Kolë Idromeno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Motra tone, 1883
Dasma Shkodrane

Kolë Idromeno (ur. 15 sierpnia 1860 w Szkodrze, zm. 12 grudnia 1939 w Tiranie) – albański malarz, fotografik, architekt i muzyk.

Pochodził z rodziny albańskich emigrantów, wyznania prawosławnego, którzy z greckiej Hydry przenieśli się do Szkodry. Jego rodzicami byli: Arsen Idromeno i Roza z d. Saraçi. Jako dziecko zaczął praktykę w warsztacie ciesielskim, ale z czasem porzucił to zajęcie i uczył się sztuki fotografii pod kierunkiem Pjetëra Marubiego. On też doradził rodzicom, aby wysłać młodego Kolë na studia zagraniczne. W 1875 rozpoczął naukę w Wenecji, gdzie przebywał przez lata i kształcił swój talent artystyczny. Po powrocie do kraju w 1877 rozpoczął pracę w Studio Marubi w Szkodrze. Fascynował się portretem fotograficznym, uwiecznił większość działających wówczas w Szkodrze grup muzycznych. Oprócz fotografii fascynowało go malarstwo. Sławę przyniósł mu namalowany w 1883 portret kobiety, zatytułowany Nasza siostra (alb. Motra tone), nazywany przez albańskich krytyków sztuki Albańską Moną Lizą.

Pierwszą wystawę jego obrazów otwarto w 1923 w Szkodrze, a w 1931 w Tiranie. Swoje prace prezentował także na wystawach w Wiedniu, Budapeszcie, Rzymie i Bari. W 1939 obraz Wesele w Szkodrze (alb. Dasma Shkodrane) znalazł się na wystawie sztuki europejskiej, otwartej w Nowym Jorku.

Był prawdopodobnie jedynym Albańczykiem, który korespondował z braćmi Lumiere i w 1912 zaprezentował w Szkodrze ich wynalazek – kinematograf.

Idromeno był także muzykiem. Od 1878 występował w szkoderskich zespołach amatorskich, grając w nich początkowo na trąbce, a następnie na skrzypcach. Mniej znana jest jego działalność jako scenografa, współpracującego z miejscowymi zespołami teatralnymi.

W 1956, po śmierci artysty, jego dzieła zebrano, poddano renowacji i umieszczono w tirańskiej Galerii Sztuki. W 1985 został wyróżniony pośmiertnie tytułem Malarza Ludu (alb. Piktor i Popullit). W 1987 telewizja albańska zrealizowała film dokumentalny o życiu i twórczości Idromeno.

Większość dzieł jego autorstwa posiada sygnaturę Nikolla Idromeno. Jego brat Mouni Klammeno był także malarzem.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mikel Prenushi: Kolë Idromeno (1860-1939), jeta dhe veprat. Tirana: 1984. (alb.)
  • Flori Slatina: Portrete artistesh. Tirana: 1999. (alb.)