Komando

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Komando (niem. Kommando) - podstawowa komórka w organizacji pracy w niemieckich obozach koncentracyjnych, składająca się z kilku, kilkudziesięciu bądź nawet kilkuset więźniów, na czele których stał więzień funkcyjny kapo[1].

Komanda wywodzą się z organizacji pracy pierwszych transportów, które budowały obóz od podstaw (stawiały baraki, kopały rowy itp.).

W systemie śmiertelnego wycieńczania pracą dostanie się do określonego komanda było kwestią życia lub śmierci. Do najtrudniejszych komand należały zatrudnione przy fizycznej pracy na zewnątrz. Zimą zbierały one największą liczbę ofiar. W niektórych perspektywa życia nie była większa niż 2-3 tygodnie. Do najlżejszych, rokujących na dłuższe przeżycie należała np. praca w kuchni, w orkiestrze obozowej, w administracji czy praca przy sortowaniu różnego rodzaju mienia po zagazowanych w „Kanadzie”.

Komanda pracujące na zewnątrz obozu stwarzały z kolei szansę więźniom na „zorganizowanie” dodatkowych racji żywnościowych, nielegalnych narzędzi, lekarstw (często przy pomocy ludności okolicznej). Były one ułatwieniem dla szukających ucieczki z obozu.

Psychicznie najcięższą pracą była praca przy wypróżnianiu komór gazowych i obsłudze krematoriów (to komando było prawie zawsze złożone wyłącznie z Żydów), nazywane w Auschwitz-Birkenau Sonderkomandem.

Z rozwojem ekonomicznej, gospodarczej roli obozów powstawały komanda obsługujące nie tylko sam obóz i jego zbrodniczą machinę, lecz całą siatkę przedsiębiorstw niemieckich. Kierownictwo obozu wynajmowało więźniów, jako niezwykle tanią siłę roboczą. Niektóre fabryki usytuowane były za daleko od obozu macierzystego, aby codziennie mogły dochodzić do nich komanda więźniów. Wówczas zakładano podobozy.

Przypisy

  1. Komando, w: Piotr Cywiński, Jacek Lachendro, Piotr Setkiewicz, Auschwitz od A do Z, Oświęcim 2013, s.92; Franciszek Piper, Eksploatacja pracy więźniów, w: Auschwitz 1940-1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu, t. II: Więźniowie - życie i praca, Oświęcim 1995, s. 60-63.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]