Kokornak wielkolistny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kokornak wielkolistny
Kokornak wielkolistny: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad magnoliowe
Rząd pieprzowce
Rodzina kokornakowate
Rodzaj kokornak
Gatunek kokornak wielkolistny
Nazwa systematyczna
Aristolochia macrophylla Lam.
Encycl. 1: 252 1783[2]
Synonimy

Aristolochia arkasana Lodd. (nom. inval.)
Aristolochia durior Hill
Aristolochia frutescens Marshall
Aristolochia grandifolia Salisb.
Aristolochia hitchcockii Gand.
Aristolochia sipho L'Hér.
Hocquartia macrophylla (Lam.) Dumort.
Isotrema durius (Hill) H. Huber
Isotrema macrophyllum (Lam.) C.F. Reed
Isotrema sipho (L'Hér.) Raf.
Siphisia glabra Raf.
Siphisia sipho (L'Hér.) Raf.[2]

Kokornak wielkolistny (Aristolochia macrophylla Lam.), nazywany także ze względu na duże rozmiary "krzewem szlacheckim" – gatunek rośliny z rodziny kokornakowatych (Aristolochiaceae Juss.). Występuje naturalnie w Stanach Zjednoczonych. Ponadto został naturalizowany w innych regionach świata, między innymi w Kanadzie i Europie[3].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rośnie naturalnie w Stanach Zjednoczonych, w stanach Pensylwania, Wirginia Zachodnia, Karolina Południowa, Tennessee, północnej części Georgii, wschodniej części Kentucky, zachodniej części Marylandu, zachodniej części Karoliny Północnej oraz zachodniej części Wirginii. Ponadto gatunek ten został naturalizowany w Niemczech, Szwecji, Norwegii, kanadyjskiej prowincji Ontario oraz w Stanach Zjednoczonych w stanach Connecticut, Massachusetts, New Jersey, Nowy Jork, Vermont i pozostałej części Marylandu[3][4].

Kwiat

Morfologia i biologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
pnąca o zdrewniałych i bezwłosych pędach. Dorasta do 20 m wysokości[5].
Liście
Mają narkowaty kształt. Mają 7–34 cm długości oraz 10–35 cm szerokości. Nasada liścia ma sercowaty kształt. Z tępym lub ostrym wierzchołkiem. Ogonek liściowy jest nagi i ma długość 4–6 cm[5].
Kwiaty
Zygomorficzne, pojedyncze. Mają żółto-brunatną barwę. Dorastają do 10–13 mm długości i 3–5 mm średnicy. Mają kształt wygiętej tubki. Łagiewka jest kulista u podstawy[5]. Wydzielają nieprzyjemny dla ludzi zapach wabiący muchy, które je zapylają[6].
Owoce
Torebki o cylindrycznym lub jajowatym kształcie. Mają 6–8 cm długości i 4–10 cm szerokości. Pękają u podstawy[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w lasach i na skalistych zboczach. Występuje na wysokości do 1300 m n.p.m. Kwitnieod maja do lipca, natomiast owoce pojawiają się od sierpnia do października[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna, pnącze nadające się do sadzenia w miejscach półcienistych lub cienistych. Możliwe do uprawy na obszarach o ciepłym klimacie strefy 10-12, może być jednak uprawiany również w Polsce. Wymaga przepuszczalnej, próchnicznej gleby oraz rusztowania dla podtrzymania jego cienkich pędów. Rozmnaża się z nasion wysiewanych wczesną wiosną oraz z sadzonek wyprodukowanych przez ogrodników. Rozrasta się bardzo szybko. Roślina idealna do miejskich warunków: do sadzenia przy ogrodach, altanach, pergolach (pędy rośliny owijają się wokół podpór). Roślina odporna na mróz, przed zimą jednak zaleca się zabezpieczyć ją przed mrozem poprzez obsypanie ziemią, liśćmi lub igliwiem dolnej części rośliny do ~25-30 cm[7].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-29].
  2. 2,0 2,1 Aristolochia macrophylla Lam. (ang.). The Plant List. [dostęp 2 kwietnia 2015].
  3. 3,0 3,1 Taxon: Aristolochia macrophylla Lam. (ang.). Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2 kwietnia 2015].
  4. Aristolochia macrophylla – Maps (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 2 kwietnia 2015].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Aristolochia macrophylla (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 2 kwietnia 2015].
  6. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  7. Kokornak wielkolistny (pol.). 2013. [dostęp 2013-04-11].