Kodeks karny (1997)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.
Kodeks karny
Nazwa potoczna kodeks karny
Skrót nazwy k.k., kk
Data wydania 6 czerwca 1997
Miejsce publikacji  Polska, Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553
Data wejścia w życie 1 września 1998
Rodzaj aktu ustawa
Przedmiot regulacji prawo karne materialne
Status obowiązujący
Ostatnio zmieniony przez Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 849
Wejście w życie ostatniej zmiany 27 stycznia 2014
Przeczytaj: Ważne zastrzeżenia!

Kodeks karny (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny) – akt prawny regulujący zasady prawa karnego materialnego obowiązujący w Polsce.

Powstanie i wejście w życie[edytuj | edytuj kod]

Komisja do spraw Reformy Prawa Karnego pod przewodnictwem Kazimierza Buchały powstała w 1987 roku, jednakże minister sprawiedliwości zmienił jej skład i rozpoczęła swoją pracę jesienią 1989 roku. W trakcie prac próbowano wzmocnić aspekt obiektywny w karalności usiłowania, przejawiało się to w pomyśle rezygnacji z karalności usiłowania drobnych przestępstw (najpierw proponowano przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 2, później do roku). Proponowano również obniżenie górnej granicy kary za usiłowanie do dwóch trzecich ustawowego zagrożenia, a w przypadku zagrożenia karą 25 lat pozbawienia wolności albo dożywocia, ta granica miała wynosić 15 lat[1]. Obie te propozycje nie zostały ostatecznie wprowadzone do ustawy. W 1994 roku przedstawiła pod publiczną dyskusję projekt nowego kodeksu karnego. W 1995 roku został on skierowany do parlamentu. Został uchwalony 6 czerwca 1997 roku, początkowo miał wejść w życie pół roku później, jednakże vacatio legis zostało przedłużone i wszedł w życie 1 września 1998 roku[2]. Równocześnie został uchwalony i wszedł w życie Kodeks postępowania karnego i Kodeks karny wykonawczy.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Głównym założeniem kodeksu jest jego użycie tylko jako ultima ratio zgodnie z założeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W wypadku przestępstw zagrożonych karami alternatywnymi daje pierwszeństwo karom nieizolacyjnym (art. 58 § 1). Rozszerzono możliwość stosowania warunkowego umorzenia postępowania oraz warunkowego zawieszenia wykonania kary. Zaostrzono odpowiedzialność za najcięższe zbrodnie, potwierdzając jedną z ostatnich nowelizacji poprzedniego Kodeksu[3], dodając do kar karę dożywotniego pozbawienia wolności. Równocześnie zniesiono karę śmierci. Wprowadzono instytucje naprawienia szkody oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (art. 46).

Struktura redakcyjna kodeksu[edytuj | edytuj kod]

K.k. posiadał pierwotnie 363 artykuły, dzieli się na trzy części oraz 14 rozdziałów:

  • Część ogólna (art. 1-116)
  • Część szczególna (art. 117-316)
    • Rozdział XVI. Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne (art. 117-126)
    • Rozdział XVII. Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (art. 127-139)
    • Rozdział XVIII. Przestępstwa przeciwko obronności (art. 140-147)
    • Rozdział XIX. Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu (art. 148-162)
    • Rozdział XX. Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu (art. 163-172)
    • Rozdział XXI. Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji (art. 173-180)
    • Rozdział XXII. Przestępstwa przeciwko środowisku (art. 181-188)
    • Rozdział XXIII. Przestępstwa przeciwko wolności (art. 189-193)
    • Rozdział XXIV. Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania (art. 194-196)
    • Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (art. 197-205)
    • Rozdział XXVI. Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece (art. 206-211)
    • Rozdział XXVII. Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej (art. 212-217)
    • Rozdział XXVIII. Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową (art. 218-221)
    • Rozdział XXIX. Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego (art. 222-231)
    • Rozdział XXX. Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości (art. 232-247)
    • Rozdział XXXI. Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum (art. 248-251)
    • Rozdział XXXII. Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu (art. 252-264a)
    • Rozdział XXXIII. Przestępstwa przeciwko ochronie informacji (art. 265-269b)
    • Rozdział XXXIV. Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów (art. 270-277)
    • Rozdział XXXV. Przestępstwa przeciwko mieniu (art. 278-295)
    • Rozdział XXXVI. Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu (art. 296-309)
    • Rozdział XXXVII. Przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi (art. 310-316)
  • Część wojskowa (art. 317-363)
    • Rozdział XXXVIII. Przepisy ogólne dotyczące żołnierzy (art. 317-337)
    • Rozdział XXXIX. Przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej (art. 338-342)
    • Rozdział XL. Przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej (art. 343-349)
    • Rozdział XLI. Przestępstwa przeciwko zasadom postępowania z podwładnymi (art. 350-353)
    • Rozdział XLII. Przestępstwa przeciwko zasadom obchodzenia się z uzbrojeniem i uzbrojonym sprzętem wojskowym (art. 354-355)
    • Rozdział XLIII. Przestępstwa przeciwko zasadom pełnienia służby (art. 356-357)
    • Rozdział XLIV. Przestępstwa przeciwko mieniu wojskowego (art. 358-363)

Nowelizacje[edytuj | edytuj kod]

Kodeks karny znowelizowano 51 razy. Nie został jednak wydany dotąd jego tekst jednolity. Pierwsza nowelizacja nastąpiła w 1999 r.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozdział 13. W: Włodzimierz Wróbel, Andrzej Zoll: Polskie prawo karne. Część ogólna. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010, s. 222, 223. ISBN 978-83-240-1351-7.
  2. Rozdział 5. W: Włodzimierz Wróbel, Andrzej Zoll: Polskie prawo karne. Część ogólna. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010, s. 81. ISBN 978-83-240-1351-7.
  3. Ustawa z dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym – Dz. U. z 1995 r. Nr 95, poz. 475

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Artykuł uwzględnia ograniczony pod względem terytorialnym stan prawny na 31 maja 2012. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.