Komisja Simpsona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Raport Komisji Simpsona
Państwo  Mandat Palestyny
Data utworzenia 1 października 1930
Autor(zy) Sir John Hope Simpson
Cel Wyjaśnienie przyczyn i okoliczności wybuchu zamieszek w Palestynie w 1929

Królewska Komisja Hope Simpsona (ang. The Hope Simpson Royal Commission) prowadziła dochodzenie wyjaśniające przyczyny wybuchu i przebieg zamieszek w Palestynie w 1929. Jej powołanie zostało zalecone przez Raport Komisji Śledczej Shawa z marca 1930.

Końcowy raport Komisji został przygotowany 1 października 1930, i opublikowany 21 października pod tytułem Raport na Temat Imigracji, Osadnictwa Rolniczego i Rozwoju (ang. The Report on Immigration, Land Settlement and Development). Ze względu na brak gruntów rolnych w Palestynie, zalecił on ograniczenie żydowskiej imigracji. Równocześnie została opublikowana Biała Księga Passfielda.

Tło wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

W dniach 23–31 sierpnia 1929 w wielu miejscach brytyjskiego Mandatu Palestyny wybuchły zamieszki w Palestynie. Do najcięższych starć doszło w Jerozolimie, ale miały miejsce także pogrom w Hebronie i pogrom w Safedzie. W ciągu tygodnia gwałtownych starć zginęło 133 Żydów i 116 Arabów, a rannych zostało 198 Żydów i 232 Arabów[1].

W celu dokładnego zbadania przebiegu, okoliczności i przyczyn zamieszek, brytyjski Urząd Kolonialny powołał Komisję Śledczą na czele której stanął wybitny prawnik Sir Walter Shaw. W marcu 1930 opublikowano Raport Komisji Shawa, który zalecił rządowi ponowne rozpatrzenie swojej polityki względem żydowskiej imigracji i sprzedaży gruntów Żydom w Palestynie[2]. Bezpośrednią konsekwencją Raportu Komisji Shawa było powołanie w 1930 Królewskiej Komisji.

Działalność Komisji[edytuj | edytuj kod]

Na czele Królewskiej Komisji stanął Sir John Hope Simpson. Przyjechał on do Palestyny w dniu 20 maja 1930. Jego zadaniem było przeprowadzenie dochodzenia w sprawie perspektyw żydowskiej imigracji i rozwoju Palestyny. Pomimo dużej złożoności badanego tematu, Sir Simpson stosunkowo krótki czas przebywał w Mandacie Palestyny. Końcowy raport Komisji został przygotowany 1 października 1930, i opublikowany 21 października pod tytułem Raport na Temat Imigracji, Osadnictwa Rolniczego i Rozwoju (ang. The Report on Immigration, Land Settlement and Development)[3].

Raport Komisji[edytuj | edytuj kod]

Raport przedstawił dogłębną analizę społeczeństwa i gospodarki Mandatu Palestyny, z rozdzieleniem na część społeczeństwa żydowską i arabską. Zauważono, że Żydzi zapłacili wysoką cenę za kupowaną ziemię, i dodatkowo bardzo często płacili niektórym Arabom dodatkowe kwoty finansowe wynikające z umów o najmie itp. Dostrzeżono jednak, że ziemie nabywane przez organizacje żydowskie przestawały być gruntami, z których Arabowie mogli kiedykolwiek później czerpać jakieś korzyści. Nigdy nie mogli mieć żadnej nadziei na dzierżawę gruntów rolnych od Żydów. Grunty te stawały się własnością żydowskich osad rolniczych, i tylko ich mieszkańcy na nich pracowali. Arabowie mogli być tylko zatrudniani jako robotnicy rolni. Takie postępowanie mogło budzić uzasadnione arabskie obawy o niekorzystne oddziaływanie Syjonistów na gospodarkę Palestyny. Ci z Arabów, którzy odsprzedali własną ziemię, albo dzierżawili ziemię odsprzedaną przez właścicieli Żydom, tracili źródło dochodów i obawiali się o swoją przyszłość. Wysiedleni arabscy rolnicy nie mogli znaleźć pozarolniczego zatrudnienia, przez co wśród Arabów pojawił się poważny i powszechny problem bezrobocia. Dodatkową trudnością była polityka żydowskich organizacji, które utrudniały zatrudnianie arabskich pracowników w żydowskich osadach i żydowskich przedsiębiorstwach. Taka polityka była wynikiem działalności światowych organizacji syjonistycznych, inwestujących środki finansowe w rozwój osadnictwa żydowskiego w Palestynie. Nie były one zainteresowane zatrudnianiem Arabów i działalnością na rzecz poprawy warunków życia arabskiej społeczności. Dysponując ograniczonymi środkami, koncentrowano je na społeczności żydowskiej. Raport wskazywał więc, że nie należy oczekiwać poprawy sytuacji ze strony rozszerzenia żydowskiego osadnictwa w Palestynie. Dla Arabów wykluczonych w ten sposób z rynku pracy nie było żadnej alternatywy. W konsekwencji powstała klasa bezrolnych i niezadowolonych osób. Stanowiła ona potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa kraju. Arabscy bezrobotni mogli być w każdej chwili wykorzystani jako polityczne pionki przez arabskich polityków. Może się to objawić w postaci kolejnych rozruchów, jako łatwo dostępna metoda blokowania żydowskiej imigracji.

Raport potwierdzał fakt istnienia nielegalnej żydowskiej imigracji, dodając, że przeciwdziałanie jej będzie trudnym zadaniem. Podkreślał jednak, że należy podjąć kroki w tym celu. Należy również przeciwdziałać wzrostowi liczby arabskich bezrobotnych – ich liczba była mocno zafałszowana przez napływ nielegalnych arabskich imigrantów pochodzących z Emiratu Transjordanii. Regułą postępowania względem zatrzymanych nielegalnych imigrantów miała być zasada natychmiastowej deportacji tych osób do kraju skąd one pochodziły. Specjalnemu nadzorowi mieli podlegać pseudo-turyści, którzy przyjeżdżali do Palestyny na wycieczkę, i pozostawali w kraju na stałe. Podsumowując, raport zalecał podjęcie zdecydowanych kroków w celu powstrzymania nielegalnej imigracji, przy jednoczesnym ograniczeniu wielkości legalnych imigrantów przyjmowanych przez Palestynę[4].

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednią konsekwencją Raportu Komisji Simpsona było ogłoszenie Białej Księgi Passfielda, która ograniczyła wielkość żydowskiej imigracji oraz nałożyła ograniczenia na sprzedaż ziemi Żydom.

Liderzy społeczności żydowskiej uznali raport i kolejną Białą Księgę jako bardzo niesprawiedliwe dla Żydów. Oskarżyli oni Sir Simpsona o zignorowanie wkładu Żydów w rozwój gospodarki kraju. Ze wzrostu gospodarczego korzystali zarówno Żydzi jak i Arabowie. Dodatkowym cytowanym argumentem był fakt, że duża liczba żydowskich lekarzy pomagała rozwiązywać problemy zdrowotne ludności arabskiej. Tak dużego postępu w tej dziedzinie nie udało by się osiągnąć bez wsparcia nowych imigrantów, spośród których wielu było lekarzami[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Neil Kaplan: Early Arab-Zionist Negotiation Attempts, 1913–1931. Londyn: Routledge, 1983, s. 82. ISBN 0714632147.
  2. Commission of Inquiry: Report of the Commission on the Palestine Disturbances of August 1929. Great Britain: 1930.
  3. 3,0 3,1 The Hope-Simpson Report (ang.). W: Jewish Virtual Library [on-line]. [dostęp 2012-04-06].
  4. Palestine. Report on Immigration, Land Settlement and Development. By Sir John Hope Simpson, C.I.E. 1930 (ang.). W: The United Nations Information System on the Question of Palestine [on-line]. [dostęp 2012-04-06].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]