Kolistyna − antybiotyk należący do polimyksyn, inaczej nazywana polimyksyną E, produkowana jest przez niektóre szczepy Bacillus polymyxa.
Mechanizm działania[edytuj]
Ze względu na budowę amfifilową, kolistyna może łatwo przenikać do komórek bakteryjnych i integrować się z fosfolipidami w błonie komórkowej, co zaburza jej strukturę. Kolistyna działa więc jak związki powierzchniowo czynne (detergenty), co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności bakteryjnej błony komórkowej i w konsekwencji do zniszczenia komórki.
Zakres działania[edytuj]
Kolistyna działa tylko na bakterie Gram-ujemne takie jak:[3]
tlenowce:
beztlenowce:
Farmakokinetyka[edytuj]
Kolistyna nie wchłania się prawie wcale z przewodu pokarmowego, podana doustnie będzie działała tylko na bakterie znajdujące się w układzie pokarmowym. Praktycznie nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego oraz do jamy opłucnej i otrzewnej. Podane dożylnie wydalane są przez nerki w formie niezmienionej dzięki czemu mogą być stosowane w zakażeniach układu moczowego[4]. Jej aktywność jest hamowana przez Ca2+ o Mg2+[3].
Działania niepożądane[edytuj]
Kolistyna ma wiele działań niepożądanych do których należy m.in. neurotoksyczność i nefrotoksyczność dlatego nie można jej stosować w niewydolności nerek[4]. Oprócz tego powoduje uwolnienie histaminy i serotoniny przez monocyty, co może prowadzić do ostrej niewydolności oddechowej, dlatego trzeba zachować szczególną ostrożność w czasie podawania tego leku w postaci aerozolu.[3] Kolistyna mimo to że jest bardzo podobna do polimyksyny B to jednak jest od niej mniej toksyczna[2].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Kolistyna – karta leku (APRD00886) (ang.). DrugBank.
- ↑ 2,0 2,1 Kolistyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Danuta Dzierżanowska: Antybiotykoterapia praktyczna. Wyd. V. α-medica press, 2009, s. 161-162.
- ↑ 4,0 4,1 Wojciech Kostowski i Zbigniew S. Herman: Farmakologia. Wyd. III. T. 2. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010, s. 341,342.
|
ATC (A07) – Leki przeciwbiegunkowe, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe stosowane w chorobach przewodu pokarmowego |
|
A 07 A – Leki przeciwdrobnoustrojowe stosowane
w chorobach przewodu pokarmowego |
|
|
|
|
|
A 07 AB – Sulfonamidy
|
|
|
|
A 07 AC – Pochodne imidazolu
|
|
|
|
A 07 AD – Inne leki przeciwdrobnoustrojowe stosowane
w chorobach przewodu pokarmowego
|
|
|
|
| A 07 B – Leki adsorbujące |
|
A 07 BA – Węgiel aktywowany
|
|
|
|
A 07 BC – Inne leki adsorbujące
|
|
|
|
A 07 D – Leki hamujące perystaltykę
przewodu pokarmowego |
|
A 07 DA – Leki hamujące perystaltykę
przewodu pokarmowego
|
|
|
|
A 07 E – Leki przeciwzapalne stosowane
w chorobach przewodu pokarmowego |
|
A 07 EA – Kortykosteroidy do stosowania
miejscowego
|
|
|
|
A 07 EB – Leki przeciwalergiczne z wyłączeniem
kortykosteroidów
|
|
|
|
A 07 EC – Kwas aminosalicylowy
i inne podobne leki
|
|
|
|
A 07 F – Preparaty przywracające prawidłową florę
jelitową, hamujące biegunkę |
|
A 07 FA – Preparaty przywracające prawidłową florę
jelitową, hamujące biegunkę
|
|
|
|
| A 07 X – Różne leki przeciwbiegunkowe |
|
A 07 XA – Inne leki przeciwbiegunkowe
|
|
|
|
|
ATC (J01) – Leki przeciwbakteryjne do stosowania wewnętrznego |
|
| J 01 A – Tetracykliny |
|
|
| J 01 B – Chloramfenikole |
|
J 01 BA – Chloramfenikole
|
|
|
|
J 01 C – Antybiotyki β-laktamowe,
penicyliny |
|
J 01 CA – Penicyliny o szerokim
spektrum działania
|
|
|
|
J 01 CE – Penicyliny wrażliwe na β-laktamazę
|
|
|
|
J 01 CF – Penicyliny oporne na β-laktamazę
|
|
|
|
J 01 CG – Inhibitory β-laktamazy
|
|
|
|
J 01 CR – Połączenia penicylin z inhibitorami β-laktamazy
|
|
|
|
J 01 D – Pozostałe antybiotyki
β-laktamowe |
|
|
| J 01 E – Sulfonamidy i trimetoprim |
|
J 01 EA – Trimetoprim i jego pochodne
|
|
|
|
J 01 EB – Sulfonamidy o krótkim
czasie działania
|
|
|
|
J 01 EC – Sulfonamidy o średnim
czasie działania
|
|
|
|
J 01 ED – Sulfonamidy o długim
czasie działania
|
|
|
J 01 EE – Połączena sulfonamidów z trimetoprimem
i jego pochodnymi
|
|
|
|
J 01 F – Makrolidy, linkozamidy i
streptograminy |
|
J 01 FA – Makrolidy
|
|
|
|
J 01 FF – Linkozamidy
|
|
|
|
J 01 FG – Streptograminy
|
|
|
|
| J 01 G – Aminoglikozydy |
|
J 01 GA – Streptomycyny
|
|
|
|
J 01 GB – Inne aminoglikozydy
|
|
|
|
| J 01 M – Chinolony |
|
J 01 MA – Fluorochinolony
|
|
|
|
J 01 MB – Inne
|
|
|
|
| J 01 R – Połączenia leków przeciwbakteryjnych |
|
J 01 RA – Połączenia leków przeciwbakteryjnych
|
|
|
|
| J 01 X – Inne leki przeciwbakteryjne |
|
J 01 XA – Antybiotyki glikopeptydowe
|
|
|
|
|
|
|
|
J 01 XC – Antybiotyki o budowie steroidowej
|
|
|
|
J 01 XD – Pochodne imidazolu
|
|
|
|
J 01 XE – Pochodne nitrofuranu
|
|
|
|
J 01 XX – Inne
|
|
|
|