Kolos Rodyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kolos Rodyjski według wyobrażeń z XVI wieku. Sztych Martena van Heemskerck
Mniej tradycyjne wyobrażenie Kolosa (niestojącego w rozkroku).
Ilustracja Kolos z Rhodos z książki Book of Knowledge, The Grolier Society (1911).
Wikimedia Commons

Kolos Rodyjski – jeden z siedmiu cudów świata. Olbrzymich rozmiarów posąg Heliosa, boga słońca, wybudowany na wyspie Rodos przez Charesa z Lindos w latach 294-282 p.n.e.[1] Monument wykonano z brązu i ustawiono u wejścia do portu Rodos dla upamiętnienia niepowodzenia Demetriusza Poliorketesa, który w latach 305-304 p.n.e. oblegał miasto[2]. Posąg miał ok. 30 metrów wysokości, stał na 10-metrowym piedestale[2] i ważył według różnych szacunków od 30 do 70 ton. Widoczny był już z okolicznych wysp.[potrzebne źródło] Posąg został zniszczony w 227/226 p.n.e. w wyniku trzęsienia ziemi[2].

Konstrukcja posągu[edytuj | edytuj kod]

Według zapisków kronikarskich do budowy tego posągu zużyto 500 talentów (ok. 12,7 tony) brązu oraz 300 talentów (ok. 7,6 tony) żelaza do wykonania szkieletu. Jego budowa trwała 12 lat. Konstrukcja figury oparta była na żelaznym szkielecie wypełnionym gliną i obłożonym elementami z brązu. Oczy wysadzono kamieniami szlachetnymi. Przy montażu kolosa Chares zastosował oryginalną metodę: w miarę budowy posąg obsypywano ziemią tworząc ogromny kopiec, który po zakończeniu budowy rozkopano.

Niektóre wyobrażenia posągu Heliosa na Rodos ukazują go w rozkroku nad wejściem do portu – statki miałyby wtedy przepływać pod posągiem. Uważa się, że nie jest to właściwy obraz – według niektórych taka konstrukcja nie była możliwa ze względów technicznych. Według opisów starożytnych kolos przedstawiał boga Heliosa w postawie wyprostowanej, odchylonego nieco do tyłu, wpatrującego się z natężeniem w dal i osłaniającego prawą dłonią oczy. Głowę jego zdobiła promienista korona (królewski diadem). Całość stała na marmurowym postumencie wybudowanym u wejścia do zatoki portu. Pierwotnie Helios miał błogosławić Rodos wyciągniętą ku przodowi prawą ręką, ale zrezygnowano z tego z przyczyn technicznych (niemożność zapewnienia figurze odpowiedniej stabilności przy takiej postawie). Niektóre przekazy wspominają o trzymanym w dłoni lampionie[3].

Zniszczenie posągu[edytuj | edytuj kod]

Posąg uległ zniszczeniu w 227/226 p.n.e., podczas trzęsienia ziemi[2]. Jak pisał Strabon "statua leżała na ziemi powalona trzęsieniem ziemi i przełamana w kolanach". Można przypuścić, że do zniszczenia kolosa przyczyniła się korozja szkieletu, wykonanego z nie najlepszej jakości żelaza i znajdującej się w wilgotnym środowisku wypełniającej posąg gliny.

Powalony posąg nadal budził niekłamany podziw starożytnych swoimi rozmiarami. Pliniusz Starszy wspomina, że tylko niewielu ludzi było w stanie objąć obydwiema rękami duży palec ręki statui.

Ponieważ przepowiednia wyroczni delfickiej nie była przychylna odbudowie posągu, zrujnowany kolos leżał w wodzie aż do VII wieku. Arabowie, którzy w 654 r. zdobyli Rodos, sprzedali go na złom wędrownemu kupcowi z Emessy. Nabywca, jak podaje kronika Teofanesa Wyznawcy, rozbił resztki posągu i wywiózł je, objuczywszy nimi 900 wielbłądów.

Ostatnie odkrycia archeologiczne dowodzą, że posąg mógł stać na wzgórzu, na którym stoi teraz zamek.

Przypisy

  1. Peter A. Clayton, Martin Price: The Seven Wonders of the Ancient World. Routledge, 1988, s. 127. ISBN 9780415050364.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Jona Lendering: Seven Wonders of the Ancient World (ang.). [dostęp 2012-06-15].
  3. Karolina Sypniewska "Legendarny kolos i gąbki", Express Bydgoski 17 grudnia 2011