Komitet Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Białorusi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy służb bezpieczeństwa Białorusi. Zobacz też: KGB w ZSRR i KGB w Osetii Południowej.

Komitet Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Białoruś (biał. Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь, КДБ РБ, ros. Комитет государственной безопасности Республики Беларусь, КГБ РБ) – służba specjalna Republiki Białoruś, zajmująca się wywiadem, kontrwywiadem, kontrwywiadem wojskowym (działającym gł. na rzecz MO RB, SZ RB i przemysłu obronnego Republiki), wywiadem radiowym, kontrwywiadem radiowym, bezpieczeństwem wewnętrznym, bezp. ekonomicznym i osłoną kontrwywiadowczą funkcjonariuszy państwa. Jako jedyna służba specjalna państw powstałych po rozpadzie ZSRR, zachował nazwę sowieckiego KGB.

Siedziba KGB RB

KGB RB powstał w 1991 r. na bazie KGB BSRR. Komitet jest zbliżony strukturą do KGB ZSRR oraz rosyjskiej FSB RF i SWR RF. Komitet stanowi jeden z komponentów bezpieczeństwa wspólnego Związku Białorusi i Rosji. W dużym stopniu KGB RB jest kontrolowane przez funkcjonariuszy służb rosyjskich, nadzorujących komórki tej służby w poszczególnych rejonach Białorusi [raczej nieaktualne], oraz w nieznanym stopniu przez pozarosyjskie instytucje wywiadowcze. W latach 2000–2005 na czele białoruskiego Komitetu BP stał były szef FSB RF obwodu moskiewskiego, Rosjanin Leonid Jerin.

Logo KGB RB

KGB RB jest uznawany za dość sprawną służbę z wieloma osiągnięciami np. schwytaniem prowadzącego wywiad z pozycji nielegalnej funkcjonariusza wywiadu Republiki Włoskiej SISMI. W 2007 r. zlikwidował siatkę szpiegowską agentów działającą na rzecz RP[1]. W 2011 r. Komitet wykrył 23 funkcjonariuszy zagranicznych instytucji wywiadowczych i zwerbowanych przez nich agentów, Komitet BP wykrył także 33 próby zwerbowania Białorusinów. Białoruska instytucja bezpieczeństwa także zapobiegła „nieuzasadnionemu wydaniu” ponad 137 mln USD oraz 2,7 mln EUR ze środków państwowych[2]. 12 lipca 2012 r. Komitet Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Białorusi ujawnił zlikwidowanie siatki szpiegowskiej na rzecz Litwy. Zatrzymano m.in. rezydenta Służby Wywiadowczej Drugiego Departamentu Służb Operacyjnych przy Ministerstwie ON RL[3].

Prospekt Niezależności, Budynek KGB RB

Komitet Bezpieczeństwa Państwowego RB poniósł porażkę w operacji przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Funkcjonariusz Zarządu Wywiadowczego KGB RB, pełniący służbę w komórce organizacyjnej ds. wywiadu nielegalnego Siergiej Monicz został schwytany i odbywał karę 5.5 roku pozbawienia wolności. Siergiej Monicz ZK opuścił w maju 2012 r. Był osadzonym w polskim zakładzie karnym. Schwytano go na Litwie wspólnymi siłami VSD i AW.

Od 16.11.2012 r. Przewodniczącym Komitetu BP RB jest generał major Waleryj Wakulczyk[4].

Instytucja w 2009 r. dysponowała budżetem 249.31x109 BYR.

W 2012 roku w Mińsku odsłonięto pomnik poświęcony funkcjonariuszom bezpieczeństwa państwowego poległym podczas wykonywania zadań[5].

5 grudnia 2014 służba specjalna zatrzymała pod zarzutem szpiegostwa Aleksandra Alesina dziennikarza zajmującego się tematyką wojskową[6].

Plany reform[edytuj | edytuj kod]

Po zmianach politycznych na Ukrainie (przewrót związany z Euromajdanem) i kryzysem, w tym powstaniem na wschodniej części Ukrainy wspieranym skrytymi działaniami nieregularnymi Rosji i niejawnym udziałem państw zachodu w konflikcie zbrojnym na terytorium tego państwa, władza polityczna, służb specjalnych, wojskowa RB pod przewodnictwem Prezydenta RB doszła do wniosku o potrzebie reformy systemu służb specjalnych republiki. Jedną ze zmian ma być wydzielenie zadań wywiadowczych strefy cywilnej dla nowej niezależnej od Komitetu BP RB służby specjalnej. Planowane jest także przeprowadzenie sprawdzenia funkcjonariuszy pod względem lojalności wobec państwa i czy prowadzą szpiegostwo przeciwko niemu[7].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

  • Aparat Centralny i podległe mu m.in.
    • Zarząd Wywiadowczy
    • Zarząd Kontrwywiadowczy
    • Gabinet Przewodniczącego
  • Zarząd Kontrwywiadu Wojskowego
    • Oddział Kontrwywiadu Wojskowego na wojska Zachodniego Dowództwa Operacyjnego
    • Oddział Kontrwywiadu Wojskowego na wojska Północno-zachodniego Dowództwa Operacyjnego
    • Oddział Kontrwywiadu Wojskowego na Wojska lądowe
    • Oddział Kontrwywiadu Wojskowego na Siły lotnicze i Wojska obrony przeciwlotniczej
    • Oddział Kontrwywiadu Wojskowego na Garnizon Miński
    • Oddział Kontrwywiadu Wojskowego na Wojska Wewnętrzne MWD RB
  • Zarządy KGB RB na Obwody (sześć)
  • Instytut Bezpieczeństwa Narodowego RB
  • Republikański Komitet Związków Zawodowych Pracowników Organów Bezpieczeństwa Państwowego
  • Białoruska Społeczna Organizacja Weteranów KGB „Honor” („Честь”)
  • Zarząd Wojskowo-Medyczny

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]