Kokoryczka wonna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kokoryczka wonna
Kwiatostan kokoryczki wonnej
Kwiatostan kokoryczki wonnej
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Rodzaj kokoryczka
Gatunek kokoryczka wonna
Nazwa systematyczna
Polygonatum odoratum (Mill) Druce.
Ann. Scott. Nat. Hist. 226. 1906
Synonimy

Polygonatum officinale All.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Kokoryczka wonna (Polygonatum odoratum (Mill) Druce) – gatunek byliny należący do rodziny szparagowatych (według systemu APG III z 2009). Występuje na terenie prawie całej Europy, a także w Azji i Ameryce Północnej. W Polsce roślina dość rozpowszechniona, spotykana na całym niżu i w niższych położeniach górskich.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Naga, kanciasta, łukowato wygięta w dół, o wysokości od 20 do 60 cm. Wyrasta z czołgającego się, rozgałęzionego kłącza, ze śladami po ubiegłorocznych obumarłych łodygach.
Liście
Podłużnie jajowate lub wąskoeliptyczne, szorstkie, nasadą obejmujące łodygę, od spodu szarozielone, zaostrzone, całobrzegie, ustawione dwustronnie, malejące w stronę szczytu łodyg. Nerwacja wyraźnie widoczna.
Kwiaty
Dzwonkowate, najczęściej pojedyncze oraz zgrupowane w gronach w kątach liści, po dwa rzadko trzy kwiaty, zwisające pod liśćmi, na szypułkach o długości do 2 cm, od spodu łodygi, wonne lub słabo pachnące, koloru białawego, lub zielono-białego. Okwiat sześcio-ząbkowy, ząbki okwiatu o długości do 5 mm, człony okwiatu zrosłe w rurkę. Kwiat ma sześć pręcików o nagich nitkach. Pylniki trójkątne, słupek 1 górny, dzbanuszkowaty. Kwitnie: maj - czerwiec.
Owoc
Jagoda z kilkoma nasionami. Dojrzałe owoce koloru sino-czarnego.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina trująca 
Zawiera trujące glikozydy i asparganinę. Cała roślina jest toksyczna, powoduje zatrucia u ludzi[2].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w widnych lasach, zaroślach i nadrzecznych lasach. Preferuje stanowiska półcieniste, umiarkowanie naświetlone, lubi gleby kamieniste umiarkowanie ubogie lub zasobne o zasadowości, powyżej 7 pH. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych, gatunek charakterystyczny dla związku roślinnego Geranion sanguinei[3]. Geofit.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina ozdobna
    • Bardzo ozdobna i atrakcyjna roślina w ogrodzie. Szczególnie nadaje się do sadzenia w zadrzewionych zakątkach ogrodu. Wymaga żyznej, próchnicznej gleby.
  • Roślina lecznicza
  • Działanie: silne działanie farmakologiczne, nie zawodzi w określonych schorzeniach. W dużych dawkach staje zielem niebezpiecznym.
    • Wskazania: niewydolność krążenia, zadyszka, nerwica żołądka, jelit i serca, kłucie w sercu, skurcze naczyniowe, cukrzyca (hiperglikemia), skąpomocz, obrzęki zastoinowe, nadciśnienie, skurcze jelit i żołądka, kamica moczowa i żółciowa, suchy kaszel, choroby wątroby, pękanie i przepuszczalność naczyń krwionośnych, zdenerwowanie, bezsenność, lęk, wewnętrzny niepokój, dna, reumatyzm, choroby skórne, miażdżyca, choroby zakaźne z zaburzeniami sercowymi, okres przekwitania, zawroty głowy, uderzenia krwi do głowy i gorąca, chwilowe zaciemnienia w oczach po schyleniu się.[potrzebne źródło]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-10-01].
  2. Jan Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-200-2415-3.
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.