odbywać się cały rok. Jeśli w stadzie jeszcze inna samica ma ruję, do stada zostaje gościnnie przyjęty samotnie żyjący samiec.
Samica miewa młode z reguły co 2 lata. Najczęściej rodzi się tylko jedno młode, przeważnie w nocy, na drzewie. Zaraz po urodzeniu chwyta się sierści matki na brzuchu. Długi ogon, który jest na początku sztywny, pomaga mu w utrzymaniu się.
Przypisy
- ↑ Cercopithecus mitis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Cercopithecus mitis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
[edytuj] Bibliografia
- Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
- Strawder, N.: Cercopithecus mitis (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 2 stycznia 2009].
- Cercopithecus mitis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 2 stycznia 2009]