Kompresja (fizyka)

Kompresja (fizyka) - proces zmniejszania objętości właściwej gazu, w mniejszym stopniu cieczy i ciał stałych.

Kompresji nie należy mylić ze sprężaniem czyli zwiększaniem ciśnienia. Często oba te procesy występują jednocześnie, co spowodowało, że w mowie potocznej oba określenia są stosowane zamiennie.

Występowanie jednoczesne

Przykładowo quasi-adiabatyczne sprężanie powietrza (np. w sprężarce), występuje jednocześnie zarówno wzrost ciśnienia (sprężanie) jak i kompresją (zmniejszanie objętości właściwej).

Sprężanie bez kompresji

Sprężanie bez kompresji zachodzi np. w silniku spalinowym tłokowym w górnym martwym położeniu podczas spalania paliwa w sprężonym powietrzu. Tłok chwilowo jest nieruchomy, następuje jednak wzrost ciśnienia (sprężanie) wywołane wzrostu temperatury w wyniku spalania. Dopiero gdy tłok zaczyna się poruszać w dół, następuje wzrost objętości właściwej czynnika.

Kompresja bez sprężania

Przykładem kompresji bez sprężania może być przemiana izobaryczna, w której następuje chłodzenie czynnika, np. w kotle parowym po stronie spalin (w strefie, gdzie nie występują już spalanie). Przy stałym (w przybliżeniu) ciśnieniu następuje spadek temperatury, a więc i objętości właściwej.

Innym przykładem jest chłodzenie helu w chłodnicy w zamkniętym układzie turbiny gazowej. Tu także następuje spadek temperatury i objętości właściwej przy stałym ciśnieniu.

Literatura

1. Kalinowski E., Termodynamika, Wrocław, Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, 1994.
2. Ochęduszko S., Teoria maszyn cieplnych, T I, T II, T III, Warszawa, Państwowe Wydawnictwa Techniczne, 1961.
3. Ochęduszko S., Termodynamika Stosowana, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1974,
4. Szargut J., Termodynamika techniczna, Gliwice, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 2000.
5. Tuliszka E., Termodynamika techniczna, Warszawa, PWN, 1980.
6. Wiśniewski S., Termodynamika techniczna, Warszawa, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2005.

Zobacz też

• Ekspansja
• Rozprężanie
• Dyfuzor
• Równanie stanu