Kommodus
| Kommodus | |
 |
|
| Imiona | Lucius Aurelius Commodus |
| Panował jako | Imperator Caesar Marcus Aurelius Commodus Antoninus Augustus |
| zaliczony w poczet bogów jako Divus Commodus | |
| Czas panowania | 17 marca 180 r. – 31 grudnia 192 r. |
| Dynastia | antonińska |
| Data urodzin | 31 sierpnia 161 r. – Lanuvium |
| Data śmierci | 31 grudnia 192 r. – Rzym |
| Moneta | |
 |
|
| Lista cesarzy rzymskich | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Kommodus (Lucius Aurelius Commodus, Marcus Aurelius Commodus Antoninus) (ur. 31 sierpnia 161 roku – zm. 31 grudnia 192 roku) – cesarz rzymski.
Syn Marka Aureliusza i Faustyny (miał brata bliźniaka - Aureliusza Antonina, który zmarł w wieku 4 lat). Mąż Bruttii Crispiny.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Od 176 współrządził ze swoim ojcem. Cesarz rzymski od 180 roku. Brał udział w wyprawie przeciwko Markomanom, z którymi zawarł pokój zaraz po śmierci ojca[1].
Jego rządy były okrutną tyranią; Kommodus doprowadził do skazania wielu senatorów. Kazał się uważać za nowe wcielenie Herkulesa. Urządzał krwawe igrzyska, podczas których nawet sam występował jako gladiator. Zamordowany w wyniku spisku, zorganizowanego przez prefekta pretorianów, Emiliusza Letusa i pokojowca Eklektusa, w którym brała udział jego kochanka Marcja[2] (inne źródła mówią, że zginął w wypadku).
Kommodus przywrócił granicę cesarstwa w Brytanii na wale Hadriana, rezygnując z południowej części Kaledonii, przyłączonej przez Antonina Piusa[1].
Po śmierci, na wniosek Cyncjusza Sewera, został uznany przez Senat cesarzem przeklętym na podstawie uchwały damnatio memoriae. Niedługo potem rehabilitowany przez cesarza Septymiusza Sewera, który nakazał go deifikować. Uczynił to nie z powodów merytorycznych (nikt nie mógł stwierdzić, że Kommodus został skrzywdzony uchwałą), ale z kalkulacji politycznej: nowy cesarz postanowił, że będzie adoptowanym synem Marka Aureliusza (ojca Kommodusa), byłby więc bratem człowieka wyklętego[3].
Wywód przodków [edytuj]
| 4. Marcus Annius Verus | ||||||
| 2. Marek Aureliusz | ||||||
| 5. Domitia Lucilla | ||||||
| 1. Kommodus | ||||||
| 6. Antonin Pius | ||||||
| 3. Faustyna Młodsza | ||||||
| 7. Faustyna Starsza | ||||||
Kommodus jako postać filmowa [edytuj]
Postać Kommodusa pojawiła się w filmie Gladiator Ridleya Scotta, w którym zagrał ją Joaquin Phoenix. Jednak niektóre fakty są w nim niezgodne z prawdą historyczną, np. w filmie Kommodus zabija swojego ojca, by przejąć władzę. Natomiast zamiłowanie do walk na arenie oraz nieczysty pojedynek Kommodusa z tytułowym bohaterem jest zgodny z relacjami starożytnymi na temat postawy Kommodusa, jako nieczysto walczącego z gladiatorami, których podstępnie mordował. Sam pojedynek Kommodusa z filmowym Gladiatorem może być też pośrednim nawiązaniem do pojedynku cesarza z gladiatorem Scewą, który wykrył podstęp cesarza. Po tym fakcie przestraszony cesarz nie podjął walki, lecz odprawił potężnego gladiatora[4].
Innym hollywoodzkim obrazem przedstawiającym okres panowania Kommodusa nieco bardziej zgodnie z faktami historycznymi był film Upadek Cesarstwa Rzymskiego z roku 1964. Rolę Kommodusa zagrał w nim Christopher Plummer, zaś jego siostry Lucilli – Sophia Loren.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Maria Jaczynowska: Historia Starożytnego Rzymu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 259. ISBN 83-01-00268-9.
- ↑ Maria Jaczynowska: Historia Starożytnego Rzymu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 291-292. ISBN 83-01-00268-9.
- ↑ Maria Jaczynowska: Historia Starożytnego Rzymu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 308. ISBN 83-01-00268-9.
- ↑ Aureliusz Wiktor Księga o cezarach 14, 4 - 6. w: Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010.
| Poprzednik Marek Aureliusz |
 |
Cesarz rzymski 180 - 192 |
|
Następca Pertynaks |
