Kolegium Jezuitów w Nieświeżu
Kolegium Jezuitów w Nieświeżu – kolegium prowadzone przez zakon jezuitów w Nieświeżu w latach 1586-1773.
Założone przez marszałka wielkiego litewskiego Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła Sierotkę w 1586. Akt fundacji z 1584, zatwierdzony został uchwałą sejmową w 1589.
Dwukondygnacyjny gmach kolegium wzniesiony został w latach 1586-1588 według planów przysłanych z Rzymu, położony nad stawem, miał dość wilgotne piwnice. Kolegium zostało powiększone w latach 1593-1599. Uposażone dobrami Lupsk z 6 wsiami, zasilone nadaniami Zygmunta Karola Radziwiłła. Dochody kolegium wynosiły w roku 1603-1600 złotych polskich, w 1639-6000 złp, w 1705-5069 złp, 1749-5569 złp.
Michał Salpa w latach 1608-1610 był rektorem Kolegium w Nieświeżu, a do 1614 r. regensem seminarjów diecezjalnego i papieskiego w Wilnie natępnie jako wicerektor a od 1616 do 1618 rektor Akademii w Wilnie. Dwukrotnie (w latach 1623-1627 i 1630-1635) rektorem był Wojciech Slaski, wcześniej, w latach 1618-1622, był tu profesorem teologii pozytywnej i polemicznej.
W 1773, po kasacie zakonu jezuitów, szkołę przejęła powołana przez Sejm Rozbiorowy 1773-1775 Komisja Edukacji Narodowej.
[edytuj] Bibliografia
- Archiwum Rzymskie Societatis Jesu w Krakowie Pol 75 f. 167-202 (Historia fundationis 1587, Encomium N. Chr. Radziwiłł)
- S. Załęski, Kolegium jezuitów w Nieświeżu, w: Przegląd Powszechny 54 (1897) s.239-252
