Kolej szerokotorowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozstaw szyn
Splot - Tor - Tor tramwajowy

Track gauge.svg

Kolej szerokotorowa
  Breitspurbahn 3 000 mm (118,1 in)
  Rozstaw brunelowski 2 140 mm (84,3 in)
  Rozstaw indyjski 1 676 mm (66,0 in)
  Rozstaw iberyjski 1 668 mm (65,7 in)
  Rozstaw irlandzki 1 600 mm (63,0 in)
  Rozstaw rosyjski 1 520 mm (59,8 in)

Kolej normalnotorowa
  Rozstaw standardowy
(stephensonowski)
1 435 mm (56,5 in)

Kolej średniotorowa
  Rozstaw szkocki 1 372 mm (54,0 in)
  Rozstaw przylądkowy 1 067 mm (42,0 in)
  Rozstaw metrowy 1 000 mm (39,4 in)

Kolej wąskotorowa
  Rozstaw trójstopowy 914 mm (36,0 in)
  Rozstaw bośniacki 760 mm (29,9 in)

Inne
  Rozstaw piętnastocalowy 381 mm (15,0 in)

Rail gauge world.png
Kolej szerokotorowa w Irlandii
Wagon na szerokim torze 1520 mm w Przemyślu

Kolej szerokotorowakolej o prześwicie większym niż uznawany za normalny, czyli 1435 mm. Istnieje w Rosji i innych krajach poradzieckich – prześwit od lat 60. XX wieku wynosi tam 1520 mm (poprzednio 1524 mm), Finlandii – 1524 mm, co jest pozostałością okupacji carskiej Rosji, Irlandii – 1600 mm, w Hiszpanii i Portugalii – 1667 mm, Indiach, Pakistanie i Bangladeszu – 1676 mm.

Linie szerokotorowe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Linie z prześwitem rosyjskim istnieją też w Polsce. Najdłuższą jest Linia Hutnicza Szerokotorowa, dawniej Linia Hutniczo-Siarkowa, będąca najdalej wysuniętym na zachód Europy odcinkiem toru o prześwicie 1520 mm. Wybudowana na potrzeby Huty Katowice do niewymagającej przeładunku lub zmiany wózków wymiany towarowej z dawnym ZSRR (obecnie Rosją i Ukrainą) – importu rudy żelaza i eksportu siarki. Biegnie od granicy ukraińsko-polskiej w okolicach Gródka do Sławkowa w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Jej długość wynosi 394,65 km – odległość mierzona od granicy państwa do umownego punktu stycznego z bocznicą Huty Katowice.

Innymi liniami szerokotorowymi są krótkie odcinki przy wschodniej lub północnej granicy państwa, m.in. linia z Żurawicy do stacji Hurko, z Przemyśla Głównego do granicy państwa i dalej do stacji Mościska na Ukrainie (linia kolejowa nr 92), z Bogaczewa do Mamonowa – czynna na odcinku Wielkie WierznoBraniewoMamonowo (linia kolejowa nr 217), z Zabłotczyzny do granicy państwowej (linia kolejowa nr 59), a także linia z Geniuszy do granicy państwa w Kuźnicy Białostockiej i dalej do białoruskiej stacji Briuzgi – czynna na odcinku od Sokółki (linia kolejowa nr 57).

Linie zlikwidowane lub niezrealizowane[edytuj | edytuj kod]

Great Western Railway budowała w XIX w. linie o prześwicie 2140 mm. W III Rzeszy planowano budowę Breitspurbahn o prześwicie 3000 mm.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]