Koga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy żaglowca. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Przedstawienie kogi na pieczęci Elbląga
Współczesna rekonstrukcja kogi

Koga, kogga – duży żaglowiec handlowy, dostosowywany do celów wojennych, dominujący na akwenach Morza Bałtyckiego i Północnego w wiekach XII-XV, spotykany do początku XVI wieku. Koga stanowiła w tym czasie podstawowy typ statku Hanzy.

Okręt o kadłubie płaskodennym, pękatym (stosunek długości do szerokości 3:1), balastowy, mało zwrotny, poszycie zakładkowe, 1 maszt, ożaglowanie rejowe, najczęściej jeden duży, prostokątny żagiel. Początkowo pierwsze kogi miały na prawej burcie wiosło sterowe, ale szybko zastąpił je ster zawiasowy na długiej tylnicy i wysokiej rufie, poruszany rumplem. Cechą wyróżniającą sylwetkę kogi były wysokie kasztele z blankami, znajdujące się na dziobie i rufie. Tam też noszone było uzbrojenie żaglowca. Pod kasztelami znajdowały się pomieszczenia mieszkalne załogi i kupców, reszta jednostki była pokryta pokładem. Duży centralny maszt znajdował się na środku jednostki. Drugą cechą charakterystyczną był fakt, że dziobnica i tylnica kogi miały kształt równej belki, wychodzącej ukośnie ze stępki.

Parametry techniczne dużej kogi:

  • długość 30 m
  • zanurzenie 3 m
  • wyporność 1000 t
  • ładowność 300 t

Koga wywodziła się z nefu, a przekształciła się z czasem w nieco większy i zwrotniejszy od niej holk, w którym na ostatnim maszcie zastosowano ożaglowanie łacińskie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons