Komprachcice

	Komprachcice
	Herb Komprachcic
Województwo	opolskie
Powiat	opolski
Gmina	Komprachcice
Położenie	50° 38' 09'' N; 17° 49' 24'' E
Ludność (2006); • liczba ludności	; 2900
Strefa numeracyjna; (do 2005)	77
Kod pocztowy	46-070
	Położenie na mapie Polski; ; Komprachcice

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 50°38'09" N 17°49'24" E50.6358333 17.8233333 (Komprachcice)

Komprachcice – (niem. Comprachtschütz, Gumpertsdorf, łac. Villa Gumperti, śl. Kůmprachćice) wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim. Jest siedzibą gminy Komprachcice.

Kościół

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Komprachcice

Kościół parafialny z lat 30. XX wieku, wcześniejszy drewniany przeniesiony do sąsiedniej miejscowości Ochodze, zabytkowe nagrobki na cmentarzu przykościelnym i parafialnym.

Dojazd autobusami miejskimi linii nr 8 z Opola oraz pociągiem kursującym na trasie Opole-Nysa.

[edytuj] Historia

Według legendy nazwa miejscowości, o której pierwsze zapiski pojawiają się ok. roku 1300, pochodzi od imienia rycerza Gumperta (Komprachta), który mógł być założycielem wsi (być może do założenia doszło już w 1293^[1]). Informacja o Villa Gumpertii znajduje się w dokumencie kolegiaty niemodlińskiej z 1302. Później nazwa ewoluowała - Gomprachtitz, Gumprechticze, Comprachtitz (od roku 1534), Comprachtschütz, czasem również Komprachtschütz (od 1736). Jeszcze na niemieckich pieczęciach gminnych z II połowy XIX wieku pojawia się nazwa Comprachczütz.

Dzieje Komprachcic dzieliły losy Górnego Śląska. Zawsze były to wioski podmiejskie Opola, ale w przeciwieństwie do innych tego typu miejscowości nie zostały wchłonięte przez dzisiejszą stolicę województwa.

Pierwszy kościół istniał w Komprachcicach już w XIV wieku - wzmianki o nim istnieją w dokumentach konwentu w Czarnowąsach. Służbę pełnili wówczas księża z kolegiaty św. Krzyża w Opolu. W XVI wieku we wsi istniało 15 gospodarstw, a ona sama należała do dóbr prószkowskich. W 1680 ustanowiono samodzielną parafię. Dotychczasowy drewniany kościół był w coraz gorszym stanie, dlatego w 1702 wzniesiono nowy - również drewniany - pod wezwaniem św. Marcina.

Stary i nowy kościół na pocztówce z lat 30. XX wieku

Pieczęć gminna z II poł. XIX wieku

W 1783 Komprachcice liczyły 162 osoby. W XIX wieku, kiedy Opole stało się stolicą rejencji, nastąpił rozwój gospodarczy i demograficzny okolicznych wsi, raz tylko przerwany w 1848 podczas epidemii tyfusu. Powstawały młyny i tartaki, we wsi działały dwie karczmy, od 1887 ruszyły przez Komprachcice pierwsze pociągi z Opola do Nysy.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich tak opisywał Komprachcice: 64 bud.[ynków], 64 dm [domy], 652 mk [mieszkańców] (...), gleba rozmaita, lasy przerzedzone, niegdyś bardzo rozległe. Parafia w 1869 miała 1852 katolików, 16 ewangelików oraz 3 żydów^[2].

Na przełomie XIX i XX wieku liczba ludności przekroczyła 1000 osób, a w 1910 w miejscowości zorganizowano ochotniczą straż pożarną. Podczas plebiscytu górnośląskiego w Komprachcicach oddano 619 głosów za Niemcami i 225 za Polską^[3]. Wieś pozostała w granicach Rzeszy Niemieckiej.

W okresie międzywojennym wybudowano nową asfaltową drogę, do dzisiaj główną arterię komunikacyjną miejscowości. W związku z budową Jezior Turawskich do Komprachcic przesiedlono mieszkańców zalewanych terenów, co zwiększyło liczbę mieszkańców ponad dwukrotnie. Z tego też powodu konieczna stała się budowa nowego kościoła parafialnego - murowanego pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu. Kościół konsekrowano w 1936, a stary drewniany w 1941 przeniesiono do Ochódz, gdzie utworzono nową parafię.

Zima 1928/1929 została zapamiętana jako jedna z najmroźniejszych w historii - słupek rtęci spadł do ponad -38 stopni Celsjusza. Wiele osób zamarzło lub miało liczne odmrożenia.

Podczas dwudziestolecia międzywojennego działała fabryka cygar Ottona Detera. Wieś stała się sławna w dziedzinie sportu - tutejsza drużyna palantowa zdobyła tytuł wicemistrza Niemiec. W latach 1936 - 1938 wybudowano także boisko sportowe.

W 1936 władze hitlerowskie zmieniły dotychczasową nazwę wsi z Comprachtschütz na Gumpertsdorf, nawiązującą do pierwszej nazwy łacińskiej, ale zamiast wersji słowiańskiej wprowadzono wersję zniemczoną (jest to jedna z niewielu nazw nazistowskich, która ma korzenie historyczne). Według spisów ludności w 1933 w Komprachcicach mieszkało 1865, a w 1939 - 2175 mieszkańców.

W 1945 przez miejscowość przetoczył się front - wkroczyła Armia Czerwona. Dla wielu osób, szczególnie kobiet, oznaczało to wielkie cierpienia, często śmierć. W wyniku ustaleń koalicji antyhitlerowskiej Komprachcice, wraz z całym Górnym Śląskiem, zostały włączone do Polski. W 1946 liczba mieszkańców wynosiła 1737 osób. Rok później odnotowano, że działalność gospodarczą prowadziło 10 osób - sklepy, rzeźnie, restauracje, kuźnię. W 1960 Komprachcice były liczniejsze niż przed II wojną światową - mieszkało w nich 2442 osób, w tym 80% zajmowało się działalnością nierolniczą.

Mimo, iż wielu autochtonów zostało po wojnie wysiedlonych lub dobrowolnie wyjechało do Niemiec, do dnia dzisiejszego mieszkają tutaj ludzie czujący przynależność do trzech grup narodowościowych - według ostatniego spisu powszechnego w miejscowości żyją Polacy, Niemcy (31,3%) oraz Ślązacy - (7,5%) (dane dla całej gminy).

[edytuj] Imprezy kulturalne

Komprachcice są gospodarzem kilku corocznych imprez kulturalnych o charakterze regionalnym i ponadregionalnym, spośród których wymienić można takie wydarzenia jak: