Komisja Winograda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Komisja Winograda (hebr. ועדת וינוגרד; oficjalna nazwa komisji: הוועדה לבדיקת ארועי המערכה בלבנון 2006 – Komisja śledcza ds. wydarzeń podczas militarnego zaangażowania w Libanie w 2006 r.) – komisja śledcza powołana w 2006 r. przez rząd izraelski, działająca pod kierownictwem emerytowanego sędziego Eliyahu Winograda, która badała postępowanie władz państwa żydowskiego tuż przed i podczas kryzysu izraelsko-libańskiego w lecie 2006 r.. Pierwsze posiedzenie organu miało miejsce 18 września 2006 roku, a przesłuchania świadków rozpoczęły się 2 listopada 2006 r. 30 kwietnia 2007 r. komisja wydała wstępny raport, ostro krytykujący osoby, które zadecydowały o rozpoczęciu konfliktu.

Komisja Winograda była szeroko chwalona, jako przykład istnienia realnych mechanizmów demokratycznej kontroli w izraelskim systemie politycznym, jak również przejaw samokrytycyzmu władz Izraela[1][2][3][4][5][6][7]. Pod wrażeniem jej działalności był nawet lider Hezbollahu, szejk Hassan Nasrallah[8][9]. Ostateczny raport komisji został ogłoszony w jerozolimskim międzynarodowym centrum konferencyjnym Binyanei HaUma 30 stycznia 2008 r.

Utworzenie komisji[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: II wojna libańska.

21 sierpnia 2006 r. grupa złożona ze zdemobilizowanych izraelskich rezerwistów oraz rodziców żołnierzy zabitych podczas konfliktu izraelsko-libańskiego w 2006 r. wezwała premiera Izraela Ehuda Olmerta do rezygnacji i powołania komisji śledczej mające zbadać nieprawidłości, jakie ich zdaniem miały miejsce podczas wojny. Rozpoczęli oni protest przed gmachem Knessetu, rozbiwszy przed nim namiot. 25 sierpnia grupa miała już ponad 2 tys. członków, włączając w to wpływowy Ruch na Rzecz Dobrego Rządu[10]. 28 sierpnia Olmert poinformował, że nie powstanie jedna komisja śledcza, ale dwie mniejsze. Pierwsza z nich zajęła się sprawami związanymi z działalnością polityków przed i podczas konfliktu, druga – poczynaniem wojskowych. Zdecydowano, że na ich czele staną – odpowiednio – były dyrektor Mosadu Nahum Admoni i były szef sztabu generalnego izraelskich sił zbrojnych Amnon Lipkin-Shahak[11]. 11 października zadecydowano, że Admoniego zastąpi emerytowany sędzia Eliyahu Winograd, a status jego zespołu zostanie podwyższony – organ stał się oficjalną rządową komisją.

Raport[edytuj | edytuj kod]

W raporcie komisji Winograda konflikt z Libanem określony został jako zaprzepaszczona szansa. Jak napisano w dokumencie, Izrael rozpoczął długą wojnę, która zakończyła się bez jednoznacznego militarnego zwycięstwa[12]. Według twórców raportu:

Paramilitarna organizacja złożona z kilku tysięcy ludzi stawiała opór, przez kilka tygodni, najsilniejszej armii na Bliskim Wschodzie, która cieszyła się pełnym panowaniem w powietrzu oraz przewagą liczebną i technologiczną[12].

Ponadto, komisja zauważyła, że ataki rakietowe Hezbollahu były przeprowadzane przez cały okres konfliktu, a IDF nie udzielił żadnej efektywnej odpowiedzi na te działania. Skrytykowano zbyt późną ofensywę lądową armii izraelskiej: Nie osiągnęła ona celów militarnych i nie została zakończona[12]. W raporcie można przeczytać także, że reakcja na porwanie przez Hezbollah dwóch izraelskich żołnierzy musiał być wyborem pomiędzy

a) krótkim, bolesnym i nieoczekiwanym ciosem w Hezbollah (...), b) działaniem mającym przynieść znaczącą zmianę w rzeczywistości południowego Libanu, z dużą lądową operacją, (...) [okupacją] południa Libanu i oczyszczeniem go [z Hezbollahu]. (...) Fakt, że Izrael wyruszył na wojnę przed zadecydowaniem, którą opcję wybrać, przy braku strategii zakończenia konfliktu, wskazuje na znaczne nieprawidłowości w procesie decyzyjnym[12].

Przy tak opisanych niedociągnięciach, komisja zauważyła, że Rezolucja 1701 Rady Bezpieczeństwa ONZ[13] i jej jednogłośne przyjęcie, były sukcesem Izraela[12].

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Skład komisji na 18 września 2006 r.:

Przypisy

  1. Scott MacLeod: What the Winograd Report Means for America (ang.). [dostęp 1 stycznia 2009].
  2. Andrew Lee Butters: Why Olmert Is Hanging On (ang.). Time, 4 maja 2007.
  3. A harsh, healthy verdict on Israel's war in Lebanon (ang.). International Herald Tribune, 2 maja 2007. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-04)].
  4. 'Olmert's Fight For Survival Is Hopeless' (ang.). Der Spiegel, 2 maja 2007.
  5. Caroline Glick: Three Cheers for Israeli Democracy (ang.). RealClearPolitics, 10 marca 2007.
  6. Leon Botstein: Rosner's Guest (ang.). Haaretz, 14 maja 2007. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-18)].
  7. Guy Senbel: France, Israel: Vive La Democratie! (ang.). Guysen Israel News, 5 maja 2007. [dostęp 1 stycznia 2009].
  8. Nasrallah praises Israel's investigation of war (ang.). Jerusalem Post, 12 maja 2007.
  9. Nasrallah praises Winograd report; Siniora: No mention of destruction in Lebanon (ang.). Haaretz, 2 maja 2007.
  10. Neta Sela: Hundreds support protesting reservists (ang.). Ynetnews, 24 sierpnia 2006. [dostęp 1 stycznia 2009].
  11. Mabat (hebr.). Israel Broadcasting Authority, 28 sierpnia 2006.
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 English Summary of the Winograd Commission Report (ang.). New York Times, 30 stycznia 2008. [dostęp 1 stycznia 2009].
  13. 11 sierpnia 2006 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ jednogłośnie przyjęła Rezolucję 1701, mającą na celu zakończenie wojny. Dokument, który został zaakceptowany zarówno przez izraelski, jak i libański rząd, wzywał do rozbrojenia Hezbollahu, wycofania wojsk izraelskich z Libanu i wprowadzenie na ich miejsce armii libańskiej oraz powiększenia oddziałów UNIFIL w południowej części tego kraju.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]